ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਚ੍ਯਵਨੋ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵਯੋ ਰੂਪਂ ਤੁ ਵਾਂਛਿਤਮ੍
ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਿਲ ਗਈ, ਉਹ ਚਾਹੀਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਰੂਪ ਵੀ ਪਾ ਗਿਆ।
ਯਦਹਂ ਰੂਪਸਂਪਨ੍ਨੋ ਵਯਸਾ ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਹੁਣ ਜਦ ਮੈਂ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਾਂ,
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੁਵਾਂ ਕਰਿ ष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਹਂ ਸੋਮਪਾਯਿਨੌ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਦਿਲੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹृष੍ਟਮਨਸੌ ਦਿਵਂ ਦੇਵੌ ਪ੍ਰਜਗ੍ਮਤੁਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਭਿषਜੌ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਹਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ਤੇਨ ਗਰ੍ਹਿਤੌ 5.2.30.
ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਵੈਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ ਗਿਆ।
ਵਜ੍ਰਂ ਤੇ ਪ੍ਰਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਘੋਰਰੂਪਂ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ਬਲਿਨਂ ਵਾਸਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਵਜਰ ਨਾਲ ਵੱਜਾਂਗਾ; ਵਾਸਵ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ।
ਦੇਵਮਾਰਾਧਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਦੇਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਯਃ ਸਮਰ੍ਥੋ ਜਗਦ੍ਗੋਪ੍ਤਾ ਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਕਾਰਕਃ
ਮੈਂ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ੍ਯਵਨੋ ਦੇਵਿ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਗਤਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਰਾਧਿਤਂ ਤੇਨ ਚ੍ਯਵਨੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਚਯਵਨ ਮਹਾਂਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਚਯਵਨ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸ ਵਜ੍ਰਾਦਭਯਂ ਦਦੌ
ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਜਰ ਤੋਂ ਡਰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸਮਾਰਾਧਨਤੁष੍ਟਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਕ੍ਰਿਯੇਤਾਂ ਸੋਮਪਾਵੇਤਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ ਬਲਸੂਦਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਣਾਮਾਨਤਕਂਧਰਃ
ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੋਵੇਂ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਜਾਣ, ਹੇ ਬਲ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਫਿਰ ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੋਮਪਾਵਸ਼੍ਵਿਨਾਵੇਤਾਵਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਭਾਰ੍ਗਵ
ਹੁਣ ਤੋਂ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੋਵੇਂ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ, ਹੇ ਭਾਰਗਵ।
ਮਾ ਤੇऽਤਿਥ੍ਯਾਭਿਸਂਰਂਭੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਪੋਧਨ ।। । ਲਿਂਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੋऽਯਂ ਯਦਹਂ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭੀਕृਤਃ
ਹੇ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜੀ ਤੇ ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਆਵੇ; ਇਹ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮਧੇਯੇਨ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭੁਵਿ ਯਾਸ੍ਯਤਿ 5.2.30.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਚ੍ਯਵਨੇਸ਼੍ਵਰਮੇਤਦ੍ਵੈ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇऽਭਵਤ੍ ਆਜਨ੍ਮਪ੍ਰਭਵਂ ਪਾਪਂ ਤੇषਾਂ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਯਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਆਏ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ੍ਯਵਨੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਯਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਂਯਂ ਕਾਮਮਭਿਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਮਨਸਾਭਿਮਤਂ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ,
ਨਿਯਮੇਨ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਦੇਵਂ ਚ੍ਯਵਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਚਯਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਕਥਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਭਕ੍ਤਿਹੀਨਃ ਕ੍ਰਿਯਾਹੀਨੋ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਸਂਗਤਃ
ਜੋ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਮੌਕੇ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਰ੍ਯੇ ਦੇਵਂ ਯਜਂਤੇ ਚ੍ਯਵਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਚਯਵਨੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਜਾਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦਾਨਵ੍ਰਤਾਦਿਕਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਦਾਨ, ਵਰਤ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਰੀਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਸੀਤ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਦੇਵਿ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵੋਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੁ ਗृਹਮਾਗਮ੍ਯ ਸਤ੍ਤਮਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਅਗਸਤਿਆ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ।
ਤਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਰਸਾ ਨਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਸ੍ਯਤਾਮਿਤ੍ਯਭਾषਤ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ।'
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇਜਃ ਸਮਭਵਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਸਂਨਿਭਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਤਾ ਦਾਸ੍ਯ ਇਵ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਂਤ੍ਯਹਰਹਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਨੌਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਮਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮੁਖਾਸਕ੍ਤਲੋਚਨਾਮ੍ ਸਾਧੁਸਾਧੁ ਜਗਨ੍ਨਾਥੇਤ੍ਯਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਹ ਹਰ੍षਿਤਃ
ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ!'
ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਦਿਵਸੇਪ੍ਯੇਵਂ ਰਾਜ੍ਞੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਮ੍
ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਸੀ—