ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਭ੍ਰਮਂਤਿ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੇऽਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨ੍ਯਬਾਂਧਵਾ ਯੇऽਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ ਬਾਂਧਵਾਃ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਪਿਤृਵਂਸ਼ੇ ਮृਤਾ ਯੇ ਚ ਮਾਤृਵਂਸ਼ੇ ਤਥੈਵ ਚ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਮਰੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਮਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਯੇ ਮੇ ਕੁਲੇ ਲੁਪ੍ਤਰ੍ਪਿਡਾਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਹਨ—
ਪਂਗੁਕੁਬ੍ਜਾ ਵਿਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਆਮਗਰ੍ਭਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਲੰਗੜੇ, ਕੁਬੜੇ, ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਹਨ—
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਭੁਵਨਾਦ੍ਯੇ ਚ ਅਨ੍ਯੈਰ੍ਦੁਰ੍ਮਰਣੈਰ੍ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋਰ ਦੁਖਦਾਈ ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹਨ—
ਤृषਾਰ੍ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਹਾਪਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਮृਤਾਃ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਪਿਆਸੇ, ਭੁੱਖੇ ਜਾਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਕੇ ਮਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਿਧਿਂ ਵ੍ਯਾਸ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ਗਯਾਯਾਂ ਚ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸੁਰਾ ਇਂਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੀ ਰੀਤ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਗਯਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਨਰ੍ਯੋਗਬਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਾਧਿਕਾਰਂ ਯਯੁਃ ਪੁਰਾ
ਫਿਰ ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਸ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਂ ਕੁਮੁਦ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਕੁਮੁਦਵਤੀ ਤੇ ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਫਲ੍ਗੁਸ਼੍ਚ ਸਰਿਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਤਥੈਵ ਫਲਦਾਯਿਨੀ
ਫਲਗੂ ਨਦੀ ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਯਾਕੋष੍ਠਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਗਦਾਧਰਪਦਾਨਿ ਚ
ਗਯਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਦਾਧਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਵੀ।
ਪ੍ਰੇਤਮੁਕ੍ਤਿਕਰੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਲਾ ਚੋਕ੍ਤਾ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਹ ਪੱਥਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਕਿਨ੍ਨਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਲਈ,
ਏਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਯਾਯਾਂ ਪਿਤृਰੂਪੇਣ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਹੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਸ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਂ ਪੁਰਾਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ 5.1.59.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਪੁਰਾਣੀ ਅਵੰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਦਾਰਭ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਗਯਾ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਗਯਾ ਉਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤ੍ਪਦੇ ਚ ਮਹਿਮਾਨਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਸਮਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵਡਿਆਈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਪਂਚਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਗਯਾਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਮੇਕਂ ਗਯਾਸ਼ਿਰਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇषੁ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਗਯਾ ਖੇਤਰ ਪੰਜ ਕੋਸ ਹੈ, ਤੇ ਗਯਾ ਸ਼ਿਰ ਇੱਕ ਕੋਸ ਹੈ; ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਗਯਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਪਰਂ ਵ੍ਯਾਸ ਦਿਨਮੇਕਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ ਮਹਾਲਯੇਤਿ ਤਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਖਾਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਲਯਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇषੁ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਗਯਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਪਰਂ ਵ੍ਯਾਸ ਦਿਨਮੇਕਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਖਾਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਜਾਯਤੇ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਕਲ੍ਪਸਂਖ੍ਯਯਾ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਖੁੰਢ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਪ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਭੂਯਸ੍ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਡਿਆ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਮਹਾਤਮਿਆ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਂ ਚ ਯਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ऋषਿਪਤ੍ਨ੍ਯਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਃ
ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ,
ऋषਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਬਭ੍ਰਮੁਸ਼੍ਚ ਵਨਾਦ੍ਵਨਮ੍ 5.1.59.
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੋਂ ਜੰਗਲ ਭਟਕਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ।
ਤਾਸਾਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਸਮਾਯਾਤੋ ਵਨਾਂਤਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਦੇਸ਼ਕਾਲੋਚਿਤਂ ਵਚਃ
ਉਸਨੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।