ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ ਲਿਂਗੇ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਸਮਾਰਾਧਨਤਤ੍ਪਰਃ 5.2.1.
ਉਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਮਨ ਲੱਗੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਹਂ ਤੁष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵਿ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਮਹਾਭਾਗ ਮੁਨੇ ਸ਼ृਣੁ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਹੇ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਤੁष੍ਟੋऽਹਮਨਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਪਸਾ ਦੁष੍ਕਰੇਣ ਤੁ
ਮੈਂ ਇਸ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਔਖੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਣष੍ਟਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਤੇ ਦਾਨਵੋਤ੍ਥਾ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਡੈਣਵਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ।
ਯਦਿ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਜੇਕਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਦਇਆਲੂ ਹੈਂ ਤੇ ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—
ਤਪਸ੍ਯਥ ਤਥਾ ਧਰ੍ਮੇ ਨ ਮੇ ਵਿਘ੍ਨੋ ਭਵੇਦਿਤਿ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਮੁਨੇ ਏਵਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਤਪ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਜਿਤੋ ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਵਿਨਾਸ਼ਨਃ
ਜਿਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਤੂੰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਦੇਵੋਪਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ ਕृਪਯਾ ਤਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪਂਚਮੁਦ੍ਰਾਵਿਭੂषਿਤਃ
ਅਗਸਤਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਜੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਪੰਜ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੇ ਨਰਾਸ੍ਤਨ੍ਮਹਾਲਿਂਗਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਿष੍ਯਂਤਿ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਵੱਡੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—
ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪੁਤ੍ਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ 5.2.1.
ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤੁਤਾ ਗਂਧਰ੍ਵਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੇ
ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੀਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਈ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਕृਤਪੁਣ੍ਯਾ ਨਰਾ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼ੁਭਂ ਕ੍ਸ਼ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਸ੍ਤਂ ਨ ਪ੍ਰਣਮੇਚ੍ਛਿਵਮ੍
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬੁਰੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ?
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਪਾ ਤਕੈਰ੍ਨਰਕਪ੍ਰਦੈਃ
ਉਹ ਬੰਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਰਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜਸੂਯਸ਼ਤੇਨੈਵ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗਿਆਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤੀਰ੍ਥੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ੍ਨਾਨੈਃ ਕਿਂ ਦਾਨੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਕृਤੈਃ
ਫਿਰ ਕਿੰਨੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨਾਂ ਜਾਂ ਨ੍ਹਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਦਿਨੇ ਸੋਮਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ ਕੁਲਾਨਾਂ ਤਾਰਯਤ੍ਯੇਵ ਮਾਤृਕਂ ਪਿਤृਕਂ ਸ਼ਤਮ੍
ਅੱਠਵੀਂ ਜਾਂ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਉਂ ਦੇ ਸੌ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਚ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਪੁਰੁषਾ ਭਾਵਹੀਨਾਃ ਪ੍ਰਸਂਗਤਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਮੌਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਦੇਵਿ ਲਿਂਗਮਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਲਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਿਮਾ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਰੁਦ੍ਰਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁ ਗੁਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਲਿਂਗਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਗੁਹੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਬਾਰੇ ਸੁਣ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਰਾਥਂਤਰੇ ਕਲ੍ਪੇ ਦੇਵਦਾਰੁਵਨੇ ਸ਼ੁਭੇ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਾਂਤਿਦਾਂਤਿਸਮਾਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਥੰਤਰੀ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵਦਾਰੂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੰਯਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਿਦ੍ਧਿਕਾਮਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਕਥਂ ਸਿਦ੍ਧੋ ਭਵਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸੋਚਦਾ ਸੀ, 'ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?'
ਇਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਹृਦਯੇ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦਥ ਕਾਲੇ ਤੁ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਮਜੇ
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚੋਟ ਲੱਗੀ।
ਸ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਹੋ ਤਪਃਪ੍ਰਭਾਵੋऽਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਮਯਾਦ੍ਯ ਵੈ
ਹਾਏ, ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖੋ—ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਂ ਕੁਤ੍ਸਿਤਂ ਚੇਦਂ ਮਲਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸਂਯੁਤਮ੍ ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਨਨਰ੍ਤ੍ਤ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਤਥਾ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਨਿੰਦਾ ਜੋਗ ਹੈ, ਮਲ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੱਚ ਪਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨृਤ੍ਯਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰ ਜਂਗਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ—ਚਲਦੀ ਫਿਰਦੀ ਤੇ ਥਿਰ—ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਨ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯੋ ਵषਟ੍ਕਾਰਃ ਕਰ੍ਮਕਾਂਡੋ ਨ ਚ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ।। 5.2.2.
ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਾ ਤਾਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਨਾ 'ਵਸ਼ਟ' ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।