ਯਾਵਂਤੋ ਮੇਘਮਾਲਾਨਾਂ ਬਿਂਦਵੋ ਹਿ ਸ੍ਰਵਂਤਿ ਚ
ਜਿੰਨੇ ਬੂੰਦਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ,
ਨਭਸੋ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਕੋऽਪਿ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਤੇ
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਣ ਦੀ ਸਮਰਥਤਾ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ।
ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਂ ਤੀਰ੍ਥਭੂਤਾ ਪੁਰੀ ਤ੍ਵਿਯਮ੍
ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਆਪ ਹੀ ਤੀਰਥ ਹੈ।
ਨਦ੍ਯਃ ਸਰਾਂਸਿ ਖਾਤਾਸ਼੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਭੂਤਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਦਰਿਆ, ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਖੂਹ—all ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਤੁਭ੍ਯਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੁਚਿਃ ਪ੍ਰਯਤ ਮਾਨਸਃ 5.1.70.
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਸਰ੍ਵਗਂਧਾਦਿਤਿਲਾਕ੍ਸ਼ਤਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ, ਤਿਲ ਤੇ ਚਾਵਲ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਊਰ੍ਜਮਾਧਵਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਵੈਸ਼ਾਖਾऽऽषਾਢਯੋਸ੍ਤਥਾ
ਉਰਜਾ, ਮਾਧਵ, ਵਿਸ਼ਾਖ ਤੇ ਆਢੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ,
ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਯਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸਂਨਿਧੌ
ਜਿਸ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉਸ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ,
ਵਿਧਿਵਚ੍ਚਾਚਰੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਸਰ੍ਵਂਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਤਪੋਧਨ
ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ।
ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦਂ ਦੇਵਯਾਤ੍ਰਾਦਿਕਰ੍ਮਸੁ
ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਜੋ ਦੇਵੀ-ਯਾਤਰਾ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ,
ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵਿਦ੍ਯਂਤੇ ਯਾਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਸਂਤਿ ਵੈ
ਜੋ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਵੀ ਲਿੰਗ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ,
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਦ੍ਯਂ ਮਹਾਦੇਵਿ ਮਮਾਤੀਵ ਪ੍ਰਿਯਂ ਸਦਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਖੇਤਰ, ਹੇ ਮਹਾ ਦੇਵੀ, ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਨੀਲਗਂਗਾਸਂਗਮਂ ਚ ਤਥਾ ਗਂਧਵਤੀ ਨਦੀ 5.1.70.
ਨੀਲਾ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਮਿਲਾਪ, ਅਤੇ ਗੰਧਵਤੀ ਨਦੀ ਵੀ,
ਈਸ਼੍ਵਰਾਸ਼੍ਚਤੁਰਾਸ਼ੀਤਿਸ੍ਤਥਾऽष੍ਟੌ ਸਂਤਿ ਭੈਰਵਾਃ
ਚੌਰਾਸੀ ਈਸ਼ਵਰ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਠ ਭੈਰਵ ਵੀ ਹਨ।
षਡ੍ਵੈ ਵਿਨਾਯਕਾਸ਼੍ਚਾऽਤ੍ਰ ਦੇਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ
ਇੱਥੇ ਛੇ ਵਿਨਾਇਕ ਹਨ ਅਤੇ ਚੌਵੀਸ ਦੇਵੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਤ੍ਰੈਵ ਨਿਹਿਤਾਃ ਸ਼ੁਭੇ
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ।
ਦਸ਼ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਸ ਰੂਪ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।
ਨਾਰਾਯਣੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਵਾਰਾਹੋ ਧਰਣੀਧਰਃ
ਨਾਰਾਇਣ, ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਵਾਰਾਹ ਤੇ ਧਰਣੀਧਰ,
ਦਸ਼ੈਤੇ ਵੈष੍ਣਵਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਃ ਪਰਾਃ
ਇਹ ਦਸ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਯੇ ਵਸਂਤਿ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਮਹਾਕਾਲ ਵਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਵਿਨਾਯਕਾ ਭੈਰਵਾ ਦੇਵ੍ਯੋ ਯੇ ਸਂਤਿ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਾਃ
ਵਿਨਾਯਕ, ਭੈਰਵ, ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋ ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ—
ਵਿਘ੍ਨਹਾ ਚ ਪ੍ਰਮੋਦੀ ਚ ਚਤੁਰ੍ਥੀਵ੍ਰਤਕਪ੍ਰਿਯਃ
ਵਿਘਨਹਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਦੀ, ਜੋ ਚੌਥੇ ਦੀ ਰਤ ਦੀ ਰਸਮ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ—
षਡੇਤੇ ਵੈ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਵਿਘ੍ਨਨਾਸ਼ਕਰਾਃ ਪਰਾਃ 5.1.70.
ਇਹ ਛੇ, ਵਧੀਆ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਟਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਵੀਰਭਦ੍ਰਾ ਇਤ੍ਯੇਤਾਸ਼੍ਚਾष੍ਟ ਮਾਤਰਃ ਮਹਾਮਾਯਾ ਸਤੀ ਖ੍ਯਾਤਾ ਕਪਾਲਮਾਤृਕਾ ਤਥਾ
ਵਟਯਕਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਵੀਰਭਦਰਾ—ਇਹ ਅੱਠ ਮਾਤਾਵਾਂ ਹਨ; ਮਹਾਮਾਇਆ, ਜੋ ਸਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਪਾਲਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਵੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਚੈਵ ਯੋਗਿਨੀ ਯੋਗਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਯੋਗਿਨੀ ਅਤੇ ਯੋਗਸ਼ਾਲਿਨੀ।
ਚਰ੍ਪਟਾਮਾਤृਕਾਃ ਖ੍ਯਾਤਾ ਵਟਮਾਤਰ ਏਵ ਚ
ਚਰਪਟਾ ਮਾਤਾਵਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਵਟ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵੀ।
ਯੋਗਿਨੀਮਾਤृਕਾ ਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ਚਤੁषष੍ਟਿਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਯੋਗਿਨੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਂਸਠ ਮਾਤਾਵਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੈष੍ਣਵੀ ਚ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਵਾਰਾਹੀ ਵਿਂਧ੍ਯਵਾਸਿਨੀ
ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਾਰਾਹੀ ਅਤੇ ਵਿਂਧਿਆਵਾਸਿਨੀ।