ਖ੍ਯਾਤਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮਮਗਸ੍ਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ 5.2.1.
ਅਗਸਤਯੇਸ਼ਵਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਉਮੋਵਾਚ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਨਾਮੇਹ ਕਥਂ ਲਬ੍ਧਮਨੇਨ ਵੈ
ਉਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਥਾਂ ਅਗਸਤਯੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਕਿਵੇਂ ਪਈ?
ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨੀਂ ਸਮੀਹਿਤਫਲਪ੍ਰਦਾਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾऽਸੁਰੈਰ੍ਜਿਤਾ ਦੇਵਾ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਤਤਃ ਭ੍ਰष੍ਟੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਾਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵਿ ਚੇਰੁਰ੍ਦੇਵਾ ਮਹੀਤਲੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਗਵਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਦੇਵੀ।
ਤਤਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੇ ਦੀਨਾ ਦੀਪ੍ਤਮਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਚਸਮ੍
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਉਦਾਸ ਦੇਵਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਤੇਜਸਾ ਵृਤਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਦਾਨਵੈਰ੍ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਚ੍ਚ ਪਾਤਿਤਾਃ
ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤਦਾ ਦੇਵੈਰਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਕੁਪਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਅਗਸਤਯ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਦੀਪ੍ਤਾਂਸ਼ੁਜਾਲੇਨ ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾ ਦਾਨਵਾਸ੍ਤਥਾ
ਫਿਰ, ਉਸਦੇ ਤੇਜਸ ਨਾਲ ਦਾਨਵ ਸੜ ਗਏ।
ਦਹ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤਤੋ ਦੈਤ੍ਯਾ ਸ੍ਤਸ੍ਯਾਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ
ਉਸ ਅਗਸਤਯ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ, ਦੈਤਿਆ ਸੜਦੇ ਗਏ।
ਤਤੋ ऽਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਤਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਮੂਰ੍ਛਿਤਃ 5.2.1.
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਗਸਤ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਗਹਿਰੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਕृਤਂ ਘੋਰਂ ਮਹਤ੍ਪਾਪਂ ਹਤਾ ਯਦ੍ਦਾਨਵਾ ਮਯਾ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕਥਂ ਸ਼ੁਧ੍ਯੇਯ ਚਾਪ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਡੈਣਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵਾਂ?
ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਮਾਗਚ੍ਛਤ੍ਪਿਤਾਮਹਃ
ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਪਿਤਾਮਹ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕਾਰਣਂ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਤ੍ਵਰਮ੍
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਦੱਸ, ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ?
ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਦਾਹੋਂਤਰ੍ਮਾਨਸਂ ਮਮ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਨ ਹੈ।
ਮਮੋਪਾਯਂ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤ੍ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਦੱਸੋ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚੇਦਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਨਤਃ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਯਕ੍ਸ਼ਗਂਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤੇ
ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਪਿਸ਼ਾਚਸ੍ਯਾਪਿ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਭਾਗੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਜੰਗਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਆਰਾਧਯ ਸ਼ੁਭਂ ਲਿਂਗਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾ ਸ਼ਨਮ੍
ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ ਲਿਂਗੇ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਸਮਾਰਾਧਨਤਤ੍ਪਰਃ 5.2.1.
ਉਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਮਨ ਲੱਗੀ ਨਾਲ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਹਂ ਤੁष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵਿ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਮਹਾਭਾਗ ਮੁਨੇ ਸ਼ृਣੁ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਹੇ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਤੁष੍ਟੋऽਹਮਨਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਪਸਾ ਦੁष੍ਕਰੇਣ ਤੁ
ਮੈਂ ਇਸ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਔਖੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਣष੍ਟਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਤੇ ਦਾਨਵੋਤ੍ਥਾ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਡੈਣਵਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ।
ਯਦਿ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਜੇਕਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਦਇਆਲੂ ਹੈਂ ਤੇ ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—
ਤਪਸ੍ਯਥ ਤਥਾ ਧਰ੍ਮੇ ਨ ਮੇ ਵਿਘ੍ਨੋ ਭਵੇਦਿਤਿ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਮੁਨੇ ਏਵਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਤਪ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਜਿਤੋ ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਵਿਨਾਸ਼ਨਃ
ਜਿਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਤੂੰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਦੇਵੋਪਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ ਕृਪਯਾ ਤਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪਂਚਮੁਦ੍ਰਾਵਿਭੂषਿਤਃ
ਅਗਸਤਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਜੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਪੰਜ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੇ ਨਰਾਸ੍ਤਨ੍ਮਹਾਲਿਂਗਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਿष੍ਯਂਤਿ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਵੱਡੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—