ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਸੁਖਕਰਂ ਪਰਮ੍ 5.2.32.
ਮਹਾਕਾਲ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਜੰਗਲ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ।
ਅਨੌਪਮ੍ਯਗੁਣਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪਤ੍ਤਨਂ ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਮਜੇ ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਚਾਤੁਰ੍ਯੈਃ ਸ੍ਪਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਯਃ ਸੁਰਾਲਯਮ੍
ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀਏ, ਪਟਨਾ ਅਦੁੱਤੀ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦਯਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਦੇਵਿ ਦੇਵਰ੍षਿਰ੍ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵੀ, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਏ।
ਵਿਨੋਦਾਰ੍ਥਂ ਮਯਾ ਪृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਕੁਤੂਹਲਾਤ੍
ਮੈਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਤੇ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਲਈ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮਸਂਸ੍ਥਾਨੇ ਤਪਸਃ ਸਂਚਯਃ ਕृਤਃ
ਕਿਹੜੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਪ ਦੀ ਸੰਚਾਈ ਹੋਈ ਸੀ?
ਕੌਤੁਕਂ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਵਦ ਮੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ਕਥਯਾਮਾਸ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਪਤ੍ਤਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਅਜੋਬਾ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਾਈ।
ਬਹੂਨਿ ਸਂਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟਾਂ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਫਿਰ ਕੇ,
ਅਟਨਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਦੇਵ ਜਂਬੂਦ੍ਵੀਪੇ ਮਨੋਰਮੇ
ਮਹਾਦੇਵ, ਮਨੋਹਰ ਜੰਬੂਦਵੀਪ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲਈ,
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਕਲ੍ਪਿਤਵਿਨ੍ਯਾਸਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼ਤਕਲ੍ਪਿਤਃ
ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਰਚਨਾ, ਸੈਂਕੜੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ,
ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੁਸੁਮਾਮੋਦਸੁਖਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨਿਲਾਵृਤਃ
ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹਵਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ,
ਵਜ੍ਰੇਂਦ੍ਰਨੀਲਵੈਡੂਰ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਕਾਂਤਾਦਿਦੀ ਪਿਤਃ 5.2.32.
ਹੀਰੇ, ਨੀਲਮ, ਬੈਡੂਰੀਆ ਤੇ ਚੰਦਨ ਪੱਥਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ,
ਸ਼ਕ੍ਰਾਗ੍ਨਿਯਮਰਕ੍ਸ਼ੋਬ੍ਧਿਵਾਯੁਸੋਮੇਸ਼ਸੇਵਿਤਃ
ਇੰਦਰ, ਅੱਗ, ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮ ਤੇ ਇਸ਼ਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ,
ਸਦਾ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਪਤ੍ਤਨਨ੍ਨ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਦ੍ਯੋਤਿਤਦਿਸ਼ੋ ਦਾਂਤਾਃ ਸੂਰ੍ਯ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਪ੍ਰਭਾਃ
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸੰਯਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕ।
ਵਿਪ੍ਰਾ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਹਰਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਖ਼ਤਰੀ,
ਸ ਸ਼ੁਭ੍ਰਰੂਪਃ ਸ ਚ ਲੋਹਿਤਾਕृਤਿਃ ਸ ਚਾਪਿ ਪੀਤਃ ਸਸਿਤੇਤਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਹ ਕਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਪੀਲੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਰਵਿਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਵਚਿਦੇਕਰਵਿਪ੍ਰਭਃ
ਕਦੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ, ਕਦੇ ਇੱਕ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ।
ਜਨ੍ਮ ਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਰੋਗੈਰ੍ਦੁਃਖਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ, ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਂਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਂਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਂਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਪਤ੍ਤਨੇਸ਼੍ਵਰ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠਠੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਪਟਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਬਤੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵਿਦ੍ਧਿ ਪਾਪਹਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਕਰਂ ਸਦਾ
ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਸੁਖ-ਸੰਪੱਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣੋ।
ਪੁਰਾ ਰਾਥਂਤਰੇ ਕਲ੍ਪੇ ਬਭੂਵ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਥੰਤਰੀ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਧਨੋ ਨृਪਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੇਕ ਦਿਲ, ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੜੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੌ ਚ ਪੁਤ੍ਰੇ ਚ ਮਿਤ੍ਰੇ ਚ ਪਰਧਰ੍ਮ੍ਮਵਿਤ੍
ਉਹ ਵੈਰੀ, ਪੁੱਤ, ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ।
ਅਤੀਵ ਵਲ੍ਲਭਾ ਸਾ ਚ ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਗਰੀਯਸੀ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਜਿੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਕਦਰ ਵਾਲੀ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੋ ਨਿਜੋਤ੍ਸਂਗੇ ਸ੍ਥਿਰਮੁਲ੍ਲਾਪ੍ਯ ਵੈ ਪੁਨਃ
ਜਦ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆ।
ਸ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਣੋ ਜਾਤੋ ਮਾਤੁਰੁਤ੍ਸਂਗਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਵਾਲਾ, ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਭੀਤਾਸ੍ਮਿ ਕਿਮਿਦਂ ਵਤ੍ਸ ਹਾਸੋ ਯਦ੍ਵਦਨੇ ਤਵ
ਮੈਂ ਡਰ ਗਈ ਹਾਂ — ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਬੇਟਾ, ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਇਹ ਮੁਸਕਾਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਾਤਰਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸਰ੍ਵੋऽਪਿ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਮੀਹਤੇ ਅਂਤਰ੍ਧਾਨਗਤਾ ਚੇਯਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਜਾਤਹਾਰਿਣੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਲਾਭ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ, ਗਾਇਬ ਹੋ ਕੇ, ਦੂਜੀ ਹੈ ਜੋ ਨਵਜਾਤਾ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।'
ਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਚ ਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਮਤਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਸਮੀਹਸੇ 5.2.33.
ਪੁੱਤ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਮਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਲਾਭ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।