नारद, तस्य स्वस्यैव अवमानस्य यः फलः पूर्वमुक्तं, तत् तस्यान्ते प्रवृत्तम्। एषा शिवस्य भूमिः सर्वत्र प्रसिद्धा, द्वयोजनपरिमितपरिधिना विस्तृता। किल, सप्तर्षयः पृथिव्याम् शापदोषेण क्लिश्यमानाः आसन्। तान् महात्मनः सप्तर्षीन् स तेजस्वी शापात् मोक्षं दत्तवान्। शोणाचलस्य समीपे पुण्यं शुभं च स्थानं दृश्यते। एकः कामितवस्तु यत्र काष्ठपात्रे गूढं स्थापयित्वा, तृषार्तः स तीर्थे तस्मिन्काष्ठपात्रे तदेव निधाय। ततः शोणाचलमुपेत्य, काष्ठपात्रधारी कथं स्वगृहं प्राप्तवान्? सहसा अधिगतपदः स स्वं निवेशनं गतवान्। तद्गृहीत्वा, निरीक्ष्य च, अरुणाचलाय प्रणामं कृतवान्। विस्मयविस्तृतलोचनाः महाशिवभक्ताः तत्र आसन्। इन्द्रस्य पुत्रः वालिः, स तेजस्वी, उदयाचलशिखरात् अरुणाचलमध्यम् अपश्यत्, देवैः पूज्यमानं। पितरि इन्द्रे प्रेरिते, स शोणाचलमुपगतवान्। नलः, पूर्वं पूजां कृत्वा, स्वयंकृताः ताः काम्या नार्यः, येषां पुरुषेषु प्रियता, ताः संरक्षितवान्। इलः सहसा प्रविश्य, गौरिवनवत् अविचलितः स्थितवान्। वसिष्ठेन उपदिष्टः, स यथाविधि शोणाचलमपूजयत्। ततः सोमस्य निर्देशेन भक्त्या अरुणाचलस्मरणं कृतवान्। स तं परमं पदमवाप्तवान्, यं देवा अपि न प्राप्नुवन्ति। मृगयोनि-जातत्वात् योगेन मोक्षं न लब्धवान्। पुनः भृगुना उपदिष्टः, शोणाचलमपूजयत्। सरस्वती, सावित्री, श्रीः, भूमि, तथैव नद्यः तत्र सन्ति। पूर्वदिशि भास्करः, दक्षिणे विश्वामित्रः स्थितः। पर्वतेषु द्वयोजनपरिमितेषु सीमाः स्थापिता। तेषां सीमान्तेषु शोणाचलाधिपः प्रतिष्ठितः। अस्य पर्वतस्य उत्तरशिखरे महावटवृक्षः दृश्यते, यस्य छाया सदा वर्तुलाकारविस्तृता। तस्य सर्वतोऽष्ट लिङ्गानि, येषां अष्टदिक्पालकैः पूजनं क्रियते। ये राजानः शम्भुभक्ता, शङ्करस्य आज्ञापालकाः, तेऽपि तत्र वर्तन्ते। तत्रैव महाबकुलवृक्षः, यः सर्वकामफलप्रदः सदा तिष्ठति। अगस्त्यः वसिष्ठश्च, पूजयित्वा, अरुणाचलमुपेत्य स्थितवन्तौ। प्राचीनकाले शोणानदी हिरण्यगर्भस्य पुत्री आसीत्। अत्र शोणानदी प्रवहति, या शुद्धजलसम्पन्ना पुण्या। पर्वतस्य उत्तरपश्चिमे वायोः पुण्यतीर्थं विराजते। अस्य पर्वतस्य उत्तरस्यां दिशि पुण्यस्थानं, यत्र सुवर्णपद्मैः शोभते। ईशान्यां कुबेरतीर्थं, उत्तमं पुण्यस्थानं, प्रतिष्ठितम्। तस्य पश्चिमभागे पद्मनाभः विष्णुः स्थितः। किल, नवग्रहाः तत्र स्नात्वा स्वस्वस्थानानि प्राप्तवन्तः। दुर्गा, विनायकः, स्कन्दः, क्षेत्रपालः, सरस्वती च तत्र पूज्यन्ते। एवं गङ्गा, यमुनाऽपि, गोदावरी, सरस्वती च तत्र सन्ति।