ਉਦ੍ਭੂਤੇ ਬਾਲਕੇ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਸਂਭ੍ਰਮਾਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਨੋऽਪ੍ਯਯਮ੍
ਜਦ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਉਲਝਣ ਕਰਕੇ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਾ ਮਾਰ੍ਜਾਰੀ ਲੋਲੁਪਾ ਮਾਮਵੇਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਲਾਭ ਦੀ ਲਾਲਚੀ ਬਿੱਲੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਕ੍ਰਮੇਣੋਪਭੋਗ੍ਯਂ ਮਤ੍ਤਃ ਫਲਮਭੀਪ੍ਸਸਿ
ਪਰ ਤੂੰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਭੋਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਂਗਤਿਰ੍ਨਾਤਿ ਬਾਲਾਨਾਂ ਪਂਚਸਪ੍ਤਦਿਨਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਤਤੇਤਿ ਵਤ੍ਸ ਭੋ ਭਦ੍ਰ ਇਤ੍ਯਲੀਕਂ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਮਾਮ੍
‘ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਆਰੇ ਬੇਟਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੈ।’
ਨਾਹਂ ਤ੍ਵਾਮੁਪਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪਰਿष੍ਵਜੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਗਲੇ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੀ, ਬੇਟਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਾ ਸੂਤਿਕਾਗृਹਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੂਤਿਕਾ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸਾ ਹृਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਦਾ ਬਾਲਂ ਪੂਰ੍ਵਜਾਤਿਸ੍ਮਰਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਫਿਰ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਲੈ ਗਈ, ਪਿਆਰੇ।
ਮਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤੁ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤੇਨ ਮਹੀਭृਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ।
ਵਿਕ੍ਰਾਂਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਨੀਤੋ ਬੋਧਸ੍ਯ ਚ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਃ 5.2.33.
ਵਿਕਰਾਂਤ ਦਾ ਪੁੱਤ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਬੋਧ ਦੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਗਿਆ।
ਤृਤੀਯਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਬੋਧਪੁਤ੍ਰਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰੀ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਦੈਵੀ ਨੇ ਤੀਜਾ, ਬੋਧਾ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਖਾ ਲਿਆ।
ਗੁਰੁਣਾ ਸਮਨੁਜ੍ਞਾਤਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਭਿਵਾਦਨਮ੍
ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਵਂਦ੍ਯਾ ਮੇ ਕਤਮਾ ਮਾਤਾ ਜਨਿਤ੍ਰੀ ਪਾਲਿਨੀ ਚ ਵਾ
ਮੇਰੀ ਕਿਹੜੀ ਮਾਂ ਵਧੀਆ ਹੈ—ਜੋ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ?
ਨਨ੍ਵਿਯਂ ਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਜਨਿਤ੍ਰੀ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ
ਕੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਮਹਿਲਾ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਤੇਰੀ ਜਨਮ ਦਾਤਰੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ?
ਆਨਂਦ ਉਵਾਚ ਚੈਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਵਿਤ੍ਰੀਯਂ ਚੈਤ੍ਰੋऽਯਂ ਦ੍ਵਿਜਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਆਨੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਚੈਤਰ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਗੁਰੁਰਾਹ ਤਤਃ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚੈਤ੍ਰਃ ਕੋ ਵਾ ਤ੍ਵਯੋਚ੍ਯਤੇ
ਗੁਰੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਚੈਤਰ ਜਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ?
ਨ ਵੇਦ੍ਮਿ ਕਿਂਚਿਨ੍ਮੋਹੇਨ ਭ੍ਰਮਂਤਿ ਮਮ ਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਮੈਨੂੰ ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ; ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਃ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਕੋ ਵਾ ਕਸ੍ਯ ਨ ਬਾਂਧਵਃ
ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਕੌਣ ਕਿਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ?
ਅਤਃ ਸਂਸਾਰਤਾ ਹਂਤਿ ਸਂਸਾਰਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਿਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਥੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਦੁਃਸਹਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਭੁਵਿ 5.2.33.
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਾੜੇ ਤੇ ਔਖੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਮਾਤृਦ੍ਵਯਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਹਿ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਇਸੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਮਾਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।
ਸੋऽਹਂ ਤਪਃ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਚੈਤ੍ਰ ਆਨੀਯਤਾਮਿਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ; ਚੈਤਰ ਨੂੰ ਲਿਆਓ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯ ਮਮਤਾ ਮਨੁਮੇਨੇ ਚ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਮਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ।
ਸਨ੍ਮਾਨ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਯੇਨ ਪੁਤ੍ਰਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ ਪਾਲਿਤਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਪਾਲਿਆ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਇਆ।
ਇਂਦ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇੰਦਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਯਂਤਂ ਤਤਸ੍ਤਂ ਤੁ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ
ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਦੇਵ ਨੇ, ਹੇ ਸੁਚਿੱਤ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਨੁਨਾ ਭਵਤਾ ਭਾਵ੍ਯਂ षष੍ਠੇਨ ਵ੍ਰਜ ਤਤ੍ਕੁਰੁ
ਤੈਨੂੰ ਛੇਵੇਂ ਮਨੂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਾ, ਉਹ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਤਥੇਤ੍ਯਾਹ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਓਹੀ ਹੋਵੇ।'
ਪੁਤ੍ਰਾਨੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ਲਿਂਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਮਰ੍ਚਨਾਤ੍
ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਆਨਂਦੇਨ ਯਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਦੇਵਿ ਸੁਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਾ 5.2.33.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ।