ਯਦਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੈਨ੍ਯਾਨ੍ਮਦਰ੍ਥੇ ਗਚ੍ਛ ਨਾਰਦ
ਅਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਨਾਰਦ, ਤੂੰ ਜਾ।'
ਸਤ੍ਯੇਯਂ ਲੌਕਿਕੀ ਗਾਥਾ ਨ ਵृਥਾ ਪਰਿਜਾਯਤੇ
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਹਾਵਤ ਸੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਕਦੇ ਝੂਠੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮਰ੍ਥੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਖਂਡਨਾਂ ਤੁਂਡਮੁਂਡਨਾਮ੍
ਜੋ ਮੰਗਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਅਵਸ਼੍ਯ ਹੀ ਠੁਕਰਾਉਣ, ਉਪਹਾਸ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾ ਮੇ ਨਿਯਤਸ੍ਤ੍ਵੇष ਹ੍ਯਵਮਾਨਃ ਪਦੇਪਦੇ
ਉਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਅਪਮਾਨ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨਾਕੁਲੀਨਾ ਵृਥਾਚਾਰਾ ਨ ਦੁष੍ਟਾ ਨ ਸਮਤ੍ਸਰਾ
ਉਹ ਨਾਂਗਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਮਾੜੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਅਕੁਲੀਨੋ ਵृਥਾਚਾਰੋ ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯੇਣਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਸਦਾ
ਜੋ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਈਰਖਾ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਜਾਨਾਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਕਃ
ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਬਾਰਹ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਤੇਰੀ ਪਹਚਾਣ ਕਰੇ।
ਪੂषਾਦੇਵੋ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਪੂਸ਼ਾ ਦੇਵ, ਜੋ ਬਾਰਹ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤੁ ਮਾਮਾਹ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਮਹਾਕਾਲੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ 5.2.
ਜੋ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਤੇ 'ਮਹਾਕਾਲ' ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਨ ਦ੍ਵੇषਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਂਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ।
ਮਨ੍ਯਤੇ ਤਾਵਦਾਤ੍ਮਾਨਮਨ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਰੂਪਵਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਤਦੇਤਰਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨੇਤਰਂ ਜਨਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਸ ਨਾਸ੍ਤਿਕੋਪ੍ਯੁਦ੍ਵਿਜਤੇ ਜਨਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰਾਸ੍ਤਿਕਃ
ਨਾਸਤਿਕ ਵੀ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਆਸਤਿਕ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਅਨਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਸਿ ਗਿਰਿਜੇ ਮृਡੇ ਪਂਡਿਤਮਾਨਿਨਿ
ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਮ੍ਰਿਡਾ, ਜਦ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ।
ਕਾਠਿਨ੍ਯਂ ਕष੍ਟਮਭ੍ਯੇਤਿ ਧਾਤੁਭ੍ਯੋ ਬਹੁਘਾਤਿਤਾ
ਕਠੋਰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾऽਸਿ ਮਯਾ ਦੇਵਿ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਚਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਤੂੰ ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਬੋਲ ਕਿਹਾ।
ਵ੍ਯਾਲੇਭ੍ਯੋऽਨੇਕਜਿਹ੍ਵਤ੍ਵਂ ਭਸ੍ਮਤਃ ਸ੍ਨੇਹਵਰ੍ਜਨਮ੍
ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਰਾਖ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਵਾਸਾਦ੍ਭੀਰੁਤ੍ਵਂ ਨਗ੍ਨਤ੍ਵਂ ਚ ਨ ਲਜ੍ਜਯਾ
ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਡਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨੰਗਾਪਣ ਲਾਜ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਏਵਂ ਤਦਾਭਵਦ੍ਰੌਦ੍ਰਃ ਕਲਹੋ ਭਯਕृਚ੍ਛੁਭੇ 5.2.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਰ ਤੇ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਭੀਤਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਗਂਧਰ੍ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ—all ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਲਿਂਗਮਧ੍ਯਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾਣੀ ਸੁਖਕਰੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ, ਜੋ ਸੁਭਾਵਨ ਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਨਾਮਾਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦੇਵੇਸ਼ਾਸ੍ਤਦਾ ਕਲਕਲੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਕਲਕਲੇਸ਼ਵਰ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਯਸ੍ਤਮਰ੍ਚਯਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵਂ ਕਲਕਲੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਵਿਪ੍ਰਂ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਵਰਾਰੋਹੇ ਕਲਹੋ ਨ ਭਵੇਦ੍ਗृਹੇ
ਜੋ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਲਕਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੋਹਣੀਏ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪੰਡਿਤ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕਦੇ ਝਗੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਗृਹਿਣੀ ਤਸ੍ਯ ਸੁਰੂਪਾ ਸੁਭਗਾ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਉਸ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਿਆਰੀਏ।
ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਦੇਵਂ ਕਲਕਲੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਕਲਕਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਨ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਯਂ ਤੇषਾਂ ਜਾਯਤੇ ਗਿਰਿਪੁਤ੍ਰਕੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀਏ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਏ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਲਂਘਨਾਪ੍ਤਪਾਪਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ
ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਨਿਰਮਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲੰਘਣ ਨਾਲ ਹੋਏ ਪਾਪ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਸੁਭਗਂ ਕਥਯਾਮ੍ਯਥ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪੁਰਾ ਦੇਵਰ੍षਿਗਂਧਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਰਣਾ ਗੁਹ੍ਯਕਾਸ੍ਤਥਾ
ਇਕ ਵਾਰ ਦੇਵਤਾ ਰੂਪ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਚਾਰਣਾਂ ਤੇ ਗੁਪਤ ਜੀਵ,