ਹਂਸਸਾਰਸਚਕ੍ਰਾਹ੍ਵ ਵਿਹਂਗਮਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਕੁੰਡ ਨੂੰ ਹੰਸ, ਸਾਰਸ, ਚਕਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਰੌਣਕ ਲਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮੋਦਾਨਨ੍ਦਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁष੍ਯਂਤਿ ਤੁष੍ਟਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਚਾਨ੍ਨਂ ਵਿਧਾਨੇਨ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨੇ
ਸੋਨੇ ਤੇ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੋਜਨਮੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਦਿਸ਼ਾਭਾਗੇ ਜਟਾਕੁਣ੍ਡਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਥੋਂ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਉੱਤਮ ਜਟਾਕੁੰਡ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਜਟਾਕੁਣ੍ਡਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਟਾਕੁੰਡ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਕੁਣ੍ਡੇषੁ ਸਂਪੂਜ੍ਯੋ ਭਰਤਃ ਸ਼੍ਰੀਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਚੈਤ੍ਰਕृष੍ਣਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯਾਤ੍ਰਾ ਸਾਂਵਤ੍ਸਰੀ ਭਵੇਤ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਚੌਦਸ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪਰਮਵਿਧਾਨੈਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਰਾਮਸੀਤੇ ਤਦਨੁ ਭਰਤਕੁਣ੍ਡੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਭਰਤ ਕੁੰਡ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਤਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਤਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਿਃ ਕਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਜਿਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹੋਤ੍ਸਵਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਸਂਯੁਤਃ
ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਹੋਵੇ।
ਏਤਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਤਰੇ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਵੀਰਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭਸੂਚਕਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਤਦਗ੍ਰੇ ਸਰਸਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਸੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪੱਕਾ ਵਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਰਕ੍ਸ਼ਕੋ ਵੀਰਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਦਃ
ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਰਖਵਾਲਾ ਵਿਰਲਾ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਦਿਧੂਪਾਦਿ ਨੈਵੇਦ੍ਯਾਦਿਵਿਧਾਨਤਃ ਯਂਯਂ ਕਾਮਮਿਹੇਚ੍ਛੇਤ ਤਂਤਂ ਕਾਮਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਖੁਸ਼ਬੂ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਤੇ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਰੀਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਇੱਥੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣੇਭਾਗੇ ਸੁਰਸਾਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ
ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਸੁਰਸਾ ਨਾਂ ਦੀ ਰਾਖਸ਼ਣੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲਂਕਾਸ੍ਥਾਨਾਦਿਹਾਨੀਤਾ ਰਾਮੇਣੋਤ੍ਕृष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਤੋਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਸੀ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਸ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਕਾਰ੍ਯਮਾਦਰਾਤ੍ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸੁਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਸਂਯੁਤੈਃ ।। 2.8.10.
ਉਸ ਦੀ ਠੀਕ ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਦਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਵਰਾਤ੍ਰੇ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਯਾਤ੍ਰਾ ਸਾਂਵਤ੍ਸਰੀ ਭਵੇਤ੍ ਨਾਨਾਸਂਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਨृਤ੍ਯੋਤ੍ਸਵਮਨੋਹਰਾ
ਨਵਰਾਤਰੇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਰੀਕ ਨੂੰ, ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤ, ਵਾਦਕਿਆਂ ਤੇ ਨਾਚ-ਉਤਸਵ ਮਨਮੋਹਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਪਰਮੋ ਮੁਨੇ ਪੂਜਨੀਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਗਂਧਪੁष੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਤਾਦਿਭਿਃ
ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ਬੂ, ਫੁੱਲ, ਅੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਪੂਜਾਵਸ਼ਾਨ੍ਨॄਣਾਂ ਸਿਦ੍ਧਯਃ ਕਰਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰਯੂਸਲਿਲੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਿਂਡਾਰਕਂ ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਸਰਯੂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿੰਡਾਰਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਯਾਤ੍ਰਾ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯਾ ਸਪੁष੍ਯਾ ਨਵਰਾਤ੍ਰਿषੁ
ਉਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਵਰਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਤੋ ਨॄਣਾਂ ਵਿਘ੍ਨਲੇਸ਼ੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਟੋਕ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੀ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਥਾਨਤ ਐਸ਼ਾਨੇ ਰਾਮਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਭਾਗੇ ਵਾਸਿष੍ਠਾਦੁਤ੍ਤਰੇ ਤਥਾ
ਵਿਘਨেশਵਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਵੀ।
ਯਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਮਨੁष੍ਯਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਵਾਸਜਯੋ ਭਵੇਤ੍ 2.8.10.
ਜਿਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗਰਭ-ਵਾਸ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਵਮੀਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਹਿ ਮਾਨਵਃ
ਨਵਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—
ਕਪਿਲਾਗੋਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਜ਼ਾਰ ਪੀਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਆਸ਼੍ਰਮੇ ਵਸਤਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਚ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—