ਯੇऽਨੁਮੋਦਂਤਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਯਜਨਂ ਤਥਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਯਚ੍ਚਾਪਿ ਪਾਤਕਂ ਘੋਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸਹਸ੍ਰਕਮ੍ 5.2.29.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ, ਭਾਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਹੋਣ—
ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਯਤ੍ਫਲਂ ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਵਾਜਪੇਯਾਦਿਭਿਰ੍ਮਖੈਃ
ਜੋ ਫਲ ਵਾਜਪੇਯ ਆਦਿਕ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ—
ਯੇ ਹਤਾਭਿਮੁਖਾਃ ਸ਼ੂਰਾ ਗੋਵਿਪ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਰਣਾਜਿਰੇ
ਜੋ ਵੀਰ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ—
ਜਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਸਦਾ ਲੋਕਾ ਰਾਮੇਣੇਵ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਨੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਜਿੱਤੇ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥ ਉਵਾਚ ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭ੍ਰਂਸ਼ੋ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਝਲਕ ਨਾਲ ਵੀ ਕੋਈ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ—
ਭृਗੋਰ੍ਮਹਰ੍षੇਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਚ੍ਯਵਨੋ ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਵਨ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ।
ਵਿਤਸ੍ਤਾਯਾਸ੍ਤਟੇ ਰਮ੍ਯੇ ਬਹੁਵਰ੍षਗਣਾਨ੍ਕਿਲ
ਸੁੰਦਰ ਵਿਤਸਤਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਦੇਵਿ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣਃ ਪਿਪੀਲਕੈਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੂਰਾ ਚਿਟੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ।
ਆਜਗਾਮ ਤਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਂ ਵਿਹਰ੍ਤੁਂ ਵਨ ਉਤ੍ਤਮੇ
ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਮੌਜ ਲਈ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਈ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯਾਸਨ੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਸ ਕੋਲ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਔਰਤਾਂ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਨ।
ਸਾ ਸਖੀਭਿਃ ਪਰਿਵृਤਾ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਗਹਣੇ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਾ ਕੌਤੁਕਾਤ੍ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਬੁਦ੍ਧਿਮੋਹਵਤੀ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਔਲਝਣ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਰੁਚੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੰਟਾ ਵਰਤਿਆ।
ਅਭਵਤ੍ਸ ਤਯਾ ਵਿਦ੍ਧੋ ਨੇਤ੍ਰਯੋਃ ਪਰਮਾਰ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਸ ਦੇ ਕੰਟਾ ਚੁਭਾਉਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦਰਦ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋ ਰੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰੇ ਪਰ੍ਯਤਪ੍ਯਤ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ 5.2.30.
ਫਿਰ, ਜਦ ਮਲ-ਮੂਤ ਰੁਕ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪੀੜਾ ਹੋਈ।
ਕੇਨਾਪਕृਤਮਦ੍ਯੇਹ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?
ਜ੍ਞਾਤਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਜ੍ਞਾਤਂ ਤਦਿਦਂ ਬ੍ਰੂਤ ਮਾ ਚਿਰਮ੍
ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਗੱਲ ਫੌਰਨ ਦੱਸੋ।
ਤਤਃ ਸ ਪृਥਿਵੀਪਾਲਃ ਸਾਮ੍ਨਾ ਚੋਗ੍ਰੇਣ ਚ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਕਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇ ਕਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਕੇ—
ਪਿਤਰਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਕਨ੍ਯਾ ਤਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਸੁਕੰਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੀ:
ਖਦ੍ਯੋਤਵਦਭਿਜ੍ਞਾਤਂ ਤਨ੍ਮਯਾ ਵਿਦ੍ਧਮਂਤਿਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਜੁਗਨੂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਮੈਂ ਹੀ ਕੰਟਾ ਚੁਭਾਇਆ।
ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਤਪੋਵृਦ੍ਧਂ ਵਯੋਵृਦ੍ਧਂ ਚ ਭਾਰ੍ਗਵਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੀ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਬਾਲਯਾ ਯਤ੍ਤੇऽਪਕृਤਂ ਤੁ ਮਹੀਸੁਰ
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਅਣਜਾਣ ਕੁੜੀ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਅਣਜਾਣੀ ਚ ਕਰ ਬੈਠੀ।
ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਤ੍ਵਂ ਗृਹਾਣੇਮਾਂ ਪ੍ਰਸੀਦ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਪਤਨੀ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰੋ; ਮਿਹਰ ਕਰੋ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ।
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯੈਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਹੀਪਤੇ
ਜੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਮਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਨ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਚ ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਸਸਾਦ ਹ 5.2.30.
ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਕੇ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸੰਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁਕਨ੍ਯਾਪਿ ਪਤਿਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨਮਨਿਂਦਿਤਾ
ਸੁਕਨਿਆ ਨੂੰ ਪਤੀ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੀ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਨਾਸਤ੍ਯਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਪਿਆਰੀਏ, ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ ਆਏ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਾਂਗੀਂ ਦੇਵਰਾਜਸੁਤਾਮਿਵ
ਉਹਦੇ ਸੋਹਣੇ ਅੰਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਹੋਵੇ,
ਸਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਪਤੀ ਵਲ ਪੂਰੀ ਨਿਭਣ ਵਾਲੀ, ਬੋਲ ਪਈ।