ਪ੍ਰਾਚੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸ ਗੁਣਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਦੇਵਿ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਨੂੰ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾ ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਮਹਾਕਾਲਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਉਸ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਮਹਾਕਾਲ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
षष੍ਟਿ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ षष੍ਟਿਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਸਾਠ ਸੌ ਕਰੋੜ,
ਸ਼ਕ੍ਤਯੋ ਨਵ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵਸਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੌ ਕਰੋੜ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕृਮਿਕੀਟਪਤਂਗਾਸ਼੍ਚ ਮृਤਾ ਯਤ੍ਰ ਤਤਃ ਕ੍ਰਤੌ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਦ੍ਭੁਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦਾਤ੍ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਃ
ਜਿੱਥੇ ਕੀੜੇ, ਜੰਤੂ ਅਤੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ—ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਅਦਭੁਤ ਮਹਾਤਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ,
ਸਰ੍ਵਦੇਵ ਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਜਗਾਮ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ ੧- ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਾਦਪ੍ਯਧਿਕਂ ਪ੍ਰਲਯੇऽਪ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ; ਇਸ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਟੱਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣਿ ਕਾਂਚਨਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਚ 5.2.7.
ਉਥੇ ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਮਹਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮਹਲ ਸਨ।
ਵਜ੍ਰੇਂਦ੍ਰਨੀਲਰਚਿਤਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕਸਂਨਿਭਾਃ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਥਾਵਿਧਂ ਰਮ੍ਯਂ ਮਹਾਕਾਲਵਨੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੀਰੇ ਅਤੇ ਨੀਲਮ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸਾਫ਼ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਰਗੇ; ਐਸਾ ਸੁੰਦਰ ਮਹਾਕਾਲਵਨ ਦੇਖ ਕੇ,
ਨਾਰਦਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸੁਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਨ ਕੈਲਾਸਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮੋ ਨ ਚ ਮੇਰੁਂ ਤਥਾਵਿਧਮ੍
ਅਸੀਂ ਕੈਲਾਸ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੂ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ।
ਏषਾਮਰਾਵਤੀ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਭੋਗਵਤੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਮਰਾਵਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਸ਼ੁਭ ਭੋਗਵਤੀ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਦੇਵਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਜਾਤਂ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍ ਗਮਨਾਯ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਹਮਥਾਤ੍ਮਨਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਵਰਗ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਗਤਾਃ
ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਮਹਾਕਾਲਵਨ ਚਲੇ ਗਏ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਹਾਕਾਲਵਨੋਤ੍ਤਮੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਮਣੀਯਂ ਤੈਰ੍ਦੇਵੈਃ ਪਰਿਵृਤਂ ਤਦਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮਹਾਕਾਲਵਨ ਦੇ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਿਖਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ ਕਰ੍ਕੋਟਕਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੇ ਤੁ ਮਹਾਮਾਯਾਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਇਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਆਵਾਜ਼ ਬੋਲੀ: ਕਰਕੋਟਕ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਮਹਾਮਾਇਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਹृष੍ਟਸ੍ਤਦ੍ਗਤਚੇਤਸਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਮਨ ਲਾ ਲਿਆ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰੁਵਾਚੇਦਂ ਵਰਾਨਨੇ 5.2.7.
ਸ਼ੁਭ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਅਪਿ ਦੁष੍ਕृਤ ਕਾਰਿਣਃ
ਜੋ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਂਕ੍ਰਾਂਤੌ ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਠਵੀਂ ਜਾਂ ਚੌਦਵੀਂ ਤਰੀਕ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ,
ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਸ੍ਥਾਯ ਕਾਮਗਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਿਤਮ੍
ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਜੋ ਮਨਚਾਹੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ,
ਕਿਂ ਦਾਨੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਦਤ੍ਤੈਃ ਕਿਂ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਕृਤੈਃ
ਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ, ਜਾਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ,
ਯਂਯਂ ਕਾਮਮਭਿਧ੍ਯਾਯ ਪੂਜਯਿष੍ਯਂਤਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਿਸ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ,
ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਲ੍ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ,
ਪੂਜਯਿष੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਧਨ੍ਯਾ ਦੇਵਂ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਧਨਿਆ ਹਨ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਭੂਯੋ ਲਿਂਗਂ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ਕਲ੍ਪੇ ਤ੍ਰੇਤਾਕਾਲੇ ਸਮਾਗਤੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਵੈਵਸਵਤ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਆਇਆ,
ਉਪਵਿष੍ਟੇषੁ ਵਿਪ੍ਰੇषੁ ਹੂਯਮਾਨੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ,