ਤਦਾਗਤਂ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯਂ ਸਮੀਪੇ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਮ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਦੈਤ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ।
ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਹੁਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜਸ੍ਯ ਚਾਹਵੇ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੈਤ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਸ੍ਥਿਤੋ ਯਤ੍ਰਾਚਲੋ ਵ੍ਯਾਸ ਤਤ੍ਰਾਗਤੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਸੀ, ਵਿਆਸ, ਓਥੇ ਹੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਚ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੁ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਵੈष੍ਣਵਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਦਾ ਕृष੍ਣਃ ਸਂਦਧੇ ਹਰਜਿਘਾਂਸਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਹਰੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਸਤਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਸਂਦਧੇ ਵੈ ਤਦਾ ਸ਼ਂਭੁਃ ਕृष੍ਣਪ੍ਰਾਣਹਰੋਤ੍ਸੁਕਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਅਸਤਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਮੋਹਨਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪੁਨਃ ਕृष੍ਣਃ ਸ਼ਿਵੋਪਰਿ ਮੁਮੋਚ ਹ 5.1.49.
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ।
ਜृਂਭਮਾਣਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਬਾਸੀਆਂ ਲੈਂਦਾ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਤਦਾ ਕ੍ਰੋਧਾਭਿਭੂਤੇਨ ਕृਤੋ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੋ ਜ੍ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਜ਼ੁਕਾਮ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਿਪਾਦੋ ਬਰ੍ਕਰਾਕृਤਿਃ
ਉਸ ਜ਼ੁਕਾਮ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ, ਤਿੰਨ ਸਿਰ, ਛੋਟੀ ਲੰਬਾਈ, ਤਿੰਨ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ ਸੀ।
ਕृष੍ਣਸੇਨਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵੇਨ ਪ੍ਰੇਰਿਤਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਦੌੜਿਆ।
ਪਰਾਙ੍ਮੁਖ੍ਯਪਰਾ ਭਗ੍ਨਾ ਜ੍ਵਰਾਭਿਘਾਤਪੀਡਿਤਾ
ਜਦ ਜ਼ੁਕਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਅੱਗੂ ਭੱਜ ਪਏ।
ਤਥਾਭੂਤਾਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਜृਂਭਮਾਣਾ ਰੁਜਾਰ੍ਦਿਤਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਹਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਉਬਾਸੀਆਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ—
ਸਸਰ੍ਜ ਵੈष੍ਣਵਂ ਤਾਪਂ ਕृष੍ਣਃ ਪਰਮਕੋਪਨਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਣਵ ਜ਼ੁਕਾਮ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭਵਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਘੋਰਂ ਘੋਰਤਰਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਗਤ੍ਵਾ ਵੈ ਨ ਸ਼ਾਂਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਮਿਵਾਨ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰੇ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਮਿਲੀ।
ਨਿਮਗ੍ਨੋऽਥ ਵੈ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਯਾਂ ਤਤਃ ਸ਼ਾਂਤਿਂ ਪਰਾਂ ਯਯੌ 5.1.49.
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਿਪਰਾ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਗਈ।
ਵੈष੍ਣਵੋ ऽਪਿ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਂ ਮਜ੍ਜਨਮਾਚਰਤ੍
ਵੈਸ਼ਣਵ ਜ਼ੁਕਾਮ ਵੀ ਉਥੇ ਆ ਕੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਜ੍ਵਰਘ੍ਨੀ ਸਾऽਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹਰ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਥਾਂ ਤੁਰੰਤ ਜ਼ੁਕਾਮ ਨਾਸ਼ਕ ਬਣ ਗਈ।
ਨਿਮਜ੍ਜਂਤਿ ਚ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਯਾਂ ਵ੍ਯਾਸੋषਸਿ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸ਼ਿਪਰਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਰਿਹਰੇਣ ਚ
ਇਹ ਗੱਲ, ਵਿਆਸਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ ਨੇ ਸੱਚੀ ਕਹੀ ਸੀ।
ਯੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਕਥਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਨਰਾਸ਼੍ਚੈਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸਾਃ
ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਦੇ ਹਨ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਂਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਂਡੇऽਵਨ੍ਤੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਯਾ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਜ੍ਵਰਾਨੁਗ੍ਰਹੋਨਾਮੈਕੋਨ ਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ 'ਚ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸ਼ਿਪਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਭਾਗ 'ਚ, 'ਜਵਰ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ' ਨਾਮ ਚੌਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕ ਗਿਆ।
ਤਥਾਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਮਾਸੇਨ ਪਰਂਤਪ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆ।
ਪੁਰਾ ਕृਤਯੁਗੇ ਵ੍ਯਾਸ ਦਮਨੋਨਾਮ ਵੈ ਨृਪਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਕਲਿਯੁਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਦਮਨੋਨਾ ਸੀ, ਹੇ ਵਿਆਸ।
ਉਤ੍ਪਥੀ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਿਨਿਂਦਕਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਵਸ੍ਵਹਰ੍ਤਾ ਚ ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਕਃ
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਗੋਗ੍ਰਹਃ ਪੁਰਭੇਦੀ ਚ ਬਂਦੀ ਬਂਦਿਜਨਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਦਾ ਤੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸਾਧੁਸਂਗਪਰਿਤ੍ਯਾਗੀ ਦੁष੍ਟੋ ਦੁष੍ਟਜਨਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਛੱਡ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਮਾੜਾ ਸੀ ਤੇ ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਨਿਂਦਾਕਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮਧਰ੍ਮੇ ਰਮਤੇ ਮਤਿਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਹੀ ਮਨ ਲਾਉਂਦਾ ਸੀ।