ਯਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਭਾਰਤੇ ਖਣ੍ਡੇ ਨृਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ।। 5.1.69.
ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦੋऽਯਂ ਭਗਵਾਨ੍ਸਂਸਾਰੋਤ੍ਤਾਰਕਾਰਣਃ
ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਲੋਕੇ ਤਤ੍ਰਾऽਪਿ ਚ ਕੁਲੀਨਤਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਮਿਲਣੀ।
ਸਤ੍ਸਂਗਮੋ ਨ ਯਤ੍ਰਾऽਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਰ੍ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਨ
ਜਿੱਥੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ,
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ऽਵ੍ਰਤੀ ਯਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਜੋ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਫੋਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਸਮਾਗਤੇ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਤੇ ਅਟਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਪੁष੍ਟੇਨ ਚ ਦੇਹੇਨ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੁਭਾਗਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕृਤਾਰ੍ਥਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਬੁਧਾ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਵਰਪ੍ਰਦਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ਼ਤਾਨ੍ਯਾਹੁਰ੍ਦੇਹਸ੍ਥਾਨਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸੁਪ੍ਤੇ ਦੇਵੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ।। ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਕਰਾਤ੍ਰੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਦੇਹਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਧਾਯਾऽऽਦੌ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ ਸੁੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਕਰਕਰਾਤ੍ਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾऽਪਿ ਨਿਰ੍ਝਰੇ ਕੂਪੇ ਤਡਾਗੇ ਵਾ ਸਰਸ੍ਯਪਿ 5.1.69.
ਉਥੇ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਝਰਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਕੂਏ ਵਿੱਚ, ਤਲਾਬ ਜਾਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
ਤੇषੁ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਵੈ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਦ੍ਯਧਿਕਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਤੁ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਪੁਣ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾ ਤਤੋऽਧਿਕਾ ਰੇਵਾਯਾਂ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਸਾਗਰਸਂਗਮੇ
ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਰੇਵਾ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ।
ਏਕਾਹਮਪਿ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਨ ਦੁਃਖਭਾਕ੍
ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦਿਨ ਵੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਭੋਗਦਾ।
ਸੁਪ੍ਤੇ ਦੇਵੇ ਜਗਨ੍ਨਾਥੇ ਪਾਪਂ ਯਾਤਿ ਸਹਸ੍ਰਧਾ
ਜਦੋਂ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸੁੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਜਂ ਦੇਹਂ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਲੋਕਤਾਮ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਮੇਕਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਧਂ ਵਾ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ऽਤਿਲਂਘਯੇਤ੍
ਜੋ ਕਰਮ ਦੇ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪਲ ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਪਲ ਵੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲੋਦਕੇਨਾਮਲਸਂਯੁਤੇਨ ਬਿਲ੍ਵੋਦਕੇਨਾਪਿ ਚ ਮਜ੍ਜਯੇਦ੍ਯਃ
ਜੋ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗਂਗਾਂ ਸ੍ਮਰਤਿ ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਮੁਦਪਾਨਸਮੀਪਤਃ
ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਂਗਾऽਪਿ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਚਰਣਾਂऽਗੁष੍ਠਵਾਹਿਨੀ 5.1.69.
ਗੰਗਾ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਜਲਗਤੋ ਦੇਵੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਭਵੇਤ੍
ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵਤਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਸ਼ਵਿਧਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾਮ੍ਨਾ ਮਹਾਫਲਮ੍
ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਦਸ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਯਤ੍ਕਰ੍ਮ ਪੁਣ੍ਯਕਾਰ੍ਯਮਯਂ ਸ਼ੁਭ ਮ੍
ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕੋਈ ਵੀ ਚੰਗਾ ਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ,
ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਸਤ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਤ੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਸਚ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਚਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦਃ ਪੁਣ੍ਯਾ ਯੇ ਚ ਵੇਦਾਂਤਪਾਰਗਾਃ
ਜੋ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ,
ਕृਤਸ੍ਨਾਨਸ੍ਯ ਹਿ ਹਰਿਰ੍ਦੇਹਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠ ਤਿ
ਜੋ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਦੇਵਤਾਤੋषਣਾਯ ਚ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ।
ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਚੈਵ ਨ ਸ੍ਨਾਯਾਤ੍ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਗ੍ਰਹਣਂ ਵਿਨਾ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਵੀ ਨਾ ਨ੍ਹਾਏ, ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਗ੍ਰਹਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ।
ਭਾਨੁਸਂਦਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਹਿਤਾ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਭਸ੍ਮਸ੍ਨਾਨੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ 5.1.69.
ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਖ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।