ਨ ਮੇ ਵੇਤ੍ਤਿ ਪਰਂ ਰੂਪਂ ਸ੍ਵਯਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ 5.2.25.
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੀ ਮੇਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਯਦੇਤਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤੇਜੋ ਲਿਂਗਰੂਪਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਹੇ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਜੋ ਤੇਜ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਯੋਗਿਨੋऽਨੁਗ੍ਰਹਾਨ੍ਮਮ
ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਜੋਗੀ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ,
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਨਿष੍ਕਲਂਕੋ ਨਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸਕਲੰਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਅਤ੍ਰਿਰ੍ਨਾਮ ਮਹਾਭਾਗੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਃ ਸੁਤਃ
ਅਤ੍ਰੀ ਨਾਮਕ, ਬਹੁਤ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਤ੍ਸੋਮੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋਥ ਮਾਤृਭਾਗਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮ ਸੀ; ਫਿਰ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦਕ੍ਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਸੋਮਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਹਿ ਮਂਤਵ੍ਯਾਸ੍ਤਾਸਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਤੁ ਰੋਹਿਣੀ
ਸੋਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਰੋਹਿਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਇਤਰਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਰਾਗਤ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਦੂਜੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਆ ਕੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਸੀ, ਐਸਾ ਕਹਿਆ।
ਯਦਾ ਨ ਵਾਰਿਤਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਕੁਦ੍ਧਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਜਦੋਂ ਦਕਸ਼ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਉਹ ਠੀਕ ਠੀਕ ਖੜਾ ਰਹਿਆ, ਪਿਆਰੀ।
ਏਵਂ ਸ਼ਪ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸੋਮੋ ਵੈ ਤਦਾ ਹ੍ਯਂਤਰ੍ਹਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗਣ 'ਤੇ, ਸੋਮ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਨੇਕਤ੍ਵਂ ਵਿਹਾਯੈਤਜ੍ਜਲਦੇਹਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਕਈ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਜਲ-ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਮਂਤਰ੍ਹਿਤਃ ਸੋਮੋ ਗਤੋ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਪਤਃ ਵੈਰਾਜਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਲੁਕ ਗਿਆ ਸੋਮ, ਤੇ ਉਹ ਰੌਸ਼ਨ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰ੍ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੁਨਃਪੁਨਃ 5.2.26.
ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਚ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਾਨਾਂ ਪਾਹਿ ਨਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਨ੍
ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਹਵਨ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਓਟ ਆਏ, ਬਚਾ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਸੁਰਾਨ੍ਸੁਸ਼੍ਲਿष੍ਟੈਰ੍ਵਚਨਾਂਬੁਭਿਃ
ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਾਪਾਂਤਂ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵੋ ਵਿष੍ਣੁਰੇਵ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵਿष੍ਣੁਮੁਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਗਤਵ੍ਯਥਾਃ
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰੇਗਾ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਓਟ ਆਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹਿਤਾ ਦੇਵਿ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਮਾਹਿਤਾਃ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਮਹਾਪੁਰੁषਪੂਰ੍ਵਜ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ: 'ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਮਹਾਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ।'
ਨਾਰਾਯਣ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ
ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੀ ਓਟ ਆਏ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਃ ਪਰਮੋ ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ।
ਵਿਨਾ ਸੋਮੇਨ ਚੌषਧ੍ਯੋ ਨष੍ਟਾ ਦੇਵ ਮਹੀਤਲੇ
ਸੋਮ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਭਯਂ ਤ੍ਯਜਧ੍ਵਮਮਰਾ ਅਭਯਂ ਵੋ ਦਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੇ ਅਮਰ ਜੀਵੋ, ਡਰ ਛੱਡੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਰਭੈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਸृਜ੍ਯ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦਾ ਸ੍ਮृਤੋ ਨ ਚਾਭ੍ਯੇਤਿ ਤਦਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ 5.2.26.
ਜਦੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਜਨਾਰਦਨ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵੈਰਸੁਰਸਂਘੈਸ਼੍ਚ ਮਥ੍ਯਤਾਂ ਕਲਸ਼ੋਦਧਿਃ
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਕਲਸ਼ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ।
ਅਮृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਲਪ੍ਸ੍ਯਧ੍ਵਂ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।
ਮਂਥਾਨਂ ਮਂਦਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨੇਤ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਵਾਸੁਕਿਮ੍
ਮੰਧਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਣ-ਡੰਡਾ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਬਣਾਕੇ ਮਥਣ ਕਰੋ।
ਸੋਮਾਰ੍ਥੇ ਚ ਪੁਰਾ ਦੇਵਿ ਤਥੈਵਾਸੁਰਦਾਨਵਾਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮ ਦੇ ਲਈ ਅਸੁਰ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਿਬੁਧਾਃ ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਤਃ ਪੁਚ੍ਛਂ ਤਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਕਾਰਨ ਪੂਛ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸ਼ਿਰਸ੍ਯੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਨਾਗ ਸ੍ਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰਵਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍
ਉਹ ਸੱਪ ਦਾ ਸਿਰ ਉਠਾ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤ੍ਰ ਨਾਨਾਜਲਚਰਾ ਵਿਨਿष੍ਪਿष੍ਟਾ ਮਹਾਦ੍ਰਿਣਾ
ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਕਈ ਜਲਜੀਵ ਪੀਸ ਗਏ।