ਸਰਲਾ ਤਰਲਚ੍ਛਾਯਾ ਯਕ੍ਸ਼ਗਂਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤਾ
ਇਹ ਨਦੀ ਸਿੱਧੀ, ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਹੈ।
ਅਪ੍ਸਰੋਭਿਰ੍ਨृਤ੍ਯਮਾਨਾ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚਦੀ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁਂਗਸ੍ਤਨਭਰਾਕ੍ਰਾਂਤਯੋषਿਦ੍ਭਿਃ ਕ੍ਰੀਡਿਤਾਨ੍ਤਰਾ
ਉੱਚੇ ਤੇ ਭਾਰੇ ਸਿਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਨਦੀ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਬਣੀ।
ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇ ਚ ਸਿਦ੍ਧੈਃ ਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾ ਨृਣਾਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹਰ ਵੇਲੇ, ਇਹ ਨਦੀ ਸਿੱਧਾਂ ਸਮੇਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਰਮ੍ਯਾ ਪਦ੍ਮਾਵਤੀ ਪੁਰੀ
ਸੋਹਣੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰ ਪਦਮਾਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵਸਦੀ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰਾ ਯਾਂਤਿ ਸ਼ਿਵਲੋਕਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ 5.1.52.
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਰਾਹੇਣ ਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦੁष੍ਟਦੈਤ੍ਯਨਿਬਰ੍ਹਣਮ੍
ਸਾਰੇ ਮੰਦ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕृਤਪ੍ਰਾਂਜਲਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਇਂਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਰਵਣਕੀਰ੍ਤਨ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਣ ਤੇ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੂਣ ਹੈ।
ਯੇਨ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਪੁਨਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਹ੍ਯਵਾਪ੍ਸ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸਵਰਗ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਮਹਾਕਾਲ ਦਾ ਜੰਗਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੁਪਤ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਮਮ ਦੇਹੋਦ੍ਭਵਾ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਯਤ੍ਰ ਲੀਨਾ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ ਸ਼ਿਪਰਾ ਦਰਿਆ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਕਰਂ ਚ ਗਯਾਤੀਰ੍ਥਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਸਰਃ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਥੇ ਪੁਸ਼ਕਰ, ਗਿਆ ਦਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਦੇਵਦੇਵਜਗਦ੍ਗੁਰੋਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਉੱਚੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ,
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ
ਸੋਹਣੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜਿਥੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਿਪਰਾ ਦਰਿਆ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ,
ਤੇਨ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਸ੍ਵਕਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਗਤਾਃ ਸੁਰਾਃ 5.1.52.
ਉਸ ਪੂਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਜਾਤਂ ਸਰੋ ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰਤੁਲਤੇਜਸਃ
ਉਥੇ ਵਾਰਾਹ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾਇਆ।
ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਯਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਕੇ,
ਅਵਂਤ੍ਯਾਂ ਸੁਨ੍ਦਰੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਭੁਵਿ
ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਵਾਂਛਿਤਾਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ
ਸਿਰਫ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਕਲ੍ਪਕ੍ਸ਼ਯੇ ਵ੍ਯਾਸ ਨष੍ਟਕਲ੍ਪਾ ਚ ਮੇਦਿਨੀ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਵਿਆਸ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਲਪਾਂ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਤਦਾਤ੍ਰ ਪਤਿਤਂ ਵ੍ਯਾਸ ਵੈਕੁਣ੍ਠਸ਼ਿਖਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਥੇ, ਹੇ ਵਿਆਸ, ਵੈਕੁੰਠ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਚੋਟੀ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪਤਿਤੇ ਸ਼ृਂਗੇ ਕੁਣ੍ਡਂ ਜਾਤਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੋਟੀ ਡਿੱਗੀ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਕੁੰਡ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜਾਂਬੂਨਦਕਰਾਰੋਹਂ ਹੇਮਪਦ੍ਮਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਸ ਕੁੰਡ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੜੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਂਸਕਾਰਂਡਵਾਕੀਰ੍ਣਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕਲ੍ਪਕ੍ਸ਼ਯੇ ਨ ਕ੍ਸ਼ੀਯਂਤੇ ਯਾਨਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ 5.1.53.
ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੱਤ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪੁਰਾਣਾਨਿ ਗਾਥਾਗੀਤਿਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਰਾਃ
ਵੇਦ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪੁਰਾਣ, ਗੀਤ, ਛੰਦ ਤੇ ਅੱਖਰ—
ਕਲਾਃ ਕਾष੍ਠਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਲਵਤ੍ਰੁਟਿਪਲਂ ਘਟਿਃ
ਕਲਾ, ਕਾਠਾ, ਮੁਹੂਰਤ, ਲਵ, ਤੁੱਟੀ, ਪਲ ਤੇ ਘੜੀ—ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ—
ਸਂਵਤ੍ਸਰਯੁਗਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਣ੍ਡੇ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਮੂਰ੍ਤਿਤਃ
ਸਾਲ ਤੇ ਯੁਗ ਵੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।