ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਯ ਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜਦ ਮਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇऽਵਨ੍ਤੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਨੀਲਗਂਗਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਚਤੁਃਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਅਵੰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ, ਨੀਲਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦਾ ਚੌਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਕੇਨ ਵਾ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ ਪੁਰਾ
ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ?
ਤਦਾ ਸਰ੍ਵਸੁਰੈਰੇਵਮਗਸ੍ਤਿਰ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ—
ਆਰਾਧਿਤੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਧਰਣੀਤ੍ਰਾਣਕਾਰਣਾਤ੍
—ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ।
ਏਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਵਾਨੀਂ ਵਿਂਧ੍ਯਵਾਸਿਨੀਮ੍
ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਭਵਾਨੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਕਂਸਵਿਦ੍ਰਾਵਣਕਰੀਮਸੁਰਾਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯਂਕਰੀਮ੍
ਜੋ ਕੰਸ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ—
ਯਸ਼ੋਦਾਗਰ੍ਭਸਂਭੂਤਾਂ ਚਾਣੂਰਬਲਮਰ੍ਦਿਨੀਮ੍
—ਜੋ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਸੀ, ਜੋ ਚਾਣੂਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ—
ਜਨਨੀਂ ਦੇਵਸੇਨਸ੍ਯ ਕਵੀਨਾਂ ਵਾਚਮੀਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
—ਦੇਵਸੇਨਾ ਦੀ ਮਾਂ, ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਮਾਲਕਣ—
ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਤਥੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ऋषੇਸ਼੍ਚਾਰੁਂਧਤੀਂ ਪਰਾਮ੍
—ਇੰਦਰ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਰੁੰਧਤੀ—
ਅਦਿਤਿਂ ਸਰ੍ਵਮਾਤॄਣਾਂ ਪਾਰ੍ਵਤੀਂ ਸਰ੍ਵਯੋषਿਤਾਮ੍
—ਸਭ ਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਆਦਿਤੀ, ਤੇ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਪਾਰਵਤੀ—
ਸ਼ਾਰਦੀਮृਤੁਵੇਲਾਯਾਂ ਵृਂਦਾਵਨਚਰੀਂ ਵਰਾਮ੍ 5.1.55.
—ਜੋ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ—
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਚ ਸ਼੍ਰੀਮਤਾਮਿष੍ਟਾਂ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀਂ ਧਨਦਾਰ੍ਚਿਤਾਮ੍
—ਲੱਖਮੀ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਕੁਬੇਰ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਯਕਸ਼ਣੀ—
ਵੇਦਿਕਾਂ ਯਜ੍ਞਸ਼ਾਲਾਨਾਂ ਹਵਿਰਾਹਵਨੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਸਰ੍ਵਦੀਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਾਮ੍
—ਯੱਗ ਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਵੇਦਿਕਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ, ਸਾਰੀਆਂ ਦীক্ষਾਵਾਂ ਲਈ ਦੱਖਣਾ, ਤੇ ਸਭ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ—
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਵਿਂਧ੍ਯਵਾਸਿਨੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਵਿਂਧਿਆ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਸਿੱਧੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਵਿਯਤਾਂ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਦਸ੍ਮਤ੍ਤੋऽਭਿਵਾਂਛਿਤਮ੍
"ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸੋ ਪੁੱਛ ਲੈ।"
ਰੇਵੇਯਂ ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਾ ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕਭਯਪ੍ਰਦਾ
ਇਹ ਰੇਵਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਯੇਦਂ ਪ੍ਲਾਵਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਗ੍ਰਹਣਂ ਕੁਰੁ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈ।
ਆਗਾਤ੍ਸਾਧ੍ਵੀ ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਸ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਵਿਆਸ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਮਹਿਲਾ ਸੁਭਾਵਣੇ ਮਹਾਕਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆ ਗਈ।
ਵਾਰਯਿष੍ਯੇ ਪਰਾਂ ਦੇਵੀਂ ਵਰ੍ਧਮਾਨਾਂ ਦ੍ਰੁਤਂ ਹ੍ਯृषੇ
"ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਧ ਰਹੀ ਉੱਚੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵਾਂਗਾ।"
ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਰਿਕੂਟੇ ਦ੍ਵਾਰੇ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯ ਸਿ ऋषਿਸਤ੍ਤਮ
ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਰਹੇਂਗਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ,
ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲੀ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਪਾਪਹਾਰਿਣੀ ਤਤ੍ਰੈਵਾਹਂ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਮਾਤृਭਿਰ੍ਨਿਵਸਾਮਿ ਵੈ ।। 5.1.55.
ਉਥੇ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਸਦਾ ਸਿਦ੍ਧਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਧਿਪਤ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਃ
ਉਥੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਮਿਲੇਗੀ।
ਯਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਵਾਸੋ ਦੇਵ੍ਯਸ੍ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਕੋਟਿਸ਼ਃ
ਜਿਥੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਲੱਖਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਜਂਤਿ ਚੈਵ ਮਾਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਧੂਪਦੀਪਾਗ੍ਨਿਤਰ੍ਪਣੈਃ
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧੂਪ, ਦੀਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਨ ਤੇषਾਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂਤੇ ਵਿਵਿਧਾ ਭੋਗਾ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖੇ ਹਨ।
ਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਨਲਤੋਯੌਘਾਤ੍ਕਦਾ ਚਿਤ੍ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਮृਤਃ ਸ਼ਿਵਪੁਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਸ ਪੁਰੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਮ੍ਯਾਂ ਚੋਜ੍ਜਯਿਨੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮਰ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਵਿਆਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਉੱਜੈਨੀ ਪਹੁੰਚ ਲਈ।
ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਸਤਤਂ ਵਿਂਧ੍ਯਵਾਸਿਨੀ
ਉਥੇ ਵਿਂਧਿਆਵਾਸਿਨੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।