ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਂ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਨਘ ਏਤਤ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਤੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਬਾਤ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਥਾਂ ਪਾਪਹਰਾਂ ਪਰਾਮ੍
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉੱਚੀ ਕਥਾ ਸੁਣ।
ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਹਾਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮਾਸੀਨੋ ਰਮਾਨਾਥਃ ਪਾਰ੍षਦੈਃ ਸਨਕਾਦਿਭਿਃ
ਰਮਾਨਾਥ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਨਕ ਆਦਿ, ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ऋਦਿਸਿਦ੍ਧਿਗੁਣੋਪੇਤੈਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵੈਸ੍ਤੈਰ੍ਮਹਦਾਦਿਭਿਃ
ਉਹ ਸੰਗੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ।
ਕਿਨ੍ਨਰੋਦ੍ਗਾਨਸਨ੍ਮਾਨੈਰ੍ਨृਤ੍ਯਦ੍ਭਿਰਪ੍ਸਰੋਗਣੈਃ
ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਚ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਕृਤਚ੍ਛਾਯ ਆਸੀਨੋ ਹਿ ਮੁਰੁਦ੍ਵਿषਃ
ਮੁਰਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਕਲਪਵ੍ਰਖ਼ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਬੈਠ ਕੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕੀਤਾ।
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਪਰਾ ਭਾषਾ ਹ੍ਯਪृਚ੍ਛਤ੍ਕਮਲਾਪਤਿਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਬਾਤ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛੀ ਗਈ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋਸਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਾਚ੍ਯਤਾਂ ਯਦਿ ਰੋਚਤੇ
ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਵੱਡਾ ਗਿਆਨੀ ਹੈਂ; ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬਾਤ ਦੱਸ।
ਤਥਾਪਿ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਭਵੇਤ੍ ।। 5.1.60.
ਫਿਰ ਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਚ ਤੀਰ੍ਥੇ ਚਾਯਤਨੇ ਪਦੇ
ਕਿਸੇ ਸਥਾਨ, ਸਮੇਂ, ਤਿਉਹਾਰ, ਤੀਰਥ, ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ,
ਪੂਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਸਂਕ੍ਰਾਂਤੌ ਗ੍ਰਹਣੇ ਤਥਾ
ਪੂਰਨਮਾਸੀ, ਅਮਾਵਸ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ,
ਗਂਗਾਯਾਂ ਭਾਸ੍ਕਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ
ਗੰਗਾ ਤੇ, ਭਾਸਕਰ ਖੇਤਰ, ਕੁਰੁਖੇਤਰ ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ,
ਅਵਂਤ੍ਯਾਂ ਚ ਹੁਤਂ ਦਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਭਵੇਤ੍
ਅਵੰਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹਵਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੁਚੈਲੋ ਦੁਰ੍ਭਗੋ ਮੂਰ੍ਖੋ ਜਡੋ ਰੋਗਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਨਸੀਬ ਤੋਂ ਹਾਰਿਆ, ਮੂਰਖ, ਸੁਸਤ ਦਿਮਾਗ ਵਾਲਾ, ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ—
ਕੇ ਯੋਗਾਃ ਸੁਕृਤਾਨਾਂ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਰੂਹਾਨੀ ਰੀਤਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਮਲਮਾਸੇ ਸਮਾਯਾਤੇ ਯੇ ਨਰਾ ਵ੍ਰਤਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਮਲਿਨ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਰੂਹਾਨੀ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਕਦਾ ਕਾਲੇ ਸਮਾਯਾਤਿ ਏਤਨ੍ਨੋ ਵਦ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਉਹ ਸਮਾਂ ਕਦੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।
ਦੇਵਤਾਪਿਤृਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਵਿਧਿਨਾ ਹਿ ਮਲਿਮ੍ਲੁਚੇ
ਮਲਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੌਰਂ ਮੌਂਜੀ ਵਿਵਾਹਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਕਂ ਤਥਾ 5.1.60.
ਮੂੰਡਣ, ਮੂੰਜ ਦੀ ਕਮਰਬੰਧ, ਵਿਆਹ, ਤੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਵੀ—
ਸਂਵਤ੍ਸਰਤ੍ਰਯਾਂਤੇ ਚ ਮਾਸੋऽਯਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਇਹ ਮਹੀਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਮਾਸਾਧਿਪਤ੍ਯੋऽਹਂ ਸਦੈਵ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਮੈਂ ਸਦਾ ਹੀ ਅਧਿਮਾਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ।
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਖ੍ਯਂ ਮੇ ਧਾਮ ਸਦੈਵਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿ ष੍ਠਤਿ .
ਮੇਰਾ ਵਾਸ, ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਹੈ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਮਾਭਿਧਮ੍
ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਤੀਰਥ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ—
ਤੇषਾਮਿਹ ਮਮਾਦੇਯਂ ਨ ਕਦਾਪਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।
ਅਸਂਕ੍ਰਾਂਤੇऽਪਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵ੍ਰਤਂ ਚਰੇਤ੍
ਜੇ ਅਧਿਮਾਸ ਆਇਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਜਪੋ ਹੋਮਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਃ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਪਾਠ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ—
ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਚ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਕਮਲੇ ਧੁਵਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਕਮਲਾ, ਸਦਾ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਚ ਸਦਾ ਤੇषਾਂ ਸ਼ੋਕਰੋਗਵਿਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਰੀਬੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਦਦਾਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਹ੍ਯਨਂਤਂ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ।। 5.1.60.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ।