ਉਪਾਸਨਾਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਿष੍ਣੋਰਤੁ ਲੇਤੇਜਸਃ
ਉਥੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਂਸਿਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਹੇ ਹੋਏ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ,
ਅਤ੍ਰਾऽऽਗਾਤ੍ਯ ਸ਼ੁਚੀਭੂਯ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਆਏ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਥ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰ੍ਵਿਧਿਮਾਦਰਾਤ੍ 5.1.63.
ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁ ਮਿਚ੍ਛਾਮਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੋੜੀ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂਬਰਧਰਂ ਦੇਵਂ ਸ਼ਸ਼ਿਵਰ੍ਣਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਹੈ, ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨੋਪਸ਼ਾਂਤਯੇ
ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੇषਾਮਿਂਦੀਵਰਸ਼੍ਯਾਮੋ ਹृਦਯਸ੍ਥੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਨੀਲੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗਾ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨਹਰਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਗਣਾਧਿਪਤਯੇ ਨਮਃ
ਜੋ ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਿष੍ਣੁਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ।
ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦਾਂਤੋ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰ੍ਵਿਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ ਤਤਃ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਨਯਨੌ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਚੇਤਰੇਤਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੰਯਮੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ।
ਪृਚ੍ਛਮਾਨੌ ਪਰਂ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਸੁਖਾਸੀਨੌ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਸੁਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਧੀਆ ਖੇੜ-ਖੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ।
ਭਗਵਨ੍ਕੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਪ੍ਰਜਾ ਮੇऽਨਾਮਯਾ ਭਵੇਤ੍
ਭਗਵਾਨ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਰਹੇ?
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਸੁਖਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ ।। 5.1.63.
ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ, ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਏषਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਮਹਾਵਿਦ੍ਯਾ ਨ ਦੇਯਾ ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਇਹ ਵੱਡੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਈਰ੍ष੍ਯਕਾਯ ਚ ਰੂਕ੍ਸ਼ਾਯ ਕਾਮਿਕਾਯ ਕਦਾਚਨ
ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਈਰਖਾਲੂ, ਰੁੱਖਾ ਜਾਂ ਇੱਛਾਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਏਤਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਮਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਮਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਕਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ੴ ਅਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਸਹਸ੍ਰਨਾਮਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ऋषਿਃ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦੇਵਤਾ ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ਚ੍ਛਂਦਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਵਾਤ੍ਯਰ੍ਥੇ ਜਪੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ਸਜਲਜਲਦਨੀਲਂ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤੋਦਾਰਸ਼ੀਲਂ ਕਰਤਲਧृਤਸ਼ੈਲਂ ਵੇਣੁਵਾਦ੍ਯੇ ਰਸਾਲਮ੍
ਓਮ। ਇਸ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਹਸ੍ਰ ਨਾਮ ਸਤੋਤਰ ਮੰਤਰ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੈ, ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਹੈ, ਤੇ ਜਪ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਉਹ ਬਰਸਾਤੀ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ, ਉੱਚੇ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲਾ, ਹਥ ਵਿਚ ਪਹਾੜ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵਾਂਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿਚ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ੴਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਹषੀਕੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭਾਵਨਃ
ਓਮ। ਵਿਸ਼ਵ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ।
ਅਨਾਦਿਨਿਧਨੋ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਸਂਭਵਃ
ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ਜਗਦ੍ਬੀਜਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਜਗਦੀਸ਼ੋ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਜਗਤ ਦਾ ਬੀਜ, ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਜਗਤ ਦਾ ਪਤੀ।
ਸਰ੍ਵਾऽऽਕृਤਿਧਰਃ ਸਰ੍ਵਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੀ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਬਹੁਰੂਪੈਕਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਰੂਪਧਰੋ ਹਰਃ 5.1.63.
ਜੋ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਹਰ।
ਮਹਾਰ੍ਣਵੋ ਮਹਾਮੇਘੋ ਜਲਬੁਦ੍ਬੁਦਸਂ ਭਵਃ
ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਵੱਡਾ ਬੱਦਲ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁਲਬਲੇਆਂ ਦਾ ਮੂਲ।
ਅਨਂਤੋ ਵਾਸੁਕਿਃ ਸ਼ੇषੋ ਵਰਾਹੋ ਧਰਣੀਧਰਃ
ਅਨੰਤ, ਵਾਸੁਕੀ, ਸ਼ੇਸ਼, ਵਰਾ੍ਹਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥੰਭਣ ਵਾਲਾ।
ਹਯਗ੍ਰੀਵੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੋ ਹਯਕਰ੍ਣੋ ਹਯਾਕृਤਿਃ
ਹਯਗਰੀਵ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਘੋੜੇ ਵਾਲੇ ਕੰਨ, ਘੋੜੇ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ।
ਵਿਨਿਦ੍ਰੋ ਨਿਦ੍ਰਿਤੋ ਨਂਦੀ ਸੁਨਂਦੋ ਨਂਦਨਪ੍ਰਿਯਃ
ਬਿਨਾ ਨੀਂਦ ਦੇ, ਨੀਂਦ ਵਿਚ, ਨੰਦੀ, ਸੁਨੰਦਾ, ਨੰਦਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਪਰੋ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸृष੍ਟਿਕਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਜਾਕਰਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਦਕ੍ਸ਼, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ।
ਵਾਮਨੋ ਵਾਮਮਾਰ੍ਗੀ ਚ ਵਾਮਕਰ੍ਮਾ ਬृਹਦ੍ਵਪੁਃ
ਵਾਮਨ, ਖੱਬਾ ਰਸਤਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਖੱਬੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ।