स्कन्दपुराणम्

सर्वे जगति यः निःशब्दं वदन्ति, तस्य कमलपद्मवत् मुखात् अमृतं प्रवहति। तस्मिन् साधु, नारायणं च नरं च प्रणम्य, नaimिषारण्ये वासिनः महात्मानः, यः त्रिकालज्ञाः, अर्जुनं च दण्डकवनं च आस्थिता, जम्बूवनं च चित्तं प्रीणयन्ति, गोडावरी तटं च वासिनः, उज्जयिन्यां च आनन्दं प्राप्नुवन्ति, प्रथमं आश्रमं च वासिनः, मायापुरीं च शरणं गत्वा, कान्तिनीं च निवसन्ति। एते सर्वे शुद्धसत्त्वाः, कुरुक्षेत्रे एकत्र उपस्थिताः, द्वादशवर्षीय यज्ञे, शुद्धचित्ताः, वेदेषु च शाखासु च सिद्धाः, भारद्वाजं, वेदविज्ञानस्य आचार्यं, अग्रे स्थापयित्वा, उपविष्टाः, विविधपुण्यस्थलेषु शरणं गत्वा, संवादं कृतवन्तः। तेषां संवादानां अन्ते, शुद्धसत्त्वानां ऋषीणां मध्ये, हरषणं, व्यासस्य शिष्यं, पुराणज्ञं च, उपविष्टं, यः व्यासस्य उत्तमः शिष्यः, सूतः नाम, रोमहर्षणः, यः सर्वाणि पुराणानि, तेषां गूढानि च ज्ञातुं इच्छन्ति। "हे सूत, सर्वाणि पुराणानि, तेषां गूढानि च, सम्पूर्णं श्रवितुं इच्छामः।" एषः अयोध्याः, विष्णोः प्रियं, सर्वशुद्धं नगरी, कथं अस्ति? तस्य रूपं किं अस्ति, तत्र च राजाः कः अस्ति? "हे सूत, अयोध्यां सेवा कृत्वा जनाः किम् फलम् प्राप्नुवन्ति? स्नानं दानं च तत्र किं पुण्यम् उत्पद्यते, हे ज्ञानी?" एषः सर्वं तत्त्वतः ज्ञातुं शक्नोति, अद्य एव। सर्वाणि इतिहासानि, तेषां गूढानि च तेषां तत्त्वे, तं प्रणम्य, अहं तव समक्षं महत्त्वं उद्घोषयिष्यामि। यः विद्वान्, बुद्धिमन्तः, वेदवेदाङ्गज्ञः, शान्तः, इन्द्रियसंयमः, शुद्धः च विशालः तेजः, तस्मै व्यासाय नमः। "ॐ, तस्मै धन्याय, अनन्ततेजसः।" यः सर्वे ऋषयः, तेषां च शिष्यैः सह, श्रुत्वा, "यः अगस्त्याय उक्तं, तं नारदः स्कन्दतः श्रुतवान्।" एषः कृष्णद्वैपायनात् प्रापितः, हे तपस्विनः। "हे सर्वश्रेष्ठ आत्मन्, कमलनयनं रामं प्रणम्य, अयोध्या तु परम, शुद्धा, दुष्कृतिभ्यः प्राप्यते।" सरयू तटं उपविष्टा, दिव्यं च अत्युत्तमं च रूपं धारयति। गजैः अश्वैः रथैः च सैन्धवः च समृद्ध्या समृद्धा अस्ति। चतुर्भागे विभक्तं सुयोजितं नगरं, सर्वत्र शोभायुक्तं, पुष्पकमलैः शोभितं तालवृक्षैः, शालवृक्षैः च, मृदङ्गवृत्तैः च, वीणाम्, बांसुरी, मृदङ्गं च शृङ्गारयति। तत्र च आमलक, कटहल, नारिकेल, अशोक वृक्षाः च, आम्र, बकुल, जाटी, मालती, चम्पक वृक्षाः च, निंब, जाम्बीर, कदली, मातुलिङ्ग, महत्त्वपूर्णानि फलानि च युक्तानि। राजपुत्रैः यः देवसमानं तेजः धारयन्ति, उत्तमं, सम्मानितं कवीनां च ब्राह्मणानां सह, बृहस्पतिसमानं।