ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤੁ ਇਹ ਵਾ ਕਿਮੁਪਾਗਤਃ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤੇਨੈਵ ਸਾਦਰਮ੍ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਦਿਸ਼ਸ੍ਵ ਮਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੱਸੋ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਮਯਾ ਤੁ ਸृष੍ਟਿਕਾਮੇਨ ਯੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਯਃ ਕृਤਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਰਚਨਹਾਰ ਬਣਾਏ ਹਨ।'
ਤ੍ਵਮਗ੍ਰਣੀਃ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗੇ ਤ੍ਵਦਧੀਨਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈਂ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਦੇਵਿ ਜਗਾਮਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸ੍ਮਰਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸ੍ਮਰ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਦ੍ਵਚੋ ਨ ਕृਤਂ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਭਵਨੇਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵਾਗ੍ਨਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪ੍ਰਣਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹ੍ਵਃ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਮੰਨਣ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਪ੍ਰਸੀਦ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਅਨਨ੍ਯਗਤਿਕੇ ਮਯਿ 5.2.13.
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਭਕ੍ਤਿਰਤੁਲਾ ਮਮੋਪਰਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਜੋ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ।
ਕਾਮਿਨੀਨਾਂ ਕਟਾਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਕੇਸ਼ਪਾਸ਼ੇषੁ ਚੈਵ ਹਿ
ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮੈਂ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਵਸਂਤੇ ਕੋਕਿਲਾਲਾਪੇ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਯਾਂ ਜਲਦਾਗਮੇ
ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਕੋਇਲ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ, ਚੰਨਣੀ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਬੱਦਲ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਮੈਂ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਮृਤਮਯਾ ਧਨ੍ਯਾ ਸਂਸਾਰੇ ਸਾਰਕਾਰਣਮ੍
ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰ, ਧੰਨ ਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਏਤਾਭਿਰ੍ਵਰਨਾਰੀਭਿਰ੍ਜਗਦੇਵਂ ਵਸ਼ੀਕृਤਮ੍
ਇਹ ਚੰਗੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕृਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ੍ਵਵਸ਼ਤਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਗੌਰਵਗਤਸ੍ਯ ਚ
ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯ ਏਵ ਹਿ ਦੇਵਾਨਾਮਿਂਦ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਭਯਾਸ਼੍ਰਯਾਃ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰਾਭਵਃ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਵਿਵਸ਼ਤ੍ਵਂ ਚ ਭੀषਣਮ੍
ਹਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਬੇਬਸੀ ਆ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਨ੍ਮਥੋ ਭਦ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਲੀਏ, ਮਨਮਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਤਿਪ੍ਰੀਤਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਝषਕੇਤੁਰ੍ਮਨੋਭਵਃ 5.2.13.
ਰਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਚ, ਮਨੋਭਵ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮੱਛੀ ਹੈ, ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਪਂਡਿਤਾਂਸ੍ਤਾਪਸਾਨ੍ਵੀਰਾਨ੍ਸੁਧਿਯਸ਼੍ਚ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੰਡਤਾਂ, ਤਪੱਸੀਆਂ, ਵੀਰਾਂ, ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ।
ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਪਿਸ਼ਾਚਾਂਸ਼੍ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਗਂਧਰ੍ਵਕਿਂਨਰਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿੰਨਰ—all ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ।
ਮਮਾਰ੍ਥੇ ਚ ਕृਤੋ ਯਤ੍ਨਸ਼੍ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃਪੁਨਃ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕਃ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੋਭਣਾਰ੍ਥਂ ਮਯਾ ਵਿਨਾ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚ ਕੇ ਪੂਰਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ—ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਮਾਯਾਤੋ ਯਤ੍ਰਾਹਂ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਮੈਂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ਮਾਂ ਤਦਾ ਕਾਮਃ ਪਿਂਜਕੂਟਜਟਾਸਟਮ੍
ਫਿਰ ਕਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਮੇਰੇ ਜਟਾਂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀਆਂ ਸਨ।
ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਮृਜੁਸ੍ਥਾਨਂ ਨਾਸਾਵਂਸ਼ਾਗ੍ਰ ਲੋਚਨਮ੍
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਬੈਠਿਆ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨੱਕ ਦੇ ਆਗੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਕਰਰਂਧ੍ਰੇਣ ਮਦਨੋ ਹृਦਯੇ ਮਮ
ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਦੀ ਦਰਾਰ ਰਾਹੀਂ ਮਦਨ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਮਾਧੇਰ੍ਭਾਵਨਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰੂਪਿਣੀ
ਸਮਾਧੀ ਦੀ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਧਿਆਨ, ਜੋ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਤਾਂ ਗਤੋऽਹਂ ਵੈ ਵਿਕृਤਿਂ ਮਦਨਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍
ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਹਾਲਤ ਬਦਲ ਗਈ।
ਦृष੍ਟੋ ਮਯਾਤ੍ਮਹृਦਯੇ ਮਨ੍ਮਥੋऽਪਥ੍ਯਕਾਰਕਃ 5.2.13.
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮਨਮਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮਾਨੁषੀਂ ਵ੍ਰਜੇਦ੍ਯੋਨਿਂ ਯੋਗਿਨਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਦ੍ਯਦਿ
ਜੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੋਗੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਾਨਵੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਸੋऽਪਿ ਸਂਤਪ੍ਤੋ ਮਦਨੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਦਨ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੜਪ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਹਕਾਰਤਰੋਰ੍ਮੂਲੇ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਧੁਸਖਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ, ਉਹ ਬਸੰਤ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ।