ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਭੋਃ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਯੂਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣੋ ਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣੋ।'
ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਸਚਿਵੌ ਦਾਂਤੌ ਵਿष੍ਣੁਵੇषਧਰਾਵੁਭੌ
ਉਸ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਹਾਇਕ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਸਿਆਣੇ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਏਕਦਾ ਵੈ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਾਤ੍ਮਜਾਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ—
ਸਨਕਾਦਯੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਭਗਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਃ
ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ—
ਮੁਮੁਹੁਸ਼੍ਚ ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਸ ਕੁਮਾਰਾ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਉਹ ਕੁਮਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਹਸਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਕੁਮਾਰਾਨ੍ਭੁਵਿ ਦੁਃਖਿਤਾਨ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਮੁਨੀ ਅਚਾਨਕ ਵੇਖ ਲਏ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚਾਘ੍ਰਾਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਹ੍ਯੁਵਾਚ ਹ 5.1.52.
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਸੁੰਘੇ, ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਬਾਲਾ ਬ੍ਰੂਤ ਨੋ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਾਃ
ਬੱਚਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ।
ਯੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਦਸ਼ਾਮੇਤਾਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਹ
ਸੁਣ, ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਆਯਾਤਾ ਭ੍ਰਾਤਰੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਲੋਕਪਰ੍ਯਟਾਃ
ਇਹ ਚਾਰੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ।
ਨਿਵਾਰਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸਹਸਾ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵੈ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਨਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਅਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸ੍ਥਾਨੇਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਠਹਿਰਾਉ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਸ ਆਸੁਰੀਂ ਯੋਨਿਮੇਵ ਤੌ
ਫਿਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤੁਰੰਤ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ।
ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤਪੋਦਾਨਸਮਾਧਿਭਿਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਪ, ਦਾਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋਏ।
ਦੁष੍ਟਭਾਵੇਨ ਸਦ੍ਯੋ ਵੈ ਜਨ੍ਮਭਿਰ੍ਜਾਯਤੇ ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਪਰ ਜੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮੰਦਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਜਨਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮਾਂਤਰੇ ਜਾਤੌ ਤਾਮਸੀਂ ਯੋਨਿਮੁਦ੍ਧਤੌ
ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਤਥੈਵ ਕੁਂਭਕਰ੍ਣਾਖ੍ਯੋ ਰਾਵਣੋ ਲੋਕਰਾਵਣਃ 5.1.52.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਤੇ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਜਨਮ ਲਏ।
ਯੋऽਸੌ ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤ੍ਯੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸੀ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਕਲਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਨ੍ਨਿਰਾਕृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯਾਃ ਪਰਾਜਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ, ਰਾਜ ਖੋ ਬੈਠੇ ਤੇ ਹਾਰ ਗਏ।
ਸ੍ਵਧਾਕਾਰੋ ਵषਟ੍ਕਾਰਃ ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰੋ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਸਵਧਾ, ਵਸ਼ਟ ਤੇ ਸਵਾਹਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਨੈਵ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇਤ ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ ਸੀ।
ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਹਿ ਤਦਾ ਜਾਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਰਾਜ੍ਞਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਿ
ਜਦ ਉਹ ਮਾੜਾ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਾਖਂਡਿਨੋऽਪਰਾ ਕ੍ਰਾਂਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਧਰ੍ਮਬਹਿਰ੍ਮੁਖਾਃ
ਹੋਰ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਨੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ।
ਬਹੁਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾ ਬਹੁਕ੍ਲੇਸ਼ਾ ਬਹ੍ਵਾਬਾਧਾਵਨੀ ਕृਤਾ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਦੇਸੀ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਤੇ ਵੱਡੇ ਕਲੇਸ਼ ਆ ਗਏ।
ਤਮੀਭੂਤਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵਸੁਧਾਤਲੇ 5.1.52.
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਗਤ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
ਯਦਾ ਯਦਾ ਹਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਗ੍ਲਾਨਿਰ੍ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ
ਜਦੋਂ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਘਾਟ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਤਾਂ...
ਇਤਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਾਰਾਹਂ ਵਪੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਸੂਰ (ਸੂਰ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਯੂਪਦਂष੍ਟ੍ਰੋ ਹਵਿਰ੍ਗਂਧੋ ਬੀਜੌषਧਿਤਨੂਰੁਹਃ
ਉਸ ਦੀ ਦੰਦ ਯੱਗ ਦੇ ਯੂਪ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਹਵਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬੀਜਾਂ, ਜੜੀਆਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਂਤਰਾਸ੍ਯਰੁਚਾਦਾਰ੍ਢੋ ਯਜ੍ਞਕਾਯਃ ਸੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾਰ ਜੋਤ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਯੱਗ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਾਨੀ ਸੀ।