ਮਹਰ੍षਯੋ ਵਿਸ਼ੋਕਾਸ਼੍ਚ ਗਂਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਕਲਂ ਜਗੁਃ
ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਦੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਸੁਰੈਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਨਾਮ ਯਥਾਰ੍ਥਤਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਅਰਥ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਮੇਘਨਾਦੇਸ਼੍ਵਰਂ ਨਾਮ ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ 'ਮੇਘਨਾਦੇਸ਼ਵਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਨਰਾ ਭੂਮੌ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਲੱਭ ਲੈਣਗੇ।
ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੋਟੀਆਂ ਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਕੋਟੀਆਂ ਕਲਪਾਂ ਲਈ,
ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਠ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਮੇਘਨਾਦਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਪਾਰਵਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਘਨਾਦ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸ੍ਤਂਬਪਰ੍ਯਂਤਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾ ਚਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਤਿੰਨ ਤੱਕ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ,
ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਂ ਧृਤਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੇਰਾ ਹੀ ਬਣਾਇਆ, ਸੰਭਾਲਿਆ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਦਿਤਾ ਮੌਨਿਨੋ ऽਵ੍ਯਯਾਃ
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼, ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਹਨ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਸृष੍ਟਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਭੂਰ੍ਭੁਵਾਦਿਕਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ—ਭੂ, ਭਵ, ਅਤੇ ਸੁਵਰਗ—ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਦਾਨਵਗਂਧਰ੍ਵਮੁਨਿਚਾਰਣਭੋਗਿਨਾਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਚਾਰਣ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ,
ਜਗਚ੍ਚਰਾਚਰਂ ਦੇਵ ਕੁਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾਸृਜਸ੍ਯ ਲਮ੍
ਦੇਵਤਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਾਲਾ ਜਗਤ ਬਣਾਇਆ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਸੀ?
ਕੋऽਸੌ ਮਹਾਲਯੋ ਰੌਦ੍ਰਗ੍ਰਹਰੂਪੀ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਰੌਦਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਇਤਿ ਪृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਮਯਾ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਪੁਰਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਪੂਛਣ 'ਤੇ, ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਦੀਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਭੂਤ, ਪਿਆਰੀ, ਵੱਡੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਦਿਭਿਰ੍ਲੋਕੈਰਨੌਪਮ੍ਯਗੁਣਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ 5.2.24.
ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ,
ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਲਿਂਗਂ ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਥੇ ਸਦਾ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਲਿੰਗ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲਿਂਗਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹਾਨਾਤ੍ਮਾ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਵੀ, ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਸ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਭੂਤਾਦਿਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਹਂਕਾਰੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼ਂਭੁਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ, ਅਹੰਕਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ੰਭੂ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ —
ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਾਣਿਪਾਦਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਤੋऽਕ੍ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੋਮੁਖਮ੍
ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੱਥ ਪੈਰ, ਚਿਹਰੇ, ਸਿਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ —
ਅਸ੍ਮਾਦ੍ਭੂਤਾਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਵੈ
ਇਸ ਤੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਤੱਤ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ —
ਸ੍ਥਲਮਾਪਸ੍ਤਥਾਕਾਸ਼ਂ ਜਨ੍ਮ ਚਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍
ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜਨਮ —
ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਧਾ ਜਨ੍ਮਚਿਹ੍ਨਂ ਯਲ੍ਲਿਂਗੇਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਇਸ ਹੀ ਲਿੰਗ ਵਿਚ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ —
ਰਜਃਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਮੋਭਾਵਸ੍ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲਿਂਗਾਚ੍ਚ ਜਾਯਤੇ
ਰਜ, ਸਤ, ਤੇ ਤਮ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ —
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਕਾਰਣਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਯਤ੍ਤਤ੍ਸਦਸਦਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਸੁਖਮ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ ਤੇ ਅਸਤ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ —
ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਸ੍ਤਥਾਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋऽਥਾਸ਼੍ਵਿਨਾਵਪਿ 5.2.24.
ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਆਦਿਤ, ਵਸੁ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ —
ਆਪੋ ਦ੍ਯੌਃ ਪृਥਿਵੀ ਵਾਯੁਰਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਥਾ
ਪਾਣੀ, ਆਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ —
ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਭੂਤਂ ਲੋਕ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ —
ਅਤੋ ਮਹਾਲਯੋਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਭੁਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਸਰੋਤ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ —
ਯਃ ਪੂਜਯਤਿ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਰੁਦ੍ਰਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾ ਮਹਾਲਯਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦਾ ਹੈ —