ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਨਯਂ ਪਂਗੁਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਭਾਵਸੁਃ
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੰਗੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਭਾਵਸੁ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਇਤਿ ਪृष੍ਟੋ ਯਦਾ ਤੇਨ ਸਵਿਤ੍ਰਾ ਲੋਕਭਾਸ੍ਵਤਾ
ਜਦੋਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ,
ਪ੍ਰਾਤਰਾਸ਼ਾਯ ਮੇ ਨਾਥ ਯਾਚਿਤਂ ਮਾਤੁਰਂਤਿਕਾਤ੍
ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗਿਆ ਸੀ।
ਪਾਦੌ ਮੇ ਗਲਿਤੌ ਸਦ੍ਯੋ ਮਾਤੁਃ ਸ਼ਾਪਪਰਾਭਵੌ
ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੈ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਮਿਦਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਾਤੁਃ ਸ਼ਾਪਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਇਹ ਅਜੀਬ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ—ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ।
ਨੇਯਂ ਸਾ ਰੁਚਿਰਾਪਾਂਗੀ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰੀ ਲੋਕਸ੍ਯ ਪਾਵਨੀ 5.1.56.
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤਵਸ਼ਟਰੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗਤਾ ਵੈ ਸਾ ਪਿਤੁਰ੍ਗੇਹੇ ਵਾਰਿਤਾਹਂ ਤਯਾऽਨਘ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਨੈਵ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਛਾਯੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਥਂਚਨ
ਛਾਇਆ ਵਲੋਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟੁਃ ਸਮੀਪਂ ਰੋषਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਹਸੋਤ੍ਥਾਯ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਨਤ੍ਵਾ ਪਾਦੌ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਬਹੁਮਾਨਪੁਰਃ ਸਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਛੁਹ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿਖਾਈ।
ਆਗਤਾ ਤੇ ਗृਹਂ ਤਾਤ ਮਮ ਮਾਰ੍ਗਾਨੁਮੋਦਿਨੀ
ਉਹ ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਪੁੱਤ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰਾ ਰਵਿਰ੍ਦੁਸ਼੍ਚਿਂਤਮਾਨਸਃ
ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖਣ ਤੇ, ਰਵੀ ਦਾ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕ੍ਵ ਚ ਪ੍ਰਿਯਤਰਾ ਮਮ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਤਵ ਤੇਜਃ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਾ ਭਗ੍ਨਾ ਕ੍ਵਾਪਿ ਗਤਾਬਲਾ
ਤੇਰੀ ਜੋ ਚਮਕ ਸੀ, ਉਹ ਮਿਟ ਗਈ ਹੈ, ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਤਦਾ ਤੇ ਰੋਚਤੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਥਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਤਥਾ ਕੁਰੁ।।5.1.56.
ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸੂਰ੍ਯਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਧਾਰ ਤੋਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਬਣਾਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਘृष੍ਟਿਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਚਕ੍ਰੇ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਧਾਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਛੂਹ ਕੇ, ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਵਿਵਸਵਤ ਲਈ ਉਹ ਬਣਾਇਆ।
ਤਦਾ ਤ੍ਵष੍ਟਾऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਧੁਰਂ ਸੂਰ੍ਯਸਂਨਿਧੌ
ਫਿਰ ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਭੋਃ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗਚ੍ਛਤੁ ਸ਼ਾਡ੍ਵਲੇ
ਇਹ ਲੈ ਲੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਘਾਹ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ।
ਉਭਯੋਃ ਸਂਗਮੋ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਮੁਕਤੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਵਿਤਾ ਸਰ੍ਵਤਾਪਨਃ
ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਵਿਤਾ ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਤਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਕ੍ਸ਼ਾਤਾਸਂਗਮਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀ
ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਪਰਾ ਦਰਿਆ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਕਸ਼ਾਤਸੰਗਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵਡਵਾਰੂਪਧਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਨਾਸਿਕਾਘ੍ਰਾਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਯਤ੍ਰ ਜਾਤੌ ਸੁਤਾਵੁਭੌ
ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ ਨੱਕ ਨਾਲ ਸੁੰਘਣ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ।
ਛਾਯਾ ਚ ਸੁषੁਵੇ ਤਤ੍ਰ ਮਿਥੁਨਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ 5.1.56.
ਉਥੇ ਛਾਇਆ ਨੇ ਜੁੜਵਾਂ ਬੱਚੇ ਜਣੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।
ਸ਼ਨਿ ਯੋਗੇ ਯਦਾਮਾ ਵੈ ਜਾਯਤੇ ਸਰ੍ਵਕਾਮਦਾ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਜੋੜ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਗਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਜਾਯਤੇ ਸਰ੍ਵਦਾ ਭੁਵਿ
ਉਸ ਦੀ ਲਕshmi, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਵਰੇਸ਼ਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਅਡੋਲ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਂਗਸ਼੍ਛਾਯਾਸੁਤੋ ਬਭ੍ਰੁਃ ਸ੍ਥਾਵਰਃ ਪਿਪ੍ਪਲਾਯਨਃ
ਪਿੰਗਾ, ਛਾਇਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬਭਰੂ, ਅਡੋਲ, ਪਿੱਪਲਾਯਨ।