ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ
ਸਿਰਫ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਕਲ੍ਪਕ੍ਸ਼ਯੇ ਵ੍ਯਾਸ ਨष੍ਟਕਲ੍ਪਾ ਚ ਮੇਦਿਨੀ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਵਿਆਸ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਲਪਾਂ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਤਦਾਤ੍ਰ ਪਤਿਤਂ ਵ੍ਯਾਸ ਵੈਕੁਣ੍ਠਸ਼ਿਖਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਥੇ, ਹੇ ਵਿਆਸ, ਵੈਕੁੰਠ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਚੋਟੀ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪਤਿਤੇ ਸ਼ृਂਗੇ ਕੁਣ੍ਡਂ ਜਾਤਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੋਟੀ ਡਿੱਗੀ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕੁੰਡ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜਾਂਬੂਨਦਕਰਾਰੋਹਂ ਹੇਮਪਦ੍ਮਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਕੁੰਡ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੜੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਂਸਕਾਰਂਡਵਾਕੀਰ੍ਣਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕਲ੍ਪਕ੍ਸ਼ਯੇ ਨ ਕ੍ਸ਼ੀਯਂਤੇ ਯਾਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ 5.1.53.
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪੁਰਾਣਾਨਿ ਗਾਥਾਗੀਤਿਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਰਾਃ
ਵੇਦ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੁਰਾਣ, ਗੀਤ, ਛੰਦ ਤੇ ਅੱਖਰ—
ਕਲਾਃ ਕਾष੍ਠਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਲਵਤ੍ਰੁਟਿਪਲਂ ਘਟਿਃ
ਕਲਾ, ਕਾਠਾ, ਮੁਹੂਰਤ, ਲਵ, ਤੁੱਟੀ, ਪਲ ਤੇ ਘੜੀ—ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ—
ਸਂਵਤ੍ਸਰਯੁਗਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਣ੍ਡੇ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਮੂਰ੍ਤਿਤਃ
ਸਾਲ ਤੇ ਯੁਗ ਵੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗਂਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸੋ ਯਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਃ ਕਿਂਪੁਰੁषਾਸ੍ਤਥਾ
ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ, ਯਕਸ਼, ਸਿੱਧ ਤੇ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਕਾਲਸ਼੍ਚ ਲੋਕਪਾਲਾ ਮਹੌਜਸਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦਰ, ਕਾਲ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਬਹੁਯੁਗ ਵ੍ਯਾਸ ਯਾਵਤ੍ਕਲ੍ਪਃ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਵਿਆਸ, ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਲਪ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦਿਵ੍ਯਪਾਦਪਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪਾਰਿਜਾਤਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਰਜਾਤ ਤੇ ਹੋਰ ਦਿਵਿਆ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਯੂਰਾ ਨृਤ੍ਯਂਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕੂਜਂਤਿ ਕੋਕਿਲਾਃ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉੱਥੇ ਮੋਰ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੋਇਲਾਂ ਮਿੱਠਾ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰਾਕਾਰਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਤੇਨ ਚੋਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ 'ਸੁੰਦਰ' ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰ ਸਂਨਿਹਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਤੋ ਵਸ਼ੀ 5.1.53.
ਉਥੇ ਵਿṣṇੁ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੇ ਵਸ਼ੀ ਹਨ।
ਪਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਧਂ ਪਕ੍ਸ਼ਮੇਕਂ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਕੁਣ੍ਡੇ ਨਰੋ ਵਸੇਤ੍
ਇੱਕ ਪੱਖ ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਪੱਖ, ਮਨੁੱਖ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਕ੍ਸ਼ਿਕੀਟਪਤਂਗਾਸ਼੍ਚ ਮृਤਾ ਯਾਂਤਿ ਸ਼ਿਵਾਲਯਮ੍
ਉਥੇ ਜਿਹੜੇ ਪੰਛੀ, ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਾਥ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਦਦਤਿ ਤਿਲਾਨ੍ਧੇਨੁਂ ਗਜਵਾ ਜਿਰਥਾਵਨੀਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਤਿਲ, ਗਾਂ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਵਿਮਾਨਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਸੋਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ, ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਹਨ।
ਭੂਯਃ ਸ਼ृਣੁ ਪਰਂ ਵ੍ਯਾਸ ਸੁਨ੍ਦਰਕੁਣ੍ਡਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਸੁਣ, ਵਿਆਸਾ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਲ ਬਾਰੇ।
ਪਿਸ਼ਾਚੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨਃ ਸ਼ਿਵ ਰੂਪਧਰੋ ਗਤਃ
ਇੱਕ ਪਿਸਾਚ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾਈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਯਦ੍ਯਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਕੋऽਸੌ ਪਿਸ਼ਾਚ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਕਿਂ ਤੇਨ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਇਹ ਪਿਸਾਚ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ?
ਕਥਂ ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਸਂਗੋऽਸ੍ਯ ਜਾਤੋ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜ ਸਤ੍ਤਮ
ਉਸਦਾ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਾਤਾ ਬਣਿਆ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ?
ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍ ।।5.1.53.
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦੇਵਲੋ ਨਾਮ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਧਮਃ
ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਦੇਵਲ ਸੀ, ਉਹ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਸੀ।
ਗੁਰੁਦ੍ਰੋਹੀ ਕਿਤਵੋ ਧੂਰ੍ਤੋ ਗੁਰੁਹਾ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘਾਤਕ, ਜੂਆਰੀ, ਠੱਗ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਵੈਧ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਕਸ਼੍ਚੈਵ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਖਾਣੇ ਖਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ।