ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਾਸ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕ੍ਸ਼ਾਤਾਸਂਗਮਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ 'ਕਸ਼ਾਤਾਸੰਗਮ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯ ਏਤਾਂ ਤੁ ਕਥਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਭੁਵਿ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਕਪਿਲਾਗੋਸਹਸ੍ਰੇਣ ਫਲਂ ਭਵਤਿ ਪਰ੍ਵਣਿ
—ਉਹ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਗਯਾਨਾਮੇਤਿ ਨਾਮਤਃ
ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ 'ਗਯਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਚ ऋਣਤ੍ਰਯਾਤ੍
ਉਥੇ ਰੋਜ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਃ ਪੁਣ੍ਯਃ ਪੁਣ੍ਯੋ ਰਾਜਗਿਰਿਸ੍ਤਥਾ
ਚਯਵਨ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜਗਿਰੀ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਸ ਕਥਂ ਵਿਦਿਤੋ ਦੇਸ਼ੇ ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਮਹਾਕਾਲਵਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ?
ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਿਤਰੋ ਯਾਂਤਿ ਸਦ੍ਗਤਿਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਕृਤਯੁਗੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਯੁਗਾਦਿਦੇਵਨਾਮਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ—
ਤਸ੍ਯ ਪਾਲਯਤਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨਿਵੌਰਸਾਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਦੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਰਾਜ੍ਞਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਿ
ਜਿੱਥੇ ਐਸਾ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਧਰਮ ਚੌਂ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਸਸ੍ਯਫਲਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਗਾਵਸ਼੍ਚ ਬਹੁਦੁਗ੍ਧਦਾਃ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਫਸਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਵਧੀਆ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਧਨਪਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਰਤਾਃ 5.1.57.
ਵੈਸ਼ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਪਰੋ ਧਰ੍ਮੋ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਜਨਾਕਰਃ
ਵੈਦ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਧਰਮ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੁਃਸ਼ੀਲਾ ਦੁਰ੍ਭਗਾ ਨਾਰੀ ਵਿਧਵਾ ਨੈਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਕੋਈ ਮੰਦ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਵਿਧਵਾ ਔਰਤ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ।
ਰੂਪਸ਼ੀਲਗੁਣੋਪੇਤਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ
ਔਰਤਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੂਯਤਾਂ ਭੁਜ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਦੀਯਤਾਂ ਚ ਗृਹੇਗृਹੇ
ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੋਗ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨਾਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮ ਪਰਾਯਣਾਃ
ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਰਾਜਾ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਯੁਗਾਦਿਦੇਵਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਂਤ੍ਯਾਂ ਚ ਪੁਰਾ ਵ੍ਯਾਸ ਯਜ੍ਞਕੋਟਿਂ ਸਮਾਚਰਤ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਅਵੰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ।
ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਵਸ਼ਂ ਨੀਤਂ ਚਰਾ ਚਰਮਿਦਂਜਗਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।
ਨੈਵ ਦੇਵਾ ਨ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਵੇਦਮਾਰ੍ਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਾ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਨਾ ਯਜਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਸਨ੍ਨੋ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗੋऽਯਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਵੈ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ 5.1.57.
ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪਿਤृਭਿਃ ਸਹ ਸਾਧੁਭਿਃ
ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤੇषਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਂ ਦੇਵਗਣੈਃ ਸਹ
ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਚਕ੍ਰੁਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵੈਤੇ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋਭ੍ਯੁਦਯਾਯ ਚ
ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਉਤ्थਾਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਭੋਃ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਭਵਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਯ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ।
ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੇਕੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਨੇਕੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਵਰਪ੍ਰਦਮ੍
ਇਹ ਉਹ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।