ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਫਲ੍ਗੁਸ਼੍ਚ ਸਰਿਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਤਥੈਵ ਫਲਦਾਯਿਨੀ
ਫਲਗੂ ਨਦੀ ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਯਾਕੋष੍ਠਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਗਦਾਧਰਪਦਾਨਿ ਚ
ਗਯਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਦਾਧਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਵੀ।
ਪ੍ਰੇਤਮੁਕ੍ਤਿਕਰੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਲਾ ਚੋਕ੍ਤਾ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਹ ਪੱਥਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਕਿਨ੍ਨਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਲਈ,
ਏਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਯਾਯਾਂ ਪਿਤृਰੂਪੇਣ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਹੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਸ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਂ ਪੁਰਾਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ 5.1.59.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਪੁਰਾਣੀ ਅਵੰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਦਾਰਭ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਗਯਾ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਗਯਾ ਉਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤ੍ਪਦੇ ਚ ਮਹਿਮਾਨਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਸਮਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵਡਿਆਈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਪਂਚਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਗਯਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮੇਕਂ ਗਯਾਸ਼ਿਰਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇषੁ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਗਯਾ ਖੇਤਰ ਪੰਜ ਕੋਸ ਹੈ, ਤੇ ਗਯਾ ਸ਼ਿਰ ਇੱਕ ਕੋਸ ਹੈ; ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਗਯਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਪਰਂ ਵ੍ਯਾਸ ਦਿਨਮੇਕਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ ਮਹਾਲਯੇਤਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਖਾਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਲਯਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇषੁ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਗਯਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਪਰਂ ਵ੍ਯਾਸ ਦਿਨਮੇਕਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਖਾਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਜਾਯਤੇ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਕਲ੍ਪਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਖੁੰਢ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਪ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਭੂਯਸ੍ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਡਿਆ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਮਹਾਤਮਿਆ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਂ ਚ ਯਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ऋषਿਪਤ੍ਨ੍ਯਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਃ
ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ,
ऋषਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਬਭ੍ਰਮੁਸ਼੍ਚ ਵਨਾਦ੍ਵਨਮ੍ 5.1.59.
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੋਂ ਜੰਗਲ ਭਟਕਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ।
ਤਾਸਾਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਸਮਾਯਾਤੋ ਵਨਾਂਤਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਦੇਸ਼ਕਾਲੋਚਿਤਂ ਵਚਃ
ਉਸਨੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ऋषਿਭਿਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਲੋਕਮਾਤਰਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ?
ऋषਿਪਤ੍ਨ੍ਯ ਊਚੁਃ ਨ ਜਾਨੀਮੋ ਵਯਂ ਤਾਤ ਯੇਨ ਦੋषੇਣ ਤਾਪਸੈਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਪਿਆਰੇ, ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਕਿਸ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।'
ਲੋਕਾਪਵਾਦਜਂ ਕਿਂਚਿਜ੍ਜਾਤਂ ਦਿष੍ਟਵਸ਼ਾਦਧਮ੍
ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਦਕਿ ਅਸੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਯਾਰਾਧਨਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪਤਿਸਾਂਨਿਧ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਪਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਤਾਭਿਰ੍ऋषਿਪਤ੍ਨੀਭਿਰ੍ਨਾਰਦਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ...
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
...ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜੋ ਸੁਹਣਾ ਸੀ, ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯੋ ਨਾਮ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਃ ਸ਼ਾਖਿਨਾਂ ਵਰਃ
ਉਥੇ ਅਕਸ਼ਯ ਨਾਮ ਦਾ ਬਰਗਦ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦੋषਹਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਵਰਪ੍ਰਦਮ੍ 5.1.59.
ਉਹ ਤੀਰਥ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ऋषਿਪਨ੍ਤ੍ਯਃ ਸੁਚੋਦਿਤਾਃ
ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ...
ਆਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਦ੍ਵਨਂ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਂ ਗਯਾਭਿਧਮ੍
...ਉਸ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਈਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਸੀ।