ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਹਾਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰੇਵਾ ਚਰ੍ਮਣ੍ਵਤੀ ਕ੍ਸ਼ਾਤਾ ਤਿਸ੍ਰੋ ਨਦ੍ਯਃ ਪੁਰਾऽਨਘ
ਰੇਵਾ, ਚਰਮਣਵਤੀ ਤੇ ਕ੍ਛਾਤਾ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਰਿਆ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ,
ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਜਲਾ ਰਮ੍ਯਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਃ ਪਾਪਹਾਰਕਾਃ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਚੱਜੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ, ਸਾਫ਼ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।
ਏਕਦੋਪਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਮਾਂਧਾਤृਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਉਤ੍ਤਮੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸੋਹਣੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਮਾਂਧਾਤ੍ਰ ਦੇ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ,
ਕਿਂਚਿਦ੍ਦੋषਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਮਿਥੋ ਭੇਦੋ ਹ੍ਯਜਾਯਤ
ਕਿਸੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸਮਾ ਯਾਤਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ 5.1.56.
ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਇਕੱਠੇ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਵਰਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨਾਮਾ ਰੁਦ੍ਰਸਰਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰੁਦ੍ਰਸਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਪੁਰਾ ਕ੍ਸ਼ਾਤਾ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਸਂਗਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਯਤ੍ਰ ਧੂਤਰਜਾ ਜਾਤਃ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਿਭਾਵਸੁਃ
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਛਾਤਾ ਨੇ ਸ਼ਿਪਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ; ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਲੱਤੜੀ ਗਈ, ਉਥੇ ਅੱਗ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਏਤਦ੍ਵੇਦਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂਵਰ
ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ ਪੁਰਾਨੁਸੂਰ੍ਯਾਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਸ੍ਵਤਨਯਾਂ ਦਦੌ
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ।
ਪਤਿਧਰ੍ਮਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਿषੇਵੇ ਲੋਕਚਕ੍ਸ਼ੁषੇ
ਉਹ ਸਦਾ ਪਤੀ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅੱਖ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਯਮੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਜਾਤੋ ਯਮੁਨਾ ਲੋਕਪਾਵਨੀ
ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤ ਯਮ ਜੰਮਿਆ; ਯਮੁਨਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਵੀ ਜੰਮੀ।
ਮਿਥੁਨਂ ਮੇ ਤਵੋਤ੍ਸਂਗੇ ਧृਤਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਪਾਲਯ
ਇਹ ਜੋੜਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਰਵਿਭਕ੍ਤਿਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਰ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਤੂੰ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿ।
ਏਵਂ ਸਾ ਸਮਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਹ੍ਯਗਮਤ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਉਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈ।
ਪਿਤ੍ਰ ਨਿਵਾਰਿਤਾ ਸਦ੍ਯੋ ਵਡਵਾਰੂਪਧਾਰਿਣੀ 5.1.56.
ਪਿਉ ਵਲੋਂ ਰੋਕੀ ਗਈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਏਕਦਾ ਯਾਚਿਤਾ ਤੇਨ ਵੈਵਸ੍ਵਤੇਨ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਤਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਵੈਵਸਵਤ ਨੇ ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗਿਆ ਸੀ।
ਤਦਾ ਪਦਾਹਤਾ ਤੇਨ ਚ੍ਛਾਯਾ ਤਂ ਚ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਹ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਛਾਇਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਪਦਾ ਖਂਜੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਲੰਗੜਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਵ੍ਯਾਸ ਪਰਿਭੂਯ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਆਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਨਯਂ ਪਂਗੁਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਭਾਵਸੁਃ
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੰਗੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਭਾਵਸੁ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਇਤਿ ਪृष੍ਟੋ ਯਦਾ ਤੇਨ ਸਵਿਤ੍ਰਾ ਲੋਕਭਾਸ੍ਵਤਾ
ਜਦੋਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ,
ਪ੍ਰਾਤਰਾਸ਼ਾਯ ਮੇ ਨਾਥ ਯਾਚਿਤਂ ਮਾਤੁਰਂਤਿਕਾਤ੍
ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗਿਆ ਸੀ।
ਪਾਦੌ ਮੇ ਗਲਿਤੌ ਸਦ੍ਯੋ ਮਾਤੁਃ ਸ਼ਾਪਪਰਾਭਵੌ
ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੈ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਮਿਦਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਾਤੁਃ ਸ਼ਾਪਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਇਹ ਅਜੀਬ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ—ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ।
ਨੇਯਂ ਸਾ ਰੁਚਿਰਾਪਾਂਗੀ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰੀ ਲੋਕਸ੍ਯ ਪਾਵਨੀ 5.1.56.
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤਵਸ਼ਟਰੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਗਤਾ ਵੈ ਸਾ ਪਿਤੁਰ੍ਗੇਹੇ ਵਾਰਿਤਾਹਂ ਤਯਾऽਨਘ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਨੈਵ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਛਾਯੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਥਂਚਨ
ਛਾਇਆ ਵਲੋਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟੁਃ ਸਮੀਪਂ ਰੋषਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਹਸੋਤ੍ਥਾਯ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।