अगस्त्य ऋषिः कथयति—पुरा ब्रह्मा, जगतां स्रष्टा, हरिं तं अच्युतं सम्यक् विज्ञाय, तत्र सम्प्राप्तः सन् विधिवद् तीर्थयात्रां चकार। ततः स ब्रह्मा, लोकपितामहः, तस्मिन्नेव देशे विधिपूर्वकं कर्माणि समारभत। तद् अपि तीर्थं विस्तीर्णैः जलतरङ्गैः शोभितं, येन मलापगमः सुलभः जातः। हंसैः सरसैः च रम्यं, चक्रेति ख्यातं, दृष्टिसुखं तद् आसीत्। तत्रैव तस्मिन् सरसि सर्वे देवाः शुद्धसत्त्वाः स्नानं कृतवन्तः। अथ महद् आश्चर्यं दृष्ट्वा, सहसा सर्वे देवाः विस्मिताः अभवन्। सम्पूर्णं तद् सरः, खनितं, विशुद्धप्रभया विराजमानं बभौ। ते देवाः ऊचुः—“अत्र स्नानेन सर्वमलं नष्टम्। हे देवश्रेष्ठ, भवता कृपया अधिकं वद।” ब्रह्मा तान् प्रति अवदत्—“अस्य सरसः माहात्म्यं नानाफलसम्पन्नम्। यः यथाविधि अत्र स्नानं करोति, स पापयुक्तोऽपि ब्रह्मलोकवासं यावत् सृष्टिसंहारं लभते। यथाशक्ति दानं हुतं चात्र कृत्वा, हे देवश्रेष्ठ, स्नानात् पुरुषः समृद्धिं प्राप्नोति। एतत् मम सरः सर्वयज्ञसमानं, महापापविनाशनं च। अत्र मम सन्निधिः नित्यं स्थास्यति। हे देवाः, मम वार्षिकं तीर्थयात्रा अपि अत्रैव सदा भविष्यति। सुवर्णं च नानाविधानि वस्त्राणि च सदा दातव्यानि।” एवं तद् पुण्यस्थलं दृष्ट्वा, अगस्त्य, तपःसमृद्धः कुम्भसम्भवः, तस्मात् स्थलात् देवैः सह अदृश्यत। तस्मात् कालात् तत् सरः भूमौ श्रेष्ठत्वेन प्रसिद्धं जातम्। सूतः पुनः कथयति—एवं उक्त्वा अगस्त्यः, तपःसंपदां निधिः, ऋणमोचनं नाम तीर्थं सरयूनदीतीरे गतः। हे मुनेश्रेष्ठ, ब्रह्मसरो नाम सप्तशतधनुष्मता निर्मितम्। तत्र पूर्वं लोमशः नाम महर्षिः आसीत्। स तत्र स्नानात् ऋणात् विमुक्तः, पापश्च नष्टः अभवत्। पश्य, अस्य पुण्यस्थलस्य महात्म्यं यत्र स्नानात् प्राणिनः ऋणदुःखात् विमुच्यन्ते। मनुष्याणां त्रिविधं ऋणं लौकिकं पारत्रिकं च अपगच्छति। एषः सर्वेषां तीर्थानां श्रेष्ठतमः, साक्षात् श्रद्धां जनयति। अतः अत्र स्नानं कृत्वा, यथाशक्ति दानादिकं च विधिवत् दातव्यम्। स्नात्वा सुवर्णं वस्त्राणि च यथाशक्ति दातव्यानि। अगस्त्यः पुनरुवाच—एवं तीर्थमाहात्म्यं निवेद्य, लोमशः महर्षिः। एवं ऋणमोचनं नाम तीर्थं वर्णितं, हे ब्राह्मण, ऋणमोचनतीर्थं पूर्वे सरयूनदीयुतं। पापमोचनं नाम तीर्थं द्विशतधनुष्मता निर्मितम्, तत् क्षणेनैव उद्भवति—त्रंशंका नास्ति। हे मुनेश्रेष्ठ, तत्र मया परमं माहात्म्यं दृष्टम्। तत्र पाञ्चालदेशे जातः नरहरिः नाम ब्राह्मणः आसीत्। स बहूनि पापानि, ब्रह्महत्याादीनि, अकुरुत्। कदाचित् साधुसंगेन तीर्थयात्रायां प्रवृत्तः। स पापशोधनतीर्थे सुजनैः सह स्नातः। तदा दिवः पुष्पवृष्टिः तस्य मूर्ध्नि अपतत्, हे मुनेश्रेष्ठ। तद् आश्चर्यं दृष्ट्वा अहम् अपि, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ...