ਉਪਾਯਂ ਦृष੍ਟਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਨਾਂ ਗੁਰੁਰਗ੍ਰਣੀਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਚਾਰਿਆ ਨੇ ਇੱਕ ਉਪਾਅ ਸੋਚ ਲਿਆ।
ਗਚ੍ਛਂਤੁ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਤੁ ਸਮੀਪਤਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲਣ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਤੇ ਦੇਵਿ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸੁਰਾਸ੍ਤਦਾ 5.2.20.
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।
ਗਣਾਨਾਮਧਿਪੋ ਨਂਦੀ ਦ੍ਵਾਰਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੰਦੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ।
ਅਥ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦੁष੍ਕਰੋ ਮਮ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਨਾ ਤਦ੍ਧਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਤੇषਾਂ ਪੁਰਃ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਫਿਰ ਅੱਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਚੰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰੇ।
ਵਂਚਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰਂ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਠੱਗ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਕੀਤਾ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਅਮਰਾ ਦੇਵਾ ਦ੍ਵਾਰਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਸਂਯਤਾਃ
ਇੰਦ੍ਰ ਆਦਿਕ ਅਮਰ ਦੇਵਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਸਨ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਤੈ- ਕੁਤੋ ਮਹ੍ਯਂ ਪ੍ਰਣਾਮਸ਼੍ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਮਿਲੀ।
ਤੈਰੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਂ ਚੈਵ ਸਂਭੋਗਸ੍ਤੁ ਸੁਦਾਰੁਣਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਸੁਖ ਛੱਡ ਦੇ।'
ਤਤਃ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਮਯਾ ਨਂਦੀ ਭੂਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾ!'
ਸੋਚ੍ਛ੍ਵਾਸਹृਦਯੋ ਦੀਨੋ ਦੁਃਖਵ੍ਯਾਕੁਲਲੋਚਨਃ
ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਦਾਸ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਂਚਿਤਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਨਾ ਬਾਢਂ ਵਾਸਵੇਨ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ 5.2.20.
ਉਹ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਾਸਵ ਵਲੋਂ, ਬਹੁਤ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ।
ਸ ਦृष੍ਟੋ ਲੋਕਪਾਲੈਸ੍ਤੁ ਤਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਗਤੋ ਗਣਃ
ਜਦ ਉਹ ਸੇਵਕ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਏ।
ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਵੇਦਿਤਂ ਤੇਨ ਤੇषਾਮਗ੍ਰੇ ਚ ਨਂਦਿਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਨੰਦੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਂਦੀ ਰੋਮਾਂਚਕਂਚੁਕਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਵਦ੍ਧृਤ੍ਵਾ ਕਪਾਲਿਕੀਂ ਤਨੁਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੰਦੀ ਦੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਨੇ ਕਪਾਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਅਸ਼ਰੀਰਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾਣੀ ਲਿਂਗਾਤ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਿਯੇ ਪੂਜਿਤੋऽਸੌ ਮਹਾਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੇਣ ਨਂਦਿਨਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪਿਆਰੀਏ, ਲਿੰਗ ਵਿਚੋਂ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ; ਨੰਦੀ ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਮਤ੍ਯਭੀष੍ਟਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਦਰਬਾਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸਭ ਸੁਆਮੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਹੁੰਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ।
ਪੂਜਯਿष੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਰਬਾਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ,
ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਬਹੁ
ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਧ,
ਮਨਸਾ ਯੇ ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਦਰਬਾਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਰ੍ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਕੌਸ਼ਿਕੋਨਾਮ ਰਾਜਾਭੂਤ੍ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਜਾਯਤੇ ਸਦਾ
ਕੌਸ਼ਿਕ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁੱਕੜ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾ ਚ ਪृਥਿਵੀ ਤੇਨ ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ਾਲਾਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤੇਃ
ਉਸ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸੀ, ਸਭ ਪਾਸੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਤਯਾ ਚਕਾਰ ਸਹਿਤਃ ਸ ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕਦਾਚਿਚ੍ਚ ਸੁਰਤਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਪਰ, ਪਾਰਵਤੀਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਨੇੜਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਹ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸ੍ਮਰਾਤੁਰਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕੀਟਮਿਥੁਨਮਨਂਗਕਲਹਾਤੁਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ। ਰਾਣੀ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੜਫ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇੱਕ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਝਗੜੇ ਕਰਕੇ ਬੇਚੈਨ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸਾਦਯਂਸ੍ਤਥਾ ਕੀਟਃ ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਕੀੜਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਭਜਸ੍ਵ ਮਾਂ ਯਥਾਕਾਮਮਨਂਗਸ਼ਰਪੀਡਿਤਮ੍
"ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ।"