ਅਨੇਕਤ੍ਵਂ ਵਿਹਾਯੈਤਜ੍ਜਲਦੇਹਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਈ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਜਲ-ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਮਂਤਰ੍ਹਿਤਃ ਸੋਮੋ ਗਤੋ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਪਤਃ ਵੈਰਾਜਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਲੁਕ ਗਿਆ ਸੋਮ, ਤੇ ਉਹ ਰੌਸ਼ਨ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰ੍ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੁਨਃਪੁਨਃ 5.2.26.
ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਚ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਾਨਾਂ ਪਾਹਿ ਨਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਨ੍
ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਹਵਨ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਓਟ ਆਏ, ਬਚਾ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਸੁਰਾਨ੍ਸੁਸ਼੍ਲਿष੍ਟੈਰ੍ਵਚਨਾਂਬੁਭਿਃ
ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਾਪਾਂਤਂ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵੋ ਵਿष੍ਣੁਰੇਵ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵਿष੍ਣੁਮੁਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਗਤਵ੍ਯਥਾਃ
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰੇਗਾ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਓਟ ਆਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹਿਤਾ ਦੇਵਿ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਮਾਹਿਤਾਃ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਮਹਾਪੁਰੁषਪੂਰ੍ਵਜ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ: 'ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਮਹਾਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ।'
ਨਾਰਾਯਣ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ
ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੀ ਓਟ ਆਏ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਃ ਪਰਮੋ ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।
ਵਿਨਾ ਸੋਮੇਨ ਚੌषਧ੍ਯੋ ਨष੍ਟਾ ਦੇਵ ਮਹੀਤਲੇ
ਸੋਮ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਭਯਂ ਤ੍ਯਜਧ੍ਵਮਮਰਾ ਅਭਯਂ ਵੋ ਦਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੇ ਅਮਰ ਜੀਵੋ, ਡਰ ਛੱਡੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਰਭੈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਸृਜ੍ਯ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦਾ ਸ੍ਮृਤੋ ਨ ਚਾਭ੍ਯੇਤਿ ਤਦਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ 5.2.26.
ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਜਨਾਰਦਨ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੈਰਸੁਰਸਂਘੈਸ਼੍ਚ ਮਥ੍ਯਤਾਂ ਕਲਸ਼ੋਦਧਿਃ
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਕਲਸ਼ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ।
ਅਮृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਲਪ੍ਸ੍ਯਧ੍ਵਂ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।
ਮਂਥਾਨਂ ਮਂਦਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨੇਤ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਵਾਸੁਕਿਮ੍
ਮੰਧਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਣ-ਡੰਡਾ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਬਣਾਕੇ ਮਥਣ ਕਰੋ।
ਸੋਮਾਰ੍ਥੇ ਚ ਪੁਰਾ ਦੇਵਿ ਤਥੈਵਾਸੁਰਦਾਨਵਾਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮ ਦੇ ਲਈ ਅਸੁਰ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਿਬੁਧਾਃ ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਤਃ ਪੁਚ੍ਛਂ ਤਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਕਾਰਨ ਪੂਛ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸ਼ਿਰਸ੍ਯੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਨਾਗ ਸ੍ਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰਵਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍
ਉਹ ਸੱਪ ਦਾ ਸਿਰ ਉਠਾ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤ੍ਰ ਨਾਨਾਜਲਚਰਾ ਵਿਨਿष੍ਪਿष੍ਟਾ ਮਹਾਦ੍ਰਿਣਾ
ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਕਈ ਜਲਜੀਵ ਪੀਸ ਗਏ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਮਥਿਤੇ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਤ੍ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਚ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਥਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ।
ਤਮੇਵ ਦੇਵਾ ਮਨੁਜਾਃ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ, ਹੇ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਵੇਖੀ।
ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਮਥੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਾਹ ਕੇਸ਼ਵਃ 5.2.26.
ਫਿਰ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪਾਲਯਿਤੁਂ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਚੰਦ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਨਾਰਦਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਪੀਡਿਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਪੇਨ ਸੋਮੋऽਪ੍ਯਂਤਰ੍ਹਿਤਸ੍ਤਦਾ
ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸ਼ਾਪਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਗਦ੍ਗਦਃ
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਪ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਬੋਲਿਆ।
ਅਯਂ ਮੇ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੀਡਿਤਃ ਸ਼ਸ਼ਿਨਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ।
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਚ ਬਲਂ ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਮੈ ਚਂਦ੍ਰਮਸੇ ਦृਢਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਤਾਕਤ ਦਿੱਤੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਧੁਹਂਤਾਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਮੁਵਾਚ ਹ
ਮਧੂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।