ਨਿਬੋਧ ਤ੍ਵਂ ਮਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ।
ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਮੂਰ੍ਤਿਮਂਤੋ ਵੈ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਚ ਮੂਰ੍ਤਯਃ
ਚਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਦੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਲੋਕਂ ਵਿਸਰ੍ਗਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛਣੁ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਧਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿਧਰਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਤਪੋ ਯੇ ਪਰਮਂ ਗਤਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਉੱਚ ਤਪ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕਾਃ ਸਨਾਤਨਾ ਨਾਮ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਭਾਸ੍ਵਰਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕ 'ਸਦੀਵੀ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਰਾਜਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵੈਰਾਜਾ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਵਿਰਾਜ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ 'ਵੈਰਾਜ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਏਤੇ ਵੈ ਯੋਗਵਿਭ੍ਰष੍ਟਾ ਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਨਾਤਨਾਨ੍
ਇਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਯੋਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਏ ਹਨ, ਸਦੀਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਾਂ ਸ੍ਮृਤਿਂ ਭੂਯਃ ਸਾਂਖ੍ਯਯੋਗਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਯਾਦ ਮੁੜ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਉੱਚ ਸੰਖਿਆ-ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇ ਸ੍ਯੁਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਾਤ ਯੋਗਿਨਾਂ ਯੋਗਵਰ੍ਧਨਾਃ 5.1.58.
ਇਹੀ ਪਿਤਰਾਂ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਯੋਗਿਨਾਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਤੇषਾਂ ਮਾਨਸੀ ਕਨ੍ਯਾ ਮੇਨਾ ਨਾਮ ਮਹਾਗਿਰੇਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ 'ਮੇਨਾ' ਨਾਮ ਹੈ।
ਮੈਨਾਕਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਕ੍ਰੌਂਚੋ ਨਾਮ ਮਹਾਗਿਰਿਃ
ਮੇਨਾਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਕ੍ਰੌਂਚ' ਹੈ।
ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਬਰ੍ਹਿषਦਸ਼੍ਚਾਸਨ੍ਯਮਾਸ਼੍ਚ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਬਰਹਿਸ਼ਦ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਮਾਸ਼ ਪੱਛਮ ਵੱਲ।
ਅਮੂਰ੍ਤਿਮਂਤਾਵਾਕਾਸ਼ੇ ਕਵ੍ਯਵਾਡਨਲੌ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਜੋ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਕਵ੍ਯਵਾਢ ਤੇ ਅਨਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ।
ਯਕ੍ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ਃਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਯਜਂਤੇ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਪਿਸਾਚ ਵੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਮਾਨਵਾਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵਂ ਚ ऋषਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਮਾਨਵ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਤ੍ਪਰਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪਿਤृਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਾ ਨਿਰ੍ਵਾਣਪਦਵੀਂ ਗਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤॄਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਭਕ੍ਸ਼ਯਂਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਰ੍ਦਿਤਾਃ 5.1.58.
ਉਹ ਸਭ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਾ ਬਭੂਵਿਰੇ
ਉਹ ਸੱਤ ਜਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਨਮ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ ਲੋਕਾਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਯੋਗਃ ਪਰਂਤਪ
ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਰਤੋ ਦਾਂਤੋ ਨ ਕ੍ਰੋਧੀ ਨ ਚ ਮਤ੍ਸਰੀ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੇ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ—
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ,
ਵृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਹਾਲਯੇ ਸ਼ਤਾਧਿਕਾ
ਵ੍ਰੱਧਿ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਤੇ ਮਹਾਲਯਾ 'ਤੇ, ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਗਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਾ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚ ਸਤ੍ਤਮ
ਪ੍ਰਯਾਗ 'ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ 'ਤੇ ਵੀ, ਹੇ ਉੱਤਮ।
ਤਤੋ ਦਸ਼ਾਧਿਕਾ ਵ੍ਯਾਸ ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਫਿਰ, ਹੇ ਵਿਆਸ, ਸ਼ੁਭ ਮਹਾਕਾਲਵਨ 'ਚ ਇਹ ਦਸ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੇषਾਂ ਨਿਰਯਮਾਪਨ੍ਨਾਃ ਪਿਤਰੋ ਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮਨਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਸਕृਤ੍ਸ੍ਮਰਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਿਤॄਣਾ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਗਰ੍ਭਪਾਤੇ ਮृਤਾ ਯੇ ਚ ਨਾਮਗੋਤ੍ਰਚ੍ਯੁਤਾਸ੍ਤਥਾ 5.1.58.
ਜੋ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਏ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ,
ਤੇषਾਮੁਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਉਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।