ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਵਸ਼ਂ ਨੀਤਂ ਚਰਾ ਚਰਮਿਦਂਜਗਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।
ਨੈਵ ਦੇਵਾ ਨ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਵੇਦਮਾਰ੍ਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਾ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਨਾ ਯਜਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਸਨ੍ਨੋ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗੋऽਯਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਵੈ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ 5.1.57.
ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪਿਤृਭਿਃ ਸਹ ਸਾਧੁਭਿਃ
ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤੇषਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਂ ਦੇਵਗਣੈਃ ਸਹ
ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਚਕ੍ਰੁਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵੈਤੇ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋਭ੍ਯੁਦਯਾਯ ਚ
ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਉਤ्थਾਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਭੋਃ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਭਵਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਯ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ।
ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੇਕੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਨੇਕੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਵਰਪ੍ਰਦਮ੍
ਇਹ ਉਹ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦੈਤ੍ਯਾਂਤਕਾਰਿਣੀ ਦਿਵ੍ਯਾ ਮਹਾਕਾਲੀ ਕੁਲੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਉਥੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦਿਵਯ ਮਹਾਕਾਲੀ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਰਤਾਜ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਗਯਾ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਫਲ੍ਗੁਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਨਦੀ
ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਗਯਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਫਲਗੂ ਨਦੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਤਥੈਵਾਦ੍ਯਗਯਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ 5.1.57.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਜ ਦੀ ਗਯਾ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਚੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਉਥੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਃ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮਹਰ੍षਿਣਾ
ਉਥੇ ਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਕਦੇ ਨਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਦੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਤਿ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾਃ ਪਿਤृਕਲ੍ਪਜਾਃ
ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯਾ ਦੇਵਾ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਝਲਕ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਗਯਾ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੀਰਥ ਤੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਿਤਰੋ ਨਿਰਯਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਕੇਵਲ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪਿਤਰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇऽਵਨ੍ਤੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਾ ਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਵੰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੇ ਪੰਜਵੇਂ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅਸੀਹਜ਼ਾਰ ਅਠੀਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ 'ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ' ਦੇ ਪਚਹੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਗਯਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ' ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਭਗਵਨ੍ਭਵਤਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਦਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਨਾ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੋ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ੍ਯ ਫਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਿਯਂਤਃ ਪਿਤਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤृਪ੍ਤਾ ਯਾਂਤਿ ਸੁਰਾਲਯਮ੍
ਪਿਤਰਾਂ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ?
ਤਥਾਪਿ ਸ਼ृਣੁ ਵੈ ਵਤ੍ਸ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਿਧਿਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਪਿਆਰੇ, ਤੁਸੀਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੀਤ ਸੁਣੋ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਾ ਲੋਕਾਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਧਰਮ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਦੀਯਤੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ਦੈਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਨਿਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਜਾਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੇਟ—
ਮਨੁष੍ਯਾ ऋषਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਰਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿਧ, ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ—
ਤ੍ਰੀਨ੍ਪਿਤॄਂਸ਼੍ਚ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦਦ੍ਯੁਃ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਤਿੰਨ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਪਰਂਪਰਾਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਂਤੇ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਦੀਵੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤਥਾ ਸ਼ृਣੁ 5.1.58.
ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪਿਤਰੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਦੇਵਾਃ ਪਿਤृਗਣੈਃ ਸਹ
ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਹਨ।