ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਵਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਟੁਮ੍ਬਾਰ੍ਥਂ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਪੁਰਾ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ خاطر, ਦਕਸ਼ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਪ੍ਰਜਾਕਾਮਃ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸੁਚਿਰਂ ਵ੍ਰਤਮਾਚਰਤ੍
ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ, ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਲੰਮਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸ੍ਨਾਤੋ ਜਪਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਕੋਈ ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਲਭੇਤ੍ਸ ਬਹੁਲਾਂ ਪ੍ਰਜਾਮ੍
ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੰਤਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਪਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੀ ਉਥੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਮਹਾਦੇਵੋऽਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦਮ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਭਦ੍ਰਪੀਠਧਰਾ ਦੇਵੀ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਭਦ੍ਰ ਪੀਠ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਰੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਭੈਰਵਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਕਃ 5.1.67.
ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਭੈਰਵ, ਖੇਤਰ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਪਾਲਿਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸਦਾ ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਤ੍ਸ੍ਥਲੇ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵੀ ਵਲੋਂ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ऋषਯੋऽਪਿ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਦਾ ਪਰ੍ਵਣਿਪਰ੍ਵਣਿ
ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ
ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਸਦਾਚਾਰਾਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ਨਰਾਃ
ਇਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਬਾਧਾਸੁ ਘੋਰਾਸੁ ਮਹਾਮਾਰੀषੁ ਤਤ੍ਪਰੈਃ
ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਮੁਸੀਬਤਾਂ, ਮਹਾਂ ਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜੋ ਭਗਤ ਹਨ,
ਪਾਯਸੈ ਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭੋਗੈਸ੍ਤੇषਾਂ ਦੋषੋ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪੂਜਯੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਤ੍ਰਪਾਲਂ ਚ ਸਰ੍ਵਾऽऽਪਦਿ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਹਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕੁਟੁਂਬਕੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਕੁਟੁੰਬ ਸਮੇਤ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੌਵਰ੍ਣਮਣਿ ਮੁਕ੍ਤਾਭਿਰ੍ਵਾਸੋऽਲਂਕਾਰਸਂਯੁਤਮ੍
ਸੋਨੇ, ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ।
ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਚ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਯਾ ਵੈ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍
ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਪੱਖ 'ਚ, ਚੌਦਵੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ,
ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਚ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਚਰੇਤ੍ 5.1.67.
ਉਸ ਦਿਨ, ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧੂਪੈਰ੍ਦੀਪੈਸ਼੍ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾਸੋऽਲਂਕਾਰਕਾਦਿਭਿਃ
ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਨੈਵੇਦ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ ਆਦਿ ਨਾਲ,
ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਂ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਜਾਗਰੇ ਚ ਕ੍ਸ਼ਣੇਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਜਾਗਣ ਦੇ ਹਰ ਪਲ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵ੍ਯਾਸ ਸ਼ਿਵਪੂਜਾऽਰ੍ਚਨਂ ਤਥਾ
ਵਿਆਸ ਜੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਅਰਚਨਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਕੇ,
ਕਪਿਲਾਨਾਂ ਸਵਤ੍ਸਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਕਪਿਲ ਗਾਂਵਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਨ੍ਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇऽਵਨ੍ਤੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਕੁਟੁਂਬੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਿਆ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਅਵੰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਕੁਟੁੰਬੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦਾ ਸਤਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਦੇਵਪ੍ਰਯਾਗਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਦੇਵਪ੍ਰਯਾਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਚ ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਰਂਤਪ
ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵਭਾਗੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਕਿਸ਼ਪਰਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।
ਦੇਵਂ ਮਾਧਵਮਿਤ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਭੁਵਿ ਸਰ੍ਵਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਉਥੇ ਮਾਧਵ ਨਾਮ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਨਂਦਭੈਰਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤਃ
ਉਥੇ ਆਨੰਦ ਭੈਰਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।