ਦष੍ਟ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵ੍ਯਂਗਤੋ ਵਾਪਿ ਦੌਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯੇ ਮृਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਜੋ ਰੋਗ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਗਏ ਜਾਂ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਮਰੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਅਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ ਕੇ ਮਰੇ,
ਅਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਜੀਵਾ ਨਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰੇ
ਜੋ ਜੀਵ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਅੱਗ ਨਾਲ ਨਾ ਸੜੇ।
ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਧਾਤੇਨ ਯੇ ਕੇਚਿਨ੍ਮੁਦ੍ਗਰਾਭਿਹਤਾਃ ਪਰੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਗੱਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ—
ਰੌਰਵੇ ਚਾਂਧਤਾਮਿਸ੍ਰੇ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰੇ ਚ ਯੇ ਗਤਾਃ
ਜੋ ਰੌਰਵ, ਅੰਧਤਮਿਸ੍ਰਾ ਅਤੇ ਕਾਲਾਸੂਤਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ—
ਅਸਿਪਤ੍ਰਵਨੇ ਘੋਰੇ ਕੁਂਭੀਪਾਕੇ ਚ ਯੇ ਗਤਾਃ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਅਸੀਪਤ੍ਰਵਨ ਅਤੇ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਉਦਕੇषੁ ਮृਤਾ ਯੇ ਚ ਨਾਰੀਸੂਤੀਮृਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਜਣਮ ਦੌਰਾਨ ਮਰੀਆਂ ਹਨ—
ਅਸ਼੍ਵਸੂਕੂਰਕृਮਿਦਂष੍ਟ੍ਰਿਸ਼੍ਵਸ਼ृਂਗਿਸ਼ਕਟਾਹਤਾਃ
ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ, ਸੂਰਾਂ, ਕੀੜਿਆਂ, ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਸਿੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ—
ਭਗ੍ਨਦਂष੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਹਿਗਜਭੂਮਿਪੈਃ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਬੜੇ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਬਾਘਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਸ਼ਲ੍ਯੈਰ੍ਮृਤਾ ਯੇ ਚ ਸ਼ੌਚਾਚਾਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ ।। 5.1.58.
ਜੋ ਅੱਠ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕਿਨ੍ਯਾਦਿ ਗ੍ਰਹਗ੍ਰਸ੍ਤਜਲਮਧ੍ਯੇ ਚ ਯੇ ਮृਤਾਃ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਸ਼ਾਕਿਨੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਵਸ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਭ੍ਰਮਂਤਿ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯੇऽਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨ੍ਯਬਾਂਧਵਾ ਯੇऽਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ ਬਾਂਧਵਾਃ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਪਿਤृਵਂਸ਼ੇ ਮृਤਾ ਯੇ ਚ ਮਾਤृਵਂਸ਼ੇ ਤਥੈਵ ਚ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਮਰੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਮਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਯੇ ਮੇ ਕੁਲੇ ਲੁਪ੍ਤਰ੍ਪਿਡਾਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਦਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਹਨ—
ਪਂਗੁਕੁਬ੍ਜਾ ਵਿਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਆਮਗਰ੍ਭਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਲੰਗੜੇ, ਕੁਬੜੇ, ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਹਨ—
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਭੁਵਨਾਦ੍ਯੇ ਚ ਅਨ੍ਯੈਰ੍ਦੁਰ੍ਮਰਣੈਰ੍ਮृਤਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋਰ ਦੁਖਦਾਈ ਮੌਤਾਂ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹਨ—
ਤृषਾਰ੍ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਹਾਪਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਮृਤਾਃ ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਜੋ ਪਿਆਸੇ, ਭੁੱਖੇ ਜਾਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਕੇ ਮਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਿਧਿਂ ਵ੍ਯਾਸ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ਗਯਾਯਾਂ ਚ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸੁਰਾ ਇਂਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੀ ਰੀਤ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਗਯਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਨਰ੍ਯੋਗਬਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਾਧਿਕਾਰਂ ਯਯੁਃ ਪੁਰਾ
ਫਿਰ ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਸ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਂ ਕੁਮੁਦ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤ ਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਕੁਮੁਦਵਤੀ ਤੇ ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਫਲ੍ਗੁਸ਼੍ਚ ਸਰਿਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਤਥੈਵ ਫਲਦਾਯਿਨੀ
ਫਲਗੂ ਨਦੀ ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਯਾਕੋष੍ਠਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਗਦਾਧਰਪਦਾਨਿ ਚ
ਗਯਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਦਾਧਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਵੀ।
ਪ੍ਰੇਤਮੁਕ੍ਤਿਕਰੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਲਾ ਚੋਕ੍ਤਾ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਹ ਪੱਥਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਕਿਨ੍ਨਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਲਈ,
ਏਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗਯਾਯਾਂ ਪਿਤृਰੂਪੇਣ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਹੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਸ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਂ ਪੁਰਾਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ 5.1.59.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਪੁਰਾਣੀ ਅਵੰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਦਾਰਭ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਗਯਾ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਗਯਾ ਉਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤ੍ਪਦੇ ਚ ਮਹਿਮਾਨਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਸਮਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵਡਿਆਈ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।