ਇਂਦ੍ਰੇਣਾਰਾਧਿਤਂ ਲਿਂਗਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਃ ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਲਿੰਗ ਪੂਜਦਾ ਹੈ—
ਯੇਨ ਚੇਂਦ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਪੂਜਿਤਃ ਮੁਨਯੋ ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵੀ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਸੁਰੈਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਵੈਕੁਣ੍ਠਾਦ੍ਯੈਃ ਸਮਂਤਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਵੈਕੁੰਠ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ (ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਇਆ)।
ਇਂਦ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਕਥਿਤਸ੍ਤ੍ਵਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪੁਤ੍ਰਵਾਞ੍ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਂਸ਼ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮृਕਣ੍ਡੋਨਾਮ ਤਾਪਸਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਤਪਸਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਮ ਕਥਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵੇਦਿਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੋਚਿਆ, 'ਕਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ?'
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਪਃ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯੇਨ ਮੇ ਤਨਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਐਸਾ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।
ਚਕਾਰ ਵਸਤਿਂ ਚਾਪਿ ਤਪਸੇ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਵਾਸ ਬਣਾਇਆ।
ਸ਼ਾਕਮੂਲਫਲਾਹਾਰਃ ਪਰ੍ਣਾਸ਼੍ਯੇਕਦ੍ਵਿਪਰ੍ਣਭੁਕ੍
ਉਹ ਸਾਕ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਇੱਕ ਪੱਤਾ, ਕਦੇ ਦੋ ਪੱਤੇ ਹੀ ਖਾਂਦਾ।
ਚਕਾਰ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍षਾਣਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਤੁ
ਉਹ ਮੁਨੀ ਉਥੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਤਿਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੋऽਹਂ ਤਦਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆ ਕੇ ਮਿਲਿਆ।
ਤੇਜਸਾ ਦੀਪਯਞ੍ਛੈਲਂ ਸ਼ੋषਯਨ੍ਸਲਿਲਾਸ਼ਯਾਨ੍
ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਚਮਕ ਉਠਿਆ, ਤੇ ਜਲ ਦੇ ਸਰੋਤ ਸੁੱਕ ਗਏ।
ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਤਥੈਵ ਚ ਅਕਾਲਪ੍ਰਲਯੋ ਦੇਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।।5.2.36.
ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਿਲ ਗਏ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੀ ਉਥਲੇ ਹੋ ਗਏ; ਹੇ ਦੇਵ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਮੁਨਯੇ ਤਨ੍ਮृਕਣ੍ਡਾਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵੈ ਦੀਯਤਾਮਿਤਿ
ਉਸ ਮੁਨੀ ਮ੍ਰਿਕੰਡ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸੁਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਿਵਾਪਰਮ੍
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਸ਼੍ਯਾਮਂ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਪੁਤ੍ਰਮਿਚ੍ਛਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਮृਕਣ੍ਡੋऽਯਂ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਇਹ ਮਹਾਂਮੁਨੀ ਮ੍ਰਿਕੰਡ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵਿ ਕਾਰੁਣ੍ਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਵਤ੍ਸਲੇ
ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਮਾਂ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮੁੜ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਫਲਸ੍ਯ ਦਾਤਾ ਤਪਸਾਂ ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਗੀਯਸੇ ਬੁਧੈਃ
ਤਾਂਹੂੰ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਿਵੇਂ ਆਖਦੇ ਹਨ?
ਕਰੋषਿ ਸਰ੍ਵਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਕੁਲਾਕੁਲਮ੍
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ।
ਨਾਨ੍ਯੋ ਮਾਮਨੁਕਮ੍ਪਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛੇਤ੍ਪ੍ਰਵਰਂ ਵਰਮ੍
ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।
ਹੇਤੁਃ ਸ੍ਵਾਮੀ ਮਹੇਸ਼ਾਨੋ ਦਯਾਲੁਰ੍ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦਿਆਲੂ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤਪਸਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣਪਾਪਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵੇ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਵਰ੍ਣਿਤਾ ਦੇਵਿ ਸ੍ਨੇਹਾਕ੍ਸ਼ਰਪਦੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ 5.2.36.
ਹੇ ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ੍ਕਂਦਮਾਤਃ ਕਲਾਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰਬਿਮ੍ਬਨਿਭਾਨਨੇ
ਹੇ ਸਕੰਦ ਮਾਤਾ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣੇ ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਰਨ ਰਾਤ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਰਦਗਾਮਿਨਿ
ਹੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ, 'ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਂਗੀ।'
ਤ੍ਵਂ ਮਾਯਾ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਦ੍ਯੁਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਾਰੁਚਿਰਸਂਤਤਿਃ
ਤੂੰ ਮਾਇਆ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਧਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਚਮਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਧਾਰ ਹੈਂ।
ਭ੍ਰਾਜਸੇ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾ ਮੋਹਯਿਤ੍ਵਾਖਿਲਂ ਜਗਤ੍
ਤੂੰ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਹੈਂ ਤੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਮੁਨਯੇऽਸ੍ਮੈ ਤਪਃਕ੍ਸ਼ੀਣਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰਾਯ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਉਸ ਮুনি ਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੈ,
ਮਯਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਚਨਂ ਮਮ
ਮੈਂ ਵੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਆਪਣਾ ਬਚਨ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।