ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਯੋਗੀ ਨ ਚਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
—ਇੱਕ ਯੋਗੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਰਗਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਏਤਤ੍ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤੋ ਵਚ੍ਮਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ ਏਤਾਦृਙ੍ਨਾਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪੁਨਰਨ੍ਯਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਅਚੰਭੀ ਮਹਿਮਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਐਸਾ ਥਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਅਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਯਾਤ੍ਰਾ ਪੁਣ੍ਯਾਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ।। 2.8.8.
ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਤਨ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਨਿ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯ ਉਪਵਾਸੋ ਯਤਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਾਵृਤ੍ਤਸ੍ਤੁ ਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਯਸ੍ਯ ਵਾਸੋ ਗੁਣੈਃ ਸਹ
ਜਿਸ ਦਾ ਵਾਸ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜ ਗਿਆ ਹੈ—
ਉਪਵਾਸਂ ਵਿਧਾਯਾਸੌ ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਕृਤੀ
—ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਤਕਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਚਕ੍ਰ ਤੀਰਥ ਤੇ—
ਵਿਪ੍ਰਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਵਿष੍ਣੁਹਰਿਂ ਵਿਭੁਮ੍
—ਵਿਦੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ।
ਕ੍ਸ਼ੌਰਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਰਤੀ ਧਰ੍ਮਾਭਿਧੇ ਤਤਃ
ਉਥੇ, ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਭਗਤ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੰਡਨ ਕਰਵਾਏ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਧਾਰਾਯਾਂ ਸ਼ੇषਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰਹਰਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚੈਵ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ ਮਹਾਵਿਦ੍ਯਾਸਮੀਪੇ ਤੁ ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਚਰੇਤ੍
ਫਿਰ ਚਕਰ ਵਾਲੇ ਹਰਿ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਹਾ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਾਯ ਸਦ੍ਵ੍ਰਤੀ
ਫਿਰ ਸਵੇਰੇ, ਸਾਫ਼ ਆਸਮਾਨ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਚੰਗਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਉਠਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਚ ਵਿਧਿਵਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਂਪਤੀ ਚ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪੂਜ੍ਯੌ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਭਿਸ੍ਤਥਾ 2.8.8.
ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ, ਕਪੜਿਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਭੁਂਜੀਤ ਪ੍ਰਯਤੋ ਨਰਃ
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਭਗਤ ਮਨੁੱਖ ਭੋਜਨ ਕਰੇ।
ਅਨ੍ਯੇਦ੍ਯੁਰਪਿ ਚੋਤ੍ਥਾਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਃ
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਵੀ, ਉਠ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਕਰੇ।
ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਹਰ ਥਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਸਮਾਪਯੇਤ੍ਸਮ੍ਯਙ੍ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤਃ
ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭੀषਣਪੁਰੋਗਾਸ੍ਤੇ ਬਭੂਵੁਰ੍ਨਿਰ੍ਮਲਾਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ।
ਇਤਿ ਬਹੁਲਵਿਧਾਨੈਸ੍ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਵਿਧਾਯ ਪ੍ਰਚੁਰਸੁਕृਤਪੂਰ੍ਣਾਸ੍ਤੇ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮੁਖ੍ਯਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਈ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਆਦਿ ਮੁਖੀ ਲੋਕ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਗਯਾਕੂਪਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਾਭੀष੍ਟਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਗਯਾ ਦਾ ਕੂਆ ਸਭ ਇੱਛਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਰਕਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ਪਿਤਰਸ਼੍ਚ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਜੋ ਪਿਤਰ ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ—
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਕृਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਪਿਤॄਣਾਮਨृਣੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕਰਜ਼ਦਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਮृषਿਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਪਿਣ੍ਯਾਕੇਨ ਗੁਡੇਨ ਵਾ
ਰਿਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਰਮ, ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਗੁੜ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਰੈਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਉਥੇ, ਭਰੋਸੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੁष੍ਟੇषੁ ਪਿਤृषੁ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਜਾਯਤੇਪੁਤ੍ਰਵਾਁਸ੍ਤਥਾ
ਜਦ ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਸੁਖੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਚ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਭੋਗਾਞ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਕृਦ੍ਭਯੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਵੱਡੀ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਯੁਤੈਃ ਸਮ੍ਯਗਭੀष੍ਟਫਲਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਸ਼ਰਾਧ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਚਾਹੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸੋਮਵਾਰੇਣ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍ 2.8.9.
ਜਦੋਂ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਆਵੇ,
ਅਨ੍ਯਦਾ ਸੋਮਵਾਰੇਣ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ, ਉਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।