ਤਤ੍ਰ ਭੋਗਵਤੀ ਦਿਵ੍ਯਾ ਵਰੁਣਾਲਯ ਉਤ੍ਤਮਃ
ਉਥੇ ਭੋਗਵਤੀ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦੇ ਵਧੀਆ ਆਲਯ ਹੈ।
ਸਂਯਮਨੀਪੁਰੀ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜੇਨ ਪਾਲਿਤਾ
ਉਥੇ ਸੰਯਮਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮਰਾਜ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਵਾਸਵੇਨਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਸਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂਵਿਧਾਨਿ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਪੁਰਾ ਬਹੁਤਰਾਣਿ ਚ 5.1.47.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਰਂਭਾਕृਤਦ੍ਵਾਰਾ ਯਵਾਂਕੁਰਘਟਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਕਈ ਥਾਂ ਦਰਵਾਜੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੌ ਦੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਘੜੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਬਾਲਾਃ ਪਠਂਤਿ ਸ੍ਮ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਕਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਕਈ ਥਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚਾਵਭृਥਸ੍ਨਾਤਾਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਦਾਨਾਨ੍ਯਕੁਰ੍ਵਤ
ਕਈ ਥਾਂ ਲੋਕ ਯਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨ੍ਹਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਦਾਰਾਮਪੂਰ੍ਤਂ ਵੈ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਯਾਤ੍ਰਾਵਧਾਰਣਮ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਬਾਗ ਲਗਾਉਣ ਜਾਂ ਨਵੀ ਕੰਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਥਾਪ੍ਰਸਂਗਾਂਸ਼੍ਚ ਪਰਿਸ਼ਂਸਂਤਿ ਵਾਚਕਾਃ
ਕਈ ਥਾਂ ਵਚਨਕਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਲ੍ਲਾ ਨਿਯੁਧ੍ਯਂਤੇ ਨਟਾ ਨਾਟ੍ਯਪਰਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਈ ਥਾਂ ਪਹਲਵਾਨ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਨਟ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ।
ਚਂਚਲਾਸ਼੍ਚਪਲਾ ਬਾਲਾਃ ਸ਼੍ਯਾਮਾਃ षੋਡਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕਾਃ
ਉਥੇ ਚਲਾਕ ਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਸਿਆਹ ਤੇ ਉਮਰ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਸ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਯੋਗਮਾਯਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਯੋਗਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਪੁਣ੍ਯਜਨਾਸ਼੍ਰਯਾ
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਾਲੇਤਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਸਨਾਤਨੀ 5.1.47.
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਾਲੇਤਿ ਵਦੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਵਿਸ਼ਾਲਾ' ਨਾਮ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸਨਮਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸਦृਸ਼ੀ ਚਾਨ੍ਯਾ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਨृਣਾਮ੍
'ਵਿਸ਼ਾਲਾ' ਅਤੇ ਉਸ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਜੋ ਕੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਂ ਭਵੇਤ੍ਤੇषਾਂ ਪਿਤृਕਲ੍ਪੇ ਚ ਗੀਯਤੇ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰ ਗਤਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਮृਤਾ ਯਾਂਤਿ ਸ਼ਿਵਾਲਯਮ੍
ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਣ, ਜਦ ਉਹ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਫਲਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਚ੍ਛੇषਃ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਨ ਵਰ੍ਣਿਤੁਮ੍ ਮਹਾਪਾਪੋਦ੍ਭਵਾਤ੍ਪਾਪਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਇਥੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਵ੍ਯਾਸ ਪੁਰੀ ਜਾਤਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਚ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵਿਆਸ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਨਗਰੀ ਬਣੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇऽਵਨ੍ਤੀਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਭਿਧਾਨਕਥਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਵੰਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ 'ਵਿਸ਼ਾਲਾ' ਨਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਸਤਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਮਯਾ ਵ੍ਯਾਸਮੁਖਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਕਲ੍ਪਭੇਦੇ ਕਥਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਮੈਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਨ ਦੇਯਾ ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੁਪਤ ਤੇ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ।
ਏषਾ ਪੁਣ੍ਯਤਮਾ ਵ੍ਯਾਸ ਕਥਾ ਪਾਪਹਰਾ ਪਰਾ
ਇਹ ਵਿਆਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ, ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕਲ੍ਪਪਰ੍ਯਂਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ
ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਸਂਖ੍ਯਾ ਪਰਿਮਿਤਾ ਤਾਵਤੀ ਸ਼ृਣੁ ਸਤ੍ਤਮ
ਜਿੰਨੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਹੈ; ਹੇ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ, ਸੁਣ।
ਤਾਮੁਪਾਦਾਯ ਗਣਨਾਂ ਸ਼ृਣੁ ਸਂਖ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਗਿਣਤੀ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾਤੀ, ਤੂੰ ਇਹ ਗਿਣਤੀਆਂ ਸੁਣ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਕਲਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਾ ਤੈਰ੍ਮਨੀषਿਣਃ
ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਕਲਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰਵਿਰ੍ਗਤਿਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਂ ਯਾਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਪਕ੍ਸ਼ੌ ਮਾਸਾ ऋਤੁਸ਼੍ਚਾਬ੍ਦਮਯਨੇ ਚ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤੇ
ਪੱਖ, ਮਹੀਨੇ, ਰੁੱਤਾਂ ਅਤੇ ਅਯਨ (ਉੱਤਰਾਏਣ-ਦੱਖਣਾਏਣ) ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।