ਗਂਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸੋ ਯਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਕਿਂਪੁਰੁषਾਸ੍ਤਥਾ
ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ, ਯਕਸ਼, ਸਿੱਧ ਤੇ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕਾਲਸ਼੍ਚ ਲੋਕਪਾਲਾ ਮਹੌਜਸਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦਰ, ਕਾਲ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਬਹੁਯੁਗ ਵ੍ਯਾਸ ਯਾਵਤ੍ਕਲ੍ਪਃ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਵਿਆਸ, ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਲਪ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦਿਵ੍ਯਪਾਦਪਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪਾਰਿਜਾਤਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਰਜਾਤ ਤੇ ਹੋਰ ਦਿਵਿਆ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਯੂਰਾ ਨृਤ੍ਯਂਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕੂਜਂਤਿ ਕੋਕਿਲਾਃ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉੱਥੇ ਮੋਰ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੋਇਲਾਂ ਮਿੱਠਾ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰਾਕਾਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਤੇਨ ਚੋਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ 'ਸੁੰਦਰ' ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰ ਸਂਨਿਹਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਤੋ ਵਸ਼ੀ 5.1.53.
ਉਥੇ ਵਿṣṇੁ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੇ ਵਸ਼ੀ ਹਨ।
ਪਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਧਂ ਪਕ੍ਸ਼ਮੇਕਂ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਕੁਣ੍ਡੇ ਨਰੋ ਵਸੇਤ੍
ਇੱਕ ਪੱਖ ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਪੱਖ, ਮਨੁੱਖ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਕ੍ਸ਼ਿਕੀਟਪਤਂਗਾਸ਼੍ਚ ਮृਤਾ ਯਾਂਤਿ ਸ਼ਿਵਾਲਯਮ੍
ਉਥੇ ਜਿਹੜੇ ਪੰਛੀ, ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਾਥ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਦਦਤਿ ਤਿਲਾਨ੍ਧੇਨੁਂ ਗਜਵਾ ਜਿਰਥਾਵਨੀਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਤਿਲ, ਗਾਂ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਵਿਮਾਨਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਸੋਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ, ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਹਨ।
ਭੂਯਃ ਸ਼ृਣੁ ਪਰਂ ਵ੍ਯਾਸ ਸੁਨ੍ਦਰਕੁਣ੍ਡਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਸੁਣ, ਵਿਆਸਾ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਲ ਬਾਰੇ।
ਪਿਸ਼ਾਚੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨਃ ਸ਼ਿਵ ਰੂਪਧਰੋ ਗਤਃ
ਇੱਕ ਪਿਸਾਚ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾਈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਯਦ੍ਯਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਕੋऽਸੌ ਪਿਸ਼ਾਚ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਕਿਂ ਤੇਨ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਇਹ ਪਿਸਾਚ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ?
ਕਥਂ ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਸਂਗੋऽਸ੍ਯ ਜਾਤੋ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜ ਸਤ੍ਤਮ
ਉਸਦਾ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਾਤਾ ਬਣਿਆ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ?
ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍ ।।5.1.53.
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦੇਵਲੋ ਨਾਮ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਧਮਃ
ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਦੇਵਲ ਸੀ, ਉਹ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਸੀ।
ਗੁਰੁਦ੍ਰੋਹੀ ਕਿਤਵੋ ਧੂਰ੍ਤੋ ਗੁਰੁਹਾ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘਾਤਕ, ਜੂਆਰੀ, ਠੱਗ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਵੈਧ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਕਸ਼੍ਚੈਵ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਖਾਣੇ ਖਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕੋ ਮਾਨੀ ਚੋਰਸਂਗਰਤਃ ਖਲਃ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਅਹੰਕਾਰੀ, ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੁਰਾ ਸੀ।
ਬਹਵੋ ਨਿਹਤਾ ਮਾਰ੍ਗੇ ਪਾਪਾਚਾਰੇਣ ਜਂਤਵਃ
ਉਸਦੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਾਂਤੋ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਾਮਾਦਾਯ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਬੜੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਚ ਵਰਾਰੋਹਾ ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੀ।
ਹਤੇ ਭਰ੍ਤਰਿ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਪਤਿਵਿਰਹਕਾਤਰਾ
ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਪਤੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਨਾਲ ਤੜਪ ਰਹੀ ਸੀ।
ਆਰੁਰੋਹ ਚਿਤਾਂ ਦੀਪ੍ਤਾਂ ਪਤਿਨਾ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਾ 5.1.53.
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਜੀ ਹੋਈ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚਲਿਤੋ ਮਾਰ੍ਗੇ ਗृਹੀਤੋ ਰਾਜਕਿਂਕਰੈਃ ਨੀਤੋऽਸੌ ਰਾਜਭਵਨਂ ਨਿਵੇਦਿਤੋ ਰਾਜਸਂਨਿਧੌ
ਉਸਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਮਹਲ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਪਾਤਿਤੋ ਵੈ ਗਲੇ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਨਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਕੋਟਰੇ
ਉਸਨੂੰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਗਲ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਵਿੱਚ ਲਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਰੌਰਵਂ ਨਰਕਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ ਉਹ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।