शोणाद्रिरिति जनैः दूरात्स्तुतः सदा मोक्षप्रदः सञ्जातः। योगिनः तं मनसा ध्यायन्तः शिवेन सह योगं लभन्ते। अरुणाचलस्य सन्निधौ यत्किञ्चिदाप्युपलभ्यते, तत्सर्वं नित्यं भवति, न नश्यति कदापि। कदाचित् गर्वेण तत्र देवताः परस्परं विजिगीषन्तः समवर्तन्त। तदा तेजोराशिरूपं, अनादिमध्यान्तवर्जितं दिव्यमाकृतिं तत्र प्रादुरभूत्। तस्य तेजःस्तम्भस्य शीर्षं पृष्ठं च द्रष्टुमिच्छन्तः तौ देवौ यत्नं अकुर्वताम्। तयोः चित्तं अवनतं दृष्ट्वा, करुणासमुद्रः भगवान् ताभ्यां प्रार्थितः, स्थाणुलिङ्गरूपं धारयामास। तस्मिन्नवसरे, दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषेण, अप्सरसां गीतनृत्यैः च शोभिते, स भगवान् पूर्वकल्पेषु ब्रह्माणां मध्ये अपि षण्णवतिसु श्रेष्ठः आसीत्। एकदा योगिनां तपः कर्तुं विघ्नं कर्तुमिच्छन् भगवान्, तत्र रमणीं रूपगुणसमन्वितां पद्मलोचनां दृष्टवान्। तां ब्रह्मा पद्मासनः स्प्रष्टुमिच्छन् अभवत्। प्रजापतिः तस्याः भक्त्या प्रदक्षिणं कृतवान्। सा कन्या विहायसा विहायसीभूत्वा व्योम्नि समुत्पपात। सा शोणपर्वते एव शरणं प्राप्तवती। "रक्ष मां, हे अरुणाद्रिनाथ, शरणागतवत्सल" इति साश्रयम् अपि प्रार्थितवती। तदा स्थाणुलिङ्गात् धनुष्पाणिः कश्चन व्याधः प्रादुरभूत्। तं व्याघ्रं पुरतः दृष्ट्वा तस्य मोहः नाशमवाप। तदा स शोणगिरिपतिं शरणदायकं प्रणनाम। तं अरुणाचलरूपिणं भक्त्युपास्यं शम्भुं प्रणम्य, "त्वदन्यः कः देहिनां दुस्तरं कार्यं साधयितुं समर्थः? अथवा, विश्वात्मन्, लोकरचनायान्यं ब्रह्माणं कुरु" इत्युक्तवान्। करुणारूपः चन्द्रशेखरः भगवान् तदा उवाच—"कथमेतादृशाः दोषाः, रागादयः, स्थितप्रज्ञस्य मे बाधां कुर्युः?" इति। "सर्वदोषनाशाय तेजोलिङ्गं पूजय।" केवलं अरुणाचलदर्शनात् सर्वं क्षणेन विनश्यति। अयं अरुणाद्रिः नराणां सर्वपापनाशकः। अहमेवायं अरुणाद्रिः, केचित् मामेव पश्यन्ति। अत्र, सर्वमहापापनाशः ज्ञानचक्षुः च लभ्यते। अत्र स्नात्वा, हे ब्रह्मन्, विश्वनाथस्य मोहः नष्टः। मौनेन प्रदक्षिणं कृत्वा, विश्वात्मन्, तापं विहाय विश्राम्य। इत्युक्त्वा, तं महेशं विश्वेश्वरं तत्रैव अरुणाचलशिलारूपे स्थितं दृष्टवान्। अयं अरुणगिरिनाथः, स्रष्टा, शमदमादिसंयतचित्तशुद्ध्या ज्ञेयः। अन्यस्मिन्काले, अनन्तशय्यायां शयानः स किञ्चित्कालं न प्रबुद्धः। तदा विश्वं तमसा पूर्णम्, तस्य स्वरूपं न ज्ञायते, न स्पष्टम्। "हा, कष्टं, एषा दशा, या तमसा समस्तं जगद्विमोहयति!" इति। देवाः अपि सम्पूर्णं तेजःपुरुषं न द्रष्टुं शेकुः। तदा मनसि निश्चित्य, उमापतिं देवदेवं शरणं जग्मुः। तत्र महेश्वरः, तेजोमयः प्रभुः, तेषां भक्त्या तुष्टः अभवत्।