ਸੋਮਨਾਥੇਸ਼੍ਵਰਃ ਖ੍ਯਾਤੋ ਘੁष੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਤਃ ਪਰਃ। ਭੀਮਸ਼ਂਕਰ ਇਤ੍ਯਾਖ੍ਯੋ ਘਂਟੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਤਃ ਪਰਃ
ਉਹ ਸੋਮਨਾਥੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਘੁਸ਼ਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੀਮਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਘੰਟੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਵੀ ਉਸਦੇ ਹਨ।
ਊषਰੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪਰਃ
ਉਹ ਉਸਰੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾਦਿਤੀਏਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਰਾਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪਰੋ ਦੇਵੋ ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਸ਼੍ਵਰਸ਼ਂਕਰਃ
ਉੱਚਾ ਦੇਵ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਲਮੀਕੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਵਿਘ੍ਨਹਸ੍ਤੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ਼੍ਚਂਚਲੇਸ਼ਸ੍ਤਤਃ ਪਰਃ 5.1.70.
ਉਹ ਵਿਘਨਹਸਤੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਚਲੇਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣੇਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਪृਥੁਕੇਸ਼ਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਕਰਨੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਥੁਕੇਸ਼ਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਹਨੁਮਤ੍ਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪਰਃ
ਉਹ ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਨੁਮਤਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਬਿਂਦੁਕੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਵਾਲੁਕੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਉਹ ਬਿੰਦੁਕੇਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਲੁਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਾਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਸਤ੍ਤਮ
ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਉਹੀ ਲਿੰਗ ਹਨ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ।
ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਵਿਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਾ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਚਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰੱਖਵੇਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚ ਤਥਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਕਾਯਾਵਰੋਹਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਕਾਇਆਵਰੋਹਣੇਸ਼ਵਰ ਵਸਦਾ ਹੈ।
ਦਰ੍ਦੁਰੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਰੇ ਚੋਤ੍ਤਰਸਂਜ੍ਞਿਕੇ
ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਦਰਦੁਰੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਹਿ ਪਾਵਨਾਃ
ਸੁੰਦਰ ਮਹਾਕਾਲਵਨ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਵ੍ਯਾਸ ਲਿਂਗਸਂਖ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਵਿਆਸਾ, ਮਹਾਕਾਲਵਨ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।
ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਯਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ 5.1.70.
ਹਰੇਕ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਤੀਰਥ ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਥਾ ਨਵਗ੍ਰਹਾਃ ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਃ ਪੁਰਾऽਨਘ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੌਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਵੇਖਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਨਰਾਦਿਤ੍ਯ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸੋਮੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਤਃ ਪਰਃ
ਉਹ ਨਰਾਦਿਤਯ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੀਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀਸ਼ਵਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ੁਕਰੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਹਨ।
ਗ੍ਰਹਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਗ੍ਰਹਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਹਰਂਤਿ ਚ
ਗ੍ਰਹਿ ਰਾਜ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਹੀ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰਹਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਗ੍ਰਹਾਣਾਮਰ੍ਚਨਂ ਚਰੇਤ੍
ਗ੍ਰਹਿ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਸ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਮਯਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਕਾਃ
ਐ ਵਿਅਾਸ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤੇਆਂ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਪੀਡਾਸੁ ਚੋਗ੍ਰਾਸੁ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯੇ ਘੋਰਸਂਕਟੇ
ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਪੀੜਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਘੋਰ ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆਵੇ—
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯਾਂਤਰ੍ਗृਹੀਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੋ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖੇਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਨਿਰ੍ਧਨੋ ਧਨਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ 5.1.70.
ਜਿਸ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਾ ਸਂਤਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਂਤੀਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਵੇਦਸਂਮਿਤਮ੍
ਅਵੰਤੀ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਭੂਯਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕਤਿਸਂਖ੍ਯਾਨਿ ਵਿਦ੍ਯਂਤੇ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਪਰ ਮੈਂ ਫਿਰ ਵੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਇੱਥੇ ਕਿੰਨੇ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਦੱਸੋ ਹੇ ਸੁਚਰਿਤਰ।
ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦਂ ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਚ ਧੀਮਤਃ
ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਵੀ—
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਯਾਨਿ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਤਾਨਿ ਨੋ ਵਦ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਜੋ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਇਤਿ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰ ਨਾਰਦੇਨ ਪੁਰਾऽਨਘ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਯਾਨਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਤਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਸੁਚਰਿਤਰ, ਜੋ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ।