ਤੇਨ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਨੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਕਾਰਣਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
ਏਵਂ ਤੈਰ੍ਮੋਚਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਗਤਿਂ ਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਨੌਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁੜ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਕਿਂ ਤਪਃ ਕਿਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਕਿਂ ਤੀਰ੍ਥਵ੍ਰਤਸੇਵਨਮ੍
ਕਿਹੜਾ ਤਪ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਦਾਨ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਵਰਤ ਦਾ ਸੇਵਨ ਹੈ?
ਯੇਨ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਵ੍ਰਤਭਂਗੋ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਕਿਹੜੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਰਤ ਟੁੱਟਦਾ ਨਹੀਂ?
ਯਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰਸਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮृषਿਣਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾ ।। 5.1.68.
ਜਿੱਥੇ ਰੁਦਰ ਦੀ ਝੀਲ, ਸੱਚ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਕੋਟਿਕੋਟਿਸੁਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਲੱਖ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਭਾਗੇ ਸੁਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਮ੍
ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੁਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਦ੍ਵਿਜੋऽਗਾਤ੍ਕੁਮੁਦ੍ਵਤੀਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਮੁਦਵਤੀ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸਦ੍ਯਃ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ
ਤੁਰੰਤ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇऽਵਨ੍ਤੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇऽਖਂਡੇਸ਼੍ਵਰਮਹਿਮਵਰ੍ਣਨਨਾਮਾष੍ਟषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾ ਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਵੰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਅਖੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਵਾਲਾ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯਸ੍ਯ ਪृਚ੍ਛਤਃ
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ृਣੁ ਵਤ੍ਸ ਮਹੀਪृष੍ਠੇ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਦਿਵ੍ਯਤਰਾ ਨਦੀ
ਸੁਣੋ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਪਰਾ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਹਾਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਗਤੋ ਭਾਨੁਰ੍ਯਾਮ੍ਯਾਯਨਕਰਃ ਪਰਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਮृਤਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਂਤੇ ਯੋਗਿਨੋऽਪਿ ਪਰਂਤਪ
ਉਥੇ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਯੋਗੀ ਵੀ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤੇषਾਂ ਸਦ੍ਗਤਿਰ੍ਵਤ੍ਸ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਉਨਾਂ ਲਈ, ਬੱਚੇ, ਚੰਗੀ ਮੰਜਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਨਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਰਾਚਰਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਪਤੇ
ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਚਾਤੁਮਾਸ੍ਯੇ ਹਰੌ ਸੁਪ੍ਤੇ ਧਰ੍ਮਾऽऽਚਾਰਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਭਾਰਤੇ ਖਣ੍ਡੇ ਨृਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ।। 5.1.69.
ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦੋऽਯਂ ਭਗਵਾਨ੍ਸਂਸਾਰੋਤ੍ਤਾਰਕਾਰਣਃ
ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਲੋਕੇ ਤਤ੍ਰਾऽਪਿ ਚ ਕੁਲੀਨਤਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਮਿਲਣੀ।
ਸਤ੍ਸਂਗਮੋ ਨ ਯਤ੍ਰਾऽਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਰ੍ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਨ
ਜਿੱਥੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ,
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ऽਵ੍ਰਤੀ ਯਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਜੋ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਫੋਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਸਮਾਗਤੇ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਤੇ ਅਟਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਪੁष੍ਟੇਨ ਚ ਦੇਹੇਨ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੁਭਾਗਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕृਤਾਰ੍ਥਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਬੁਧਾ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਵਰਪ੍ਰਦਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ਼ਤਾਨ੍ਯਾਹੁਰ੍ਦੇਹਸ੍ਥਾਨਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸੁਪ੍ਤੇ ਦੇਵੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ।। ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਕਰਾਤ੍ਰੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਦੇਹਸ਼ੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਧਾਯਾऽऽਦੌ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ ਸੁੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਕਰਕਰਾਤ੍ਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।