ਸਰ੍ਪਸ਼੍ਚ ਕਂਬਲੋਨਾਮ ਲੋਕਂ ਪੈਤਾਮਹਂ ਗਤਃ
ਕੰਬਲ ਨਾਂ ਦੇ ਸੱਪ ਨੇ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਾਸਾ ਕੀਤਾ।
ਯਮੁਨਾਂਭਸਿ ਸਂਲੀਨਃ ਕਾਲਿਯੋ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਃ
ਕਾਲੀਆ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਤੇ ਸਰ੍ਪਰਾ ਜਾਨੋ ਨਾਗਾਃ ਸੁਸ੍ਮਿਤਸ਼ੋਭਨੇ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਤਥਾ ਨਾਗਃ ਪ੍ਰਯਾਗਮਗਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਸੱਪ-ਰਾਜਾ ਤੇ ਨਾਗ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਸਮੇਤ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਮਥੋਵਾਚ ਮਾਤੁਰੁਤ੍ਸਂਗਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬੋਲੀ।
ਮਾਤ੍ਰਾ ਸ਼ਪ੍ਤਾ ਵਯਂ ਦੇਵ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਯਾ ਤਵ ਸਂਨਿਧੌ
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਪਸਤ੍ਰੋ ਹਿ ਭਵਿਤਾ ਰਾਜ੍ਞੋ ਜਨ੍ਮੇਜਯਸ੍ਯ ਚ ।। 5.2.10.
ਰਾਜਾ ਜਨਮੇਜਯ ਵਲੋਂ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਹੋਣੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਤ੍ਸ ਮਮਾਦੇਸ਼ਾਨ੍ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਵ੍ਰਜ
ਤੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਕਾਲਾ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਜਾ।
ਸਮਾਰਾਧਯ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਮਹਾਮਾਯਾਸਮੀਪਤਃ
ਮਹਾ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾਥ ਕਰ੍ਕੋਟਃ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵਿ ਸਮਾਹਿਤਃ ਤਸ੍ਯ ਤੁष੍ਟੋਥ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਰਕੋਟਾ ਉਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਗਿਆ; ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯੇ ਦਂਦਸ਼ੂਕਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾਸ਼੍ਚ ਪਾਪਾਚਾਰਾ ਵਿषੋਲ੍ਬਣਾਃ
ਉਹ ਦੰਡਸ਼ੂਕ ਸੱਪ, ਜੋ ਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ—
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਵਾਦ੍ਯ ਤੁष੍ਟੋਸ੍ਮਿ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਸਾਯੁਜ੍ਯਤਾਂ ਵ੍ਰਜ
ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
ਕਰ੍ਕੋਟਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਨਾਮ ਕਰਕੋਟਕੇਸ਼ਵਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਸ੍ਤਂ ਪੂਜਯਤੇ ਦੇਵਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ਮੁਕ੍ਤੋ ਦੁਃਖੀ ਦੁਃਖਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਬਿਮਾਰ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੁਖੀ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਯਮੇਨ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਚ ਕਰ੍ਕੋਟਕੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਕਰਕੋਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਵੇਰ੍ਦਿਨੇ 5.2.10.
ਜੋ ਪੰਜਵੀਂ ਜਾਂ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਯਾ ਨਾਰੀ ਦੁਰ੍ਭਗਾ ਸਾਪਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਲਭਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨਾਪਮृਤ੍ਯੁਭਯਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਅਸੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਦਾ ਸੁਖ-ਸੌਭਾਗ ਲੱਭ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਯਂਯਂ ਕਾਮਮਭਿਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਮਨ ਸਾ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ਨਰਃ
ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ ਲਿਂਗਮੇਕਾਦਸ਼ਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਦੇਵਿ ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਗਿਆਰਵਾਂ ਲਿੰਗ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।
ਦੇਵ ਦਾਰੁਵਨੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯੋਗਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਦਾਰੂਵਨ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋਗ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸ਼ਾਕਾਹਾਰਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾਃ ਪਰ੍ਣਾਹਾਰਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਕੁਝ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਕੁਝ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਜੀਊਂਦੇ ਸਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵੀਰਾਸਨਰਤਾ ਧੂਮ੍ਰਪਾਨਰਤਾਃ ਪਰੇ
ਕੁਝ ਵਿਰਾਸਨ ਵਿਚ ਬੈਠਣ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਧੂੰਆਂ ਪੀਣ ਵਿਚ ਮਸਤ ਸਨ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣਾਦੀਨਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਹੋਰ ਲੋਕ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਕਠਿਨ ਵਰਤ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਚ੍ਰ ਤੇ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਦੁਃਖਾਰ੍ਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚਿਂਤਯਾਮਾਸੁਃ ਕਥਂ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਸਨ, ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, 'ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲੇਗੀ?'
ਵ੍ਯਰ੍ਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਤਥਾ ਜਾਤਾ ਯਾ ਗੀਤਾ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪੁਰਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਂਜਨਂ ਗੁਟਿਕਾ ਚੈਵ ਪਾਦੁਕਾਗਮਨਂ ਤਥਾ
ਕਾਜਲ, ਗੋਲੀਆਂ, ਤੇ ਚਪਲ ਪਾ ਕੇ ਤੁਰਨਾ ਵੀ,
ਏਵਂ ਤੇऽਚਿਂਤਯਸਿਦ੍ਧਾਃ ਪਰਮਾਮਰ੍षਪੂਰਿਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕੇ ਹੋ ਕੇ, ਘਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ 5.2.11.
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਚੀ।
ਮਾऽਵਮਨ੍ਯਧ੍ਵਮਾਰ੍ਯਾ ਹਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਰ੍ਵ੍ਯਰ੍ਥਾ ਮਹੀਤਲੇ
ਹੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗੋ, ਇਹ ਨਾ ਸਮਝੋ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।