ਭਵੇਤਾਂ ਨਿਯਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸਂਤੁष੍ਟੌ ਰਤਿਮਨ੍ਮਥੌ
ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਰਤੀ ਤੇ ਮਨਮਥਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਰਤਿਕੁਂਡੇ ਪੁਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਂਦਰ੍ਪ੍ਪਕੁਂਡਕੇ
ਪਹਿਲਾਂ ਰਤਿਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਕੰਦਰਪ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਤਿਕਂਦਰ੍ਪ੍ਪਯੋਃ ਪੂਜਾ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਰਤੀ ਤੇ ਕੰਦਰਪ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ।। 2.8.8.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
ਚਂਦਨਾਗੁਰੁਕਰ੍ਪੂਰਕਸ੍ਤੂਰੀਕੁਂਕੁਮਾਦਿਭਿਃ
ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ, ਕੇਸਰ ਆਦਿ ਨਾਲ,
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਰਤਿਕਂਦਰ੍ਪਤੁष੍ਟਯੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਰਤੀ ਤੇ ਕੰਦਰਪ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਕੁਸੁਮਾਯੁਧਕੁਂਡਾਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਕੁਸੁਮਾਯੁਧ ਕੁੰਡ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ,
ਪੁਰਾ ਰਾਮੋ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਧਾਯਾਮਲਕਰ੍ਮਕृਤ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਯਾਣਾਯ ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੌ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਦੁਤ੍ਤਰੇ ਸਰੋ ਰਮ੍ਯਂ ਕੁਮੁਦੋਤ੍ਪਲਮਂਡਿਤਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਨੀਲੇ ਉਟਪਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਨਹਿ ਕੇਨਾਪਿ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਮਂਤ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਸਮਂ ਲਿਂਗਂ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮੰਤਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਮੰਤਰੇਸ਼ਵਰ ਵਰਗਾ ਲਿੰਗ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸੁਗਂਧਿਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਕੁਸੁਮਾਦ੍ਯਨੁਲੇਪਨੈਃ 2.8.8.
ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੇਪਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਭ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ—ਮੁਕਤੀ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਨਰੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸੁਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਨृਭਿਃ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਫੋਟਕਾਦਿਕਭਯੇ ਨਰੈਸ਼੍ਚ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਵਿਸਫੋਟ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਤਦੁਤ੍ਤਰੇ ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਦੇਵੀ ਵਨ੍ਦੀਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਓਥੇ ਹੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਵੀ ਵੰਦਿਤੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਞਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨ ਯੇ ਬਦ੍ਧਾਃ ਸ਼ृਂਖਲਾਨਿਗਡਾਦਿਭਿਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜੇ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਜੰਜੀਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬੇੜੀਆਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ—
ਯਾਤ੍ਰਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਯਤ੍ਨਤੋ ਨਰੈਃ
ਉਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਂਧੈਃ ਪੁष੍ਪੈਸ੍ਤਥਾ ਧੂਪੈਰ੍ਦੀਪੈਰਪਿ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ—
ਬਨ੍ਦੀਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦੇਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭੋਜਨਮ੍
ਬੰਦੀਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦੁਤ੍ਤਰਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਚੁਡਕੀ ਭੁਵਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਓਥੇ ਹੀ, ਚੁੜਕੀ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸੁਸਂਦਿਗ੍ਧੇषੁ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਭਯੇ ਚ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ 2.8.8.
ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਦੇਹਜਨਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਡਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਵੇ—
ਅਗ੍ਰੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਦਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਨृਭਿਰਂਗੁष੍ਠਤੋ ਧ੍ਵਨਿਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਨਾਲ ਧੁਨੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਭੀष੍ਟਪ੍ਰਦਂ ਨॄਣਾਂ ਦੀਪਦਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਦੀਵੇ ਦੀ ਦਾਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਵਦਿਸ਼ਾਭਾਗੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਤੀਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਦਾਨੇਨ ਪੂਜਯਾ ਚ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਭਾਦ੍ਰੇ ਕृष੍ਣਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯਾਤ੍ਰਾ ਸਾਂਵਤ੍ਸਰੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਚੌਦਸ ਨੂੰ, ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਤਰਾ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਰਤ੍ਨ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ 'ਮਹਾਰਤਨ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਨਾਰੀਭਿਰਪਿ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੋ ਜਾਗਰੋਤ੍ਸਵਃ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਨਰੈਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਜਾਗਰਣ ਦਾ ਉਤਸਵ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।