ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਥਿਤੋ ਜਿष੍ਣੁਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਚ੍ਚ ਸੁਰੈਃ ਸਹ
ਜਿਸ਼ਨੁ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
षष੍ਟਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ षष੍ਟਿਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਸਠ ਕਰੋੜ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਸਠ ਕਰੋੜ ਸੌ,
ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਲਂਘਨਾਦ੍ਦੋषੋ ਮਹਾਨ੍ਭਵਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਨਿਰਮਾਲਯ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਦੋषਭੀਤਾਸ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਨ ਵਿਵਿਸ਼ੁਃ ਸੁਰਾਃ
ਨਿਰਮਾਲਯ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਗਏ।
ਗਣੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਃ ਗੇਯੈਰ੍ਗੀਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਕਿਂਨਰੈਃ
ਕਈ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ,
ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਨਯਨੈਰ੍ਦृष੍ਟਃ ਕੋऽਯਂ ਧਨ੍ਯੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖਿਲੇ ਹੋਏ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ: 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਨਿਆ ਹੈ?'
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰਮਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕੋऽਯਂ ਰੁਦ੍ਰਨਿਭੋ ਗਣਃ 5.2.19.
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਰੁਦ੍ਰ ਵਰਗਾ ਗਣ ਕੌਣ ਹੈ?'
ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਮਾਨਸੈਃ
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ,
ਦੇਵਾਨਾਂ ਪੁਰਤੋ ਦੇਵਿ ਨਿਃਸ਼ੇषਂ ਕਥਿਤਂ ਤਦਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਹृष੍ਟੇਨ ਤੇਨ ਮੇ ਦਤ੍ਤਂ ਗਣਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਗਣ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰਮਰਾਸ੍ਤਚ੍ਚ ਸਾਦਰਂ ਗਣਸਤ੍ਤਮ
ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਹ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਗਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਲਂਘਿਤਂ ਚਰਤਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਕਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਨਿਰਮਾਲਯ ਨੂੰ ਲੰਘਿਆ।
ਉਪਾਯਸ੍ਤੇਨ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪੁਰਤਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਈਸ਼ਾਨੇਸ਼੍ਵਰਦੇਵਸ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤੀਸ਼ਾਨਭਾਗਤਃ
ਉਹ ਈਸ਼ਾਨ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਲਂਘਨੋਦ੍ਭੂਤਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਜਾਯਤੇ ਮਹਤ੍
ਨਿਰਮਾਲਯ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਨਾਲ ਜੋ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਣ ਮਹਾਕਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ,
ਯਥਾ ਲਿਂਗਂ ਚ ਤਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਦੋषਕ੍ਸ਼ਯਂਕਰਮ੍ ਦੋषੋ ਨष੍ਟਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਤਤੋ ਨਾਮਾਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਰੇ ।। 5.2.19.
ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਮਿਟ ਗਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤੇਨ ਕਥਿਤਂ ਨਾਗਚਂਡੇਨ ਧੀਮਤਾ
ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਬੁਧੀਮਾਨ ਨਾਗਚੰਡ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਕृਤ੍ਵਾਸ੍ਯ ਨਾਮ ਤੇ ਦੇਵਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇਹਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਲਂਘਨੋਦ੍ਭੂਤਂ ਤੇषਾਂ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਪਾਤਕਮ੍
ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਸੁਆਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਨਿਵੇਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਮਿਟ ਗਿਆ।
ਨਾਗਚਂਡੇਸ਼੍ਵਰਂ ਦੇਵਂ ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਜੋ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਚੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਆਹ੍ਲਾਦਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਮਾਰੋਗ੍ਯਂ ਚਾਰੁਰੂਪਤਾਮ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ, ਸੰਤੋਖ, ਚੰਗੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਭਿਮਤਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖੀਆਂ ਹਨ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਧਨਵਾਨਿਹ ਜਾਯਤੇ
ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਕੋਪਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਦੇਵਿ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਵਿਸਰ੍ਜਿਤੈਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਖ ਦਾ ਰੋਸ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਾ ਚ ਮਯਾ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਰਤਿਸ੍ਤਦਾ ਅਨੁਰਾਗਵਸ਼ਾਚ੍ਚੈਵ ਮਨ੍ਮਥੇਨ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ।
ਮਹਾਰਤਿਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਥ ਦੇਵਾਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮਾਨਸਾਃ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰੇਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਰੁਦ੍ਰੋ ਗੌਰ੍ਯਾ ਸਹ ਸਦਾ ਰਤਿਮ੍
ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਗੌਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦਿਵਿਆਂ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ ਸਦਾ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।
ਅਨਯੋਰ੍ਬੀਜਸਂਪਤ੍ਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯੋ ਹਿ ਭਵੇਤ੍ਤਦਾ
ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ—
ਤਸ੍ਯ ਤੇਜੋਪਿ ਨੋ ਵੋਢੁਂ ਸਮਰ੍ਥਾ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਵਯਮ੍
ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ।