ਯਜ੍ਞਹਰ੍ਤਾ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਤਾ ਯਜ੍ਞੇਸ਼ੋ ਯਜ੍ਞਭੁਗ੍ਵਿਭੁਃ
ਯਜਨ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯਜਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਯਜਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ।
ਤਿਗ੍ਮਤੇਜਾਸ਼੍ਚਾਲ੍ਪਤੇਜਾਃ ਕਰ੍ਮਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਮਨੁਰ੍ਯਮਃ
ਤਿੱਖੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਥੋੜੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਗਵਾਹ, ਮਨੁ, ਯਮ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਯੁਸਖੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਰੁਣੋ ਯਾਦਸਾਂ ਪਤਿਃ
ਅਗਨਿ ਤੇ ਵਾਯੂ ਦਾ ਮਿਤਰ, ਅੱਗ, ਵਰੁਣ, ਜਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ।
ਕੁਬੇਰੋ ਵਿਤ੍ਤਵਾਨ੍ਵੇਗੋ ਵਸੁਪਾਲੋ ਵਿਲਾਸਕृਤ੍ 5.1.63.
ਕੁਬੇਰ, ਧਨਵਾਨ, ਤੇਜ਼, ਧਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਸ ਭਰਿਆ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ।
ਸਰ੍ਵੌषਧਿਕਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਨਿਸ਼ਾਕਰਦਿਵਾਕਰਃ
ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ।
ਨੀਲਕਂਠੋ ਵृषੀ ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਾਲਚਂਦ੍ਰੋ ਹ੍ਯੁਮਾਪਤਿਃ
ਨੀਲਾ ਗਲਾ, ਵੱਛ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਚੰਦ, ਉਮਾ ਦਾ ਪਤੀ।
ਕृਮਿਕੀਟੋ ਮृਗਵ੍ਯਾਧੋ ਮृਗਹਾ ਮृਗਲਾਞ੍ਛਨਃ
ਕੀੜਾ ਤੇ ਕੀਟ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਹਿਰਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲਾ।
ਸ੍ਮਸ਼ਾਨਵਾਸੀ ਮਾਂਸਾਸ਼ੀ ਦੁष੍ਟਨਾਸ਼ੀ ਵਰਾਂਤਕृਤ੍
ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਮੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਰ ਦਿੰਣ ਵਾਲਾ।
ਸੇਨਾਨੀਃ ਸੇਨਦੇਃ ਸ੍ਕਂਦੋ ਮਹਾਕਾਲੋ ਗਣਾਧਿਪਃ
ਸੈਨਾ ਦਾ ਨੇਤਾ, ਸੈਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਕੰਦ, ਮਹਾਕਾਲ, ਗਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ।
ऋਦ੍ਧਿਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦੋ ਦਂਤੀ ਭਾਲਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਗਜਾਨਨਃ
ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਚੰਦ, ਹਾਥੀ ਮੁਖ ਵਾਲਾ।
ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦਪੋषਕਰ੍ਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵਦੈਤ੍ਯਜਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ।
ਹੇਮਦੋ ਹੇਮਭਾਗੀਚ ਹਿਮਕਰ੍ਤਾ ਹਿਮਾਚਲਃ
ਸੋਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਿਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪਹਾੜ।
ਲੋਕਾਲੋਕਾਂਤਰੋ ਲੋਕੀ ਵਿਲੋਕੀ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਵਿਰੂਪੋ ਰੂਪਵਾਨ੍ਰਾਗੀ ਨृਤ੍ਯਗੀਤਵਿਸ਼ਾਰਦਃ 5.1.63.
ਉਹ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਦੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੱਚਣ ਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ।
ਰਵਿਦਂष੍ਟ੍ਰੀ ਚ ਲਂਕਾਹਾ ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਵਰਪ੍ਰਦਃ 5.1.63.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੰਦ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਲੰਕਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਡੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਞੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੋ ਬਹ੍ਮਜ੍ਞਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਭਵਃ 5.1.63.
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸਂਗਕਰੋ ਰਾਗੀ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗੀ ਬਹਿਸ਼੍ਚਰਃ 5.1.63.
ਉਹ ਸਭ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਾਹਰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪਰਾਨਂਦਃ ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਰਾਡ੍ਰਾਜ ਵਿਰਾਜਕਃ 5.1.63.
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਨੰਦ ਹੈ, ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਮੁਦ੍ਰਮਾਥਕੋ ਮਾਥੀ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਹਰੋ ਹਰਿਃ 5.1.63.
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਣ ਵਾਲਾ, ਮਥਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਰਤਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਰੀ ਹੈ।
ਵਿਘ੍ਨਕਰ੍ਤਾऽਪਹਰ੍ਤਾ ਚ ਵਿਘ੍ਨਨਾਸ਼ੋ ਵਿਨਾਯਕਃ 5.1.63.
ਉਹ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਗੂ ਹੈ।
ਪੂਤਨਾਰਿਃ ਪਦਾਕਾਰੀ ਲੀਲਾਸ਼ਕਟਭਂਜਕਃ 5.1.63.
ਉਹ ਪੂਤਨਾ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਰੱਠਾ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਮਾਲੀ ਵਿਮਾਲੀ ਚ ਵਨਮਾਲਾਵਿਭੂषਿਤਃ 5.1.63.
ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸੀਮਂਤਿਕੋ ਗਦੀ ਗਾਲ੍ਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਦੁਰਾਸਦਃ 5.1.63.
ਉਹ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ, ਗਦਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਗਾਲਵ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈ।
ਵਜ੍ਰਪ੍ਰਹਰਣੋ ਵਜ੍ਰੀ ਵृਤ੍ਰਘ੍ਨੋ ਵਾਸਵਾਨੁਜਃ 5.1.63.
ਉਹ ਵਜਰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਵਾਲਾ, ਵਜਰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਾਸਵ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਵਾਞ੍ਜਾਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਿਜਯੀ ਭਵੇਤ੍ 5.1.63.
ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਵਨਸਂਸ੍ਥਾਨੇ ਸਰੋਦ੍ਵੀਪੇ ਸੁਰਾਲਯੇ 5.1.63.
ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਝੀਲ ਦੇ ਟਾਪੂ 'ਤੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ।
ਏਕਤਃ ਸਕਲਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਏਕਤਃ ਸਕਲਂ ਤਪਃ 5.1.63.
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਰਾ ਤਪ ਹੈ।
ऋਤ੍ਵਿਜਂ ਕਸ਼੍ਯਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹੋਤਾਰਂ ਭृਗੁਸਤ੍ਤਮਮ੍ 5.1.63.
ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਹੋਤ੍ਰ ਬਣਾਇਆ।
ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਚ ਯਜ੍ਞੋ ਵੈ ਦृष੍ਟੋ ਮੇ ਵੈ ਪੁਰਾਨਘ 5.1.63.
ਹੇ ਪੁਰਾਣਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ ਦਾ ਯਜਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਾਮਨੇਨਾਥ ਬਲਿਰ੍ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ 5.1.63.
ਜਦ ਵਾਮਨ ਨੇ ਐਸਾ ਆਖਿਆ, ਤਦ ਬਲੀ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।