ਨृਪਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਕ੍ਰੀਡਨਂ ਪੀਡਨਾਯੈਵ ਤੇषਾਂ ਯੇ ਪੁਤ੍ਰਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ਅਪੁਤ੍ਰੇ ਚ ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਸੁਤਾਪੁਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਖੇਡ ਵੀ ਦੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੋਤਾ ਦੋਵੇਂ ਨਾ ਹੋਣ।
ਸੁਖਿਨਸ੍ਤੇ ਜਨਾ ਲੋਕੇ ਯੇ ਬਾਲਂ ਪਾਂਸੁਭੂषਿਤਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਬੱਚਾ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਸ੍ਮਿ ਨਿਰ੍ਵੇਦਂ ਪਰਮਂ ਗਤਾ
ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ।
ਇਹ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸਮਾਯਾਤੋ ਦੇਵਰੂਪੀ ਸਨਾਤਨਃ
ਇਥੇ ਇੱਕ ਭਿਖਾਰੀ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਦੀਵੀ ਦੇਵਤਾ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲੋ ਜਨਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਸ਼ਰਣਂ ਯਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤਿ ਭਵਿष੍ਯਾਮੋऽਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹੋ ਨ ਮੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਇਥੇ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ ਤੇ ਲੋਕ ਉਸਦੇ ਪਾਸ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦੇ ਹਨ; ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਗੇ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜੀਰ੍ਣੋਦ੍ਯਾਨਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਉਸਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟਮਾਤ੍ਰੋ ਨृਪਤਿਨਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਲਿਗਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁ ਰੂਪਕਮ੍ ।। 5.2.37.
ਰਾਜੇ ਨੇ ਭਿਖਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਮੀਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਧਨ੍ਯੇਯਂ ਮਹਿषੀ ਮਮ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੰਜਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਰਾਣੀ ਧਨਵੰਤ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਰਾਜਸਿਂਹੇਨ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਲਿਂਗਾ ਕृਤਿਸ੍ਤਦਾ
ਰਾਜਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਇੰਝ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਭਿਖਾਰੀ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਰਾਜਾਸੌ ਸਕਲਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਜਾਤੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਅਥਾਹਂ ਮਨ੍ਦਰਾਦ੍ਦੇਵਿ ਕੌਤੁ- ਕਾਤ੍ਤੁ ਸਮਾਗਤਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਆਇਆ।
ਯੋਗੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇਣ ਚ ਮਯਾ ਕृਤਂ ਵੈ ਪੁਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ਤਚ੍ਛਿਵਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਦਤ੍ਤਂ ਦੇਵਿ ਤਦਾ ਮਯਾ
ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ; ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਠਿਕਾਣਾ ਮੈਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯੇਸ਼੍ਵਰਾਦ੍ਦੇਵਾਦੁਤ੍ਤਰੇ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ .
ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਮਾਰਕੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ।
ਯੇऽਰ੍ਚਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਤਤਂ ਸ਼ਿਵੇਸ਼੍ਵਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਸਦਾ ਉੱਚੇ ਸ਼ਿਵੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਰ੍ਭਗੁਰੁਂ ਲੋਕਂ ਯੇ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸ਼ਿਵੇਸ਼੍ਵ ਰਮ੍
ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਡੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣਗੇ,
ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਂ ਚਾਤਿਭੀषਣਮ੍ ।। 5.2.37.
ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸਮਝ ਕੇ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਮੰਨ ਕੇ।
ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥੋऽਪਿ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸਂਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਯਤੋ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯੋ ਯ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਚ੍ਛੁਚਿਃ
ਜਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤਾ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪ੍ਰਦਂ ਦੇਵਿ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾ ਸ਼ਨਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਪੁਰਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ਕਲ੍ਪੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵਾਰਾਹਸਂਜ੍ਞਕੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਵੈਵਸਵਤ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਵਾਰਾਹ ਨਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ—
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਰਮਮਾਣਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ—
ਪृष੍ਟੋऽਹਂ ਚ ਤਦਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚਾਤੀਵ ਦੁਃਸਹਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਤੇ ਅਸਹਿਣ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਿਆ।
ਏਤੇ ਗਣੇਸ਼ਾਃ ਕ੍ਰੀਡਂਤਿ ਮਧ੍ਯੇ ਵੈ ਵੀਰਕੋ ਗਣਃ
ਇਹ ਗਣੇਸ਼ਾ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਰਾਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਗਣ ਵੀ ਹੈ।
ਕੁਸੁਮੈਰ੍ਹਨ੍ਯਤੇऽਪ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰੈਃ
ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਗੁਣਾਧਾਰੋ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਸ਼ਤਾਰ੍ਚਿਤਃ
ਉਹ ਅਨੇਕ ਅਜੋਕੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵਿਨਾ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਨਨਪਂਕਜਮ੍
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹੋਣ।
ਕਦਾਹਮੀਦृਸ਼ਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਾਨਨ੍ਦਦਾਯਕਮ੍ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਾਰ੍ਵਤਿ ਪੁਤ੍ਰੋऽਯਂ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤੋ ਵੀਰਕੋऽਧੁਨਾ
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਵੇਖਾਂਗਾ ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ? ਕਿਹਾ ਗਿਆ: 'ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਰਾਕਾ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।'