स महर्षिः, जिज्ञासया पूर्णः, स्वस्य तपसः फलमेव इच्छन् समीपमागतः। ततः सर्वत्र शिवभक्ति उत्पन्ना, यत् नष्टं तद् पुनः स्थापयितुं प्रवृत्ता। स महर्षिः गौतमं शिष्यमण्डलसमेतं आगच्छन्तं दृष्टवान्। तस्य जटाः गम्भीरकपिलवर्णाः, तीर्थस्नानैः शुद्धाः। तस्य विस्तीर्णं ललाटं त्रिपुण्ड्रेन विलेपितं भस्मना शोभायमानम्। तस्य शरीरं तपरूढं, रक्तवृक्षवस्त्रं धारयन्। स शम्भोः सन्निधिं स्मारयन्, गौरवयुक्तया वाणीं विवक्तवान्। तं महात्मानं वृद्धं, शम्भुपादभक्तं दृष्ट्वा, स महर्षिः अञ्जलिं कृत्वा, जगतां मातरं साक्षात् अवगच्छत्। सः गौरीं, भगवतीं, करुणासागरां, जगन्मातरं, स्वागतं कृतवान्—"स्वागतम्, हे गौरी, हे भाग्यवती, हे करुणासागरे, हे जगन्मातरि!" इत्यादि। "आर्ये, यः श्रेष्ठः अर्थः, तं वयं सदा पूजितवन्तः। यदि तव किञ्चित् नास्ति, तदा तव मायायाः लीलायाः एव अवशेषः। तव अद्भुतमायाया लीलां वदामि, अन्यं शेषं मम वक्तव्यं अस्ति।" "हे शुद्धे, कुशासनं निर्मलम् उपविशतु।" इति शिष्यैः उत्तमासनं दर्भकुशसंवृतं समर्पितम्। सः सर्वपूजां भक्तिभावेन अर्पितवान्। चन्द्रकान्तिदन्तशुभ्रं मुखं कृत्वा, सः उवाच—"शम्भोः महिमा अनन्ततेजस्वी! अन्यत् किम् अप्राप्तम्? किम् इच्छसि?" "कैलासशैलस्य कथा, यत्र त्वं कम्पातटे तपः कृतवती। हे भाग्यवती, भक्ताश्रमं त्वमेव आगता।" इति महर्षेः वेदविदः वचनं श्रुत्वा, "एषा महती कीर्ति तव; शिवः स्वयम्। शिववाक्यैः आगमान् वेदान् च त्वं अवगता। शिवः 'अहं अत्र अरुणाचलनाम्ना स्थास्यामि' इत्युक्तवान्। अहं अत्र अरुणाचले तपः कर्तुं आगता। शिवभक्तेन संवादः, शिवनामश्रवणं—एतद् श्रुतुम् इच्छामि।" एवं भगवत्याः वचनं श्रुत्वा, गौतमः तपोभृतां निधिः, "यद् न ज्ञातम्, तद् पुनः पुनः पृच्छसि। अथवा भक्तवाक्यैः शिवमहिमश्रवणं, वेदपाठस्य पुनःपाठेन यत् फलम्—अद्य सर्वं तपः फलवत् अभवत्। शिवशिवयोः कृपया एषा अद्भुतमहिमा। अरुणाचलस्य महिमा पापनाशनकारणम्। अरुणाद्रिलिङ्गं यथापूर्वं प्रकटितम्। दशकोटिब्रह्मैः अपि अरुणाचलस्य महिमा न पूर्णं वर्णनीयम्। इन्द्रादिदिक्पालैः अष्टसिद्ध्यर्थं पूजितम्। दिव्यपक्षिणः, देवर्षयः, सिद्धयोगिनः पूज्यन्ते। अयं शिवः अरुणाचलनाथः पूजितः।