ਚੁਕੋਪ ਚ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਪਂ ਦਦੌ ਕਿਲ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਾ ਸਤੀ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ ਉਸ 'ਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ: 'ਹੁਣ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਖੋ ਗਈ ਹੈ।'
ਅਥੇਂਦ੍ਰਕੋਪਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਾਤ੍ਪਤਿਤਾ ਭੁਵਿ ਸਾਪ੍ਸਰਾਃ
ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹਿਲੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਅਪਸਰਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਕਰੁਣਂ ਵਿਲਪਂਤੀ ਚ ਕਿਂ ਮਯਾ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਈ, 'ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ?'
ਅਥਾਪ੍ਸਰੋਗਣਃ ਸਰ੍ਵਃ ਸਖੀਗਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ੋਕਾਗ੍ਨਿਦਾਹੇਨ ਸਂਤਪ੍ਤੋऽਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣਃ
ਫਿਰ, ਸਾਰੀ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦੇ ਦੁਖ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸੁਸੁਪ੍ਤਾ ਪਦ੍ਮਿਨੀ ਸਾਭ੍ਰੇ ਯਥਾ ਨੈਵ ਵਿਰਾਜਤੇ 5.2.17.
ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਲੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਫੁੱਲ ਚਮਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਵੀ ਮਿਟ ਗਈ ਸੀ।
ਸਖੀਗਣੈਃ ਪਰਿਵृਤਾ ਰਂਭਾ ਦृष੍ਟਾ ਵਰਾਨਨੇ
ਸਖੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਰੰਭਾ ਨੂੰ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਕਸ੍ਮਾਦਪ੍ਸਰਸਃ ਸਦ੍ਯੋ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਸ਼ੋਕਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਚਾਨਕ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਕਿਉਂ ਦਿਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਚ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਕਸ੍ਮਾਦਪ੍ਸਰਸੋ ਵਰਾਃ
ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਹਨ?'
ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸੁਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਮੈ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਉਪਾਯਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਹਿਤਂ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭਦਾਇਕ ਤਰੀਕਾ ਸਮਝਾਇਆ।
ਆਰਾਧਯਧ੍ਵਂ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਲਿਂਗਂ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਾਧਕਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਹ ਲਿੰਗ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ।
ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾ ਮਮ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪੁਰੂਰਵਾਃ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਪੁਰੂਰਵਸ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਲਿਂਗਾਰਾਧਨਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਸੁੰਦਰ ਮਹਾਂਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ,
ਰਂਭੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੰਭਾ, ਤੂੰ ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਂ ਗਚ੍ਛ ਸਂਘੇਨਾਨੇਨ ਪੂਜਿਤਾ ਅਤੋਪ੍ਸਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ਖ੍ਯਾਤੋ ਯਯੌ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ ।। 5.2.17.
ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਟੋਲੀ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀਅਤ ਹੋਈ।
ਯੇ ਸਮਾਰਾਧਯਿष੍ਯਂਤਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਾਪ੍ਸਰਸੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਪ੍ਰੇਰਯਿष੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਲੋਕੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣਗੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੀ,
ਕਿਂ ਦਾਨੈਃ ਕਿਂ ਤਪੋਭਿਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਬਹੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਹ ਸਭ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦੇ?
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕਲਹੋ ਨੈਵ ਜਾਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਕਦੇ ਵੀ ਝਗੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—
ਸਰ੍ਵਦੁਃਖੋਪਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪ ਪ੍ਰਮੋਚਨਮ੍
ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—
ਮਮ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਕਲਹਃ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵੀ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯਦਾ ਤ੍ਵਂ ਹਿਮਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ
ਜਦ ਤੂੰ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ—
ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਵਿਵਾਹੇ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਜਦ ਵਿਆਹ ਰੁਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ—
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਨਿਭਪ੍ਰਖ੍ਯਾ ਨੀਲਕੁਂਚਿਤਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਾ ਮਧ੍ਯੇ ਸਮੁਪਵਿष੍ਟਾਸਿ ਕृष੍ਣਾਂਜਨਸਮਪ੍ਰਭਾ
ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤੇ ਚਮਕਦੇ, ਤੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਤੇਰਾ ਰੰਗ ਕਾਲੀ ਸੁਰਮੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਕਾਲਿ ਸੁਂਦਰਿ ਮਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵਲ੍ਲਭੇ ਤ੍ਵਮੁਪਾਵਿਸ਼
ਹੇ ਕਾਲੀ, ਸੋਹਣੀਏ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਬੈਠ।
ਭੁਜਂਗੀਵਾਸਿਤਾ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇ ਸਂਸ਼੍ਲਿष੍ਟਾ ਚਂਦਨੇ ਤਰੌ
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰਏ, ਤੂੰ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਲਪਟੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸਿ ਮਯਾ ਦੇਵਿ ਗਿਰਿਜੇ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨਿ
ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਹੇ ਗਿਰਿਜਾ, ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ।
ਯਦਾ ਤ੍ਵਯਾ ਮਦਰ੍ਥੇ ਹਿ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾ ਵੇਦਪਾਰਗਾਃ 5.2.
ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਸੀ—
ਤਦਾ ਤ੍ਵਯਾ ਮਦਰ੍ਥੇऽਪਿ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਜਨਕੋ ਮਮ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।