ਤਥਾਪਿ ਤਤ੍ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਗਦਤੋ ਮਮ ਸ਼ृਣੁ ਵ੍ਯਾਸ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾਂ ਕਥਾਂ ਪੌਰਾਣਿਕੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਬਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪੁਰਾ ਮਹਾਸੁਰੋ ਜਾਤੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਸੁਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ ਚੇਮਾਂ ਸਕਲਾਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਵਸ਼ੀਕृਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਸਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਕਲਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਸੁਰਾਨਿਂਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਨ੍
ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਸ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਵਿਚਰਂਤਿ ਯਥਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾ ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯਾਃ ਪਰਾਜਿਤਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋ ਬੈਠੇ ਤੇ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਕृਤ੍ਯਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍
ਉਹ ਫਿਰ ਗਏ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੈਤ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ।
ਯੇਨ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨष੍ਟਪ੍ਰਾਯਾਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ 5.1.52.
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਲਗਭਗ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਜ੍ਞਭਾਗਾਂਸ਼੍ਚ ਵੈ ਸਰ੍ਵਾਨੁਪਾਸ਼੍ਨਾਤਿ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਉਹ ਹਰ ਇਕ ਯਜਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿ ਵਿਕ੍ਲਵਿਤਂ ਤੇषਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਇੰਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਭੋਃ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਯੂਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣੋ ਜੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣੋ।'
ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਸਚਿਵੌ ਦਾਂਤੌ ਵਿष੍ਣੁਵੇषਧਰਾਵੁਭੌ
ਉਸ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਦੋ ਸਹਾਇਕ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਸਿਆਣੇ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਏਕਦਾ ਵੈ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਾਤ੍ਮਜਾਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ—
ਸਨਕਾਦਯੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਭਗਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਃ
ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ—
ਮੁਮੁਹੁਸ਼੍ਚ ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਸ ਕੁਮਾਰਾ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਉਹ ਕੁਮਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਹਸਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਕੁਮਾਰਾਨ੍ਭੁਵਿ ਦੁਃਖਿਤਾਨ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਮੁਨੀ ਅਚਾਨਕ ਵੇਖ ਲਏ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚਾਘ੍ਰਾਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਹ੍ਯੁਵਾਚ ਹ 5.1.52.
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਸੁੰਘੇ, ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਬਾਲਾ ਬ੍ਰੂਤ ਨੋ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਾਃ
ਬੱਚਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ।
ਯੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਦਸ਼ਾਮੇਤਾਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਹ
ਸੁਣ, ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਆਯਾਤਾ ਭ੍ਰਾਤਰੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਲੋਕਪਰ੍ਯਟਾਃ
ਇਹ ਚਾਰੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ।
ਨਿਵਾਰਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸਹਸਾ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵੈ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਨਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਅਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸ੍ਥਾਨੇਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਠਹਿਰਾਉ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਸ ਆਸੁਰੀਂ ਯੋਨਿਮੇਵ ਤੌ
ਫਿਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤੁਰੰਤ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ।
ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤਪੋਦਾਨਸਮਾਧਿਭਿਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਪ, ਦਾਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋਏ।
ਦੁष੍ਟਭਾਵੇਨ ਸਦ੍ਯੋ ਵੈ ਜਨ੍ਮਭਿਰ੍ਜਾਯਤੇ ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਪਰ ਜੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮੰਦਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਜਨਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮਾਂਤਰੇ ਜਾਤੌ ਤਾਮਸੀਂ ਯੋਨਿਮੁਦ੍ਧਤੌ
ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਤਥੈਵ ਕੁਂਭਕਰ੍ਣਾਖ੍ਯੋ ਰਾਵਣੋ ਲੋਕਰਾਵਣਃ 5.1.52.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਤੇ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਜਨਮ ਲਏ।
ਯੋऽਸੌ ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤ੍ਯੋ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸੀ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਕਲਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਧਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਨ੍ਨਿਰਾਕृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯਾਃ ਪਰਾਜਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ, ਰਾਜ ਖੋ ਬੈਠੇ ਤੇ ਹਾਰ ਗਏ।